Täzelikler

www.stat.gov.tm

Döwrebap tehnologiýalar — importyň ornuny tutýan önümçiligiň ösüş binýady

Şu gün paýtagtymyzyň “Çandybil” söwda merkezinde Importyň ornuny tutýan önümçilik tehnologiýalarynyň halkara sergisi öz işine başlady, ol Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan guraldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen geçirilýän sergi importyň ornuny tutýan önümler babatda ýurdumyzyň bazarynyň üstünlikleri we mümkinçilikleri, şeýle hem senagat enjamlaryny öndürýän, türkmen hyzmatdaşlary bilen uzak möhletleýin hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly önüm öndürijileriň öňdebaryjy tejribesi we innowasion işleri bilen tanyşdyrmaga gönükdirilendir. 


Sergide öz önümlerini Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary hem görkezýärler. Ýakynda birleşmäniň wekiliýeti Ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk baradaky hökümetara türkmen-müsür toparynyň ikinji mejlisine hem-de onuň çäklerinde ilkinji gezek guralan işewürler maslahatyna gatnaşmak üçin Kairde boldy. Serginiň çäklerinde TDH-nyň habarçysyna beren gürrüňinde TSTB-niň wekili milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça dostlukly ýurtdan bolan kärdeşleri bilen geçirilen gepleşiklerde özara bähbitli hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň ara alnyp maslahatlaşylandygyny hem-de ýurdumyzyň “Nurly Meýdan” kärhanasy bilen “One World” müsür kompaniýasynyň arasynda Özara gatnaşyklar hakynda ähtnama gol çekilendigini belledi. 


Sergi ýurdumyzyň haryt öndürijileriniň üstünliklerini aýdyň görkezýär, şeýle hem myhmanlary dünýä belli kompaniýalaryň öňdebaryjy enjamlary bilen tanyşdyrýar. Olar importyň ornuny tutýan hem-de eksport ugurly ýokary hilli önümleri öndürmek babatda mümkinçilikleri artdyrmak üçin tehnologik täzeliklerini teklip etmäge taýýardyr. 


Sergä gatnaşyjylaryň 90-a golaýynyň hatarynda ýurdumyzyň döwlet we telekeçiler düzümleri, Ýewropa we GDA ýurtlarynyň kompaniýalary öz mümkinçiliklerini görkezdiler. Serginiň açylyş dabarasyna dürli ministrlikleriň we edaralaryň, Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, ýurdumyzyň we daşary döwletleriň işewürleri, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. 


Serginiň agramly bölegi ýurdumyzyň işewürligini ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlarynyň birine — önümçilige tehnologik täzelikleri ornaşdyrmagyň esasynda importyň ornuny tutýan senagat we oba hojalyk kärhanalaryny döretmäge bagyşlandy. Ekologiýa taýdan arassa ýerli çig malyň esasynda çaga iýmitiniň, gök we miwe goşundylarynyň, şireli suwlaryň, maýoneziň, doňdurmanyň, gaplanan önümleriň, balyk önümleriniň, ýogurtlaryň, şöhlatlaryň, dürli süýji-köke önümleriniň önümçiligi ýola goýuldy. 


Sergi diwarlyklarynda oba hojalyk meýdanlarynda hem-de milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan obasenagat toplumynda importyň ornuny tutýan syýasatyň möhüm ugry hökmünde kesgitlenen, sany ýylsaýyn artýan ýyladyşhanalarda ösdürilip ýetişdirilen gök, bakja önümlerini, miweleri görmek bolýar. 


Sergä gelýänler türkmen dokma önümlerinden we ýüpek halylaryndan taýýarlanan ajaýyp sowgatlyklar bilen tanyşmak mümkinçiligine eýe boldular. Bu ýerde ýurdumyzda öndürilýän polipropileniň esasynda çykarylýan plastikden hojalyk harytlarynyň we çaga oýnawaçlarynyň dürli görnüşlerini görmek bolýar. 


Daşary ýurtly sergä gatnaşyjylar çalt ösýän türkmen bazarynyň isleglerini nazara almak bilen, taýýar önümleri gaplamak boýunça tekliplerini taýýarladylar, şeýle hem paketleriň, şol sanda dürli önümler üçin niýetlenen plastik gaplary öndürýän enjamlaryň nusgalaryny görkezdiler. 


Serginiň çäklerinde resminamalara gol çekildi. Hususan-da, ösümlik ýagyny öndürýän zawodlaryň gurluşygyna gatnaşýan “Gündogar Akymy” hojalyk jemgyýeti bilen «Syngenta Agro AG» şweýsar kompaniýasynyň arasynda Türkmenistanda ösdürmek üçin günebakaryň tohumlaryny getirmek hakynda şertnama baglaşyldy. Şeýle hem «Agzybir Ojak» hojalyk jemgyýeti bilen «ERENSOY Gida Ve Ambalaj Makinalari San. Ve Tic. Ltd. Şti» we «EKTAM Makine San. Ve Tic. A.Ş.» türk kompaniýalarynyň arasynda çüýşe önümçiliginde ulanyljak enjamlary satyn almak we gurnamak, rafinirlenen ýagy awtomat usulda gaplamak enjamlaryny satyn almak we gurnamak boýunça şertnamalar baglaşyldy. 


Şeýle hem serginiň çäklerinde duşuşyklar geçirilip, olaryň barşynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary, haryt öndürijileriň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmak, daşary ýurt kompaniýalarynyň gatnaşmagynda bilelikdäki kärhanalary döretmek bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. 


Pudaklaýyn sergi öz işini 6-njy dekabrda tamamlar.

Beýik Ýüpek ýolunyň mirasy – Bütündünýä mirasydyr

Şu gün Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawynyň “Ýüpek ýoly” atly ugry boýunça Utgaşdyryjy komitetiň bäşinji duşuşygy açyldy. 


Umumy mejlisleriň gün tertibine gadymyýetde we orta asyrlarda Gündogar bilen Günbataryň arasynda kerwenli söwdanyň hereket etmegi bilen baglanyşykly ýadygärlikleriň transmilli ugruny taýýarlamak baradaky meseleler girizildi. 


Beýik Ýüpek ýoly ägirt uly taryhy miras bolmak bilen, häzirki wagtda halklaryň we ýurtlaryň ýakynlaşmagy üçin kuwwatly itergi bolup hyzmat edýär, olaryň arasynda syýasy, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer gatnaşyklarynyň ýola goýulmagyna, düşünişmäge we hyzmatdaşlyk etmäge, döwletleriň we sebitleriň arasynda gatnaşyklaryň pugta esaslarynyň ýüze çykmagyna ýardam berýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär. 


Häzirki döwürde bu ýoluň tejribesi Ýewraziýa giňişliginde hyzmatdaşlygyň täze görnüşleri, geosyýasatyň, geoykdysadyýetiň, ynsanperwer işleriň esasy ugurlaryny işläp taýýarlamak üçin binýada öwrülýär. Milli Liderimiziň soňky ýyllarda öňe süren halkara başlangyçlary Beýik Ýüpek ýolunyň geçen ýerleriniň ugrunda toplumlaýyn, döwrebap, ýokary tehnologiýaly üpjünçilik ulgamlaryny ösdürmek üçin şertleri döretmäge, “Gündogar — Günbatar» we “Demirgazyk — Günorta” ugurlar boýunça sebitara hem-de yklymara hyzmatdaşlygy berkitmäge ýardam edýän köpugurly taslamalary durmuşa geçirmäge gönükdirilendir. 


Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adybir kitaby bu ýoluň diňe bir harytlaryň söwdasyny alyp barýan tarapy hökmünde däl-de, eýsem, onuň medeni gymmatlyklary, pikirleri we bilimleri işjeň alyşmagyň amala aşyrylýan ugry hökmünde-de özboluşlylygyny hem-de eýeleýän möhüm ornuny açyp görkezýär. Şunuň bilen baglylykda, Ýüpek ýoly yklymyň halklarynyň syýasy we medeni taýdan ýakynlaşmagynyň örän aýdyň hem-de iň irki mysaly hökmünde janlanýar. Türkmenistanyň Prezidentiniň bu kitabyna hem-de ýylyň şygaryna filmler we tanyşdyrylyşlar bagyşlanyp, olar duşuşyga gatnaşyjylara görkezildi. Duşuşyk Bütindünýä mirasynyň merkezi hem-de ÝUNESKO-nyň Klaster Býurosy, ýurdumyzyň Daşary işler ministrligi we Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri boýunça milli topary tarapyndan guraldy. 


Soňra on dört ýurtdan — Owganystandan, Hindistandan, Eýrandan, Hytaýdan, Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Nepaldan, Pakistandan, Koreýa Respublikasyndan, Täjigistandan, Türkiýeden, Türkmenistandan, Özbegistandan we Ýaponiýadan hökümetara Utgaşdyryjy komitetiň milli bölümleriniň wekilleri hem-de bilermenleri Ýüpek ýolunyň desgalarynyň abatlyk ýagdaýyna, degişli ugurlar boýunça alnyp barlan barlag işlerine garamaga hem-de nominasiýanyň strategiýasy hakynda çözgüdi kabul etmäge girişdiler. 


Mundan başga-da, häzirki duşuşyga gatnaşmak üçin ÝUNESKO-nyň wekilleri, hususan-da, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň merkeziniň Aziýa — Ýuwaş ummany bölüminiň, Merkezi Aziýa ylmy-barlaglar halkara institutynyň ýolbaşçylary, Ýadygärlikleri we gözel ýerleri gorap saklamak baradaky Halkara geňeşiň Halkara konserwasiýa merkeziniň bilermenleri, dürli ýurtlardan, şol sanda Beýik Britaniýadan, Russiýa Federasiýasyndan we beýlekilerden belli alymlar, arheologlar, gündogary öwreniji ylmy barlagçylar çagyryldy. 


Ýygnananlar Beýik Ýüpek ýolunyň ugrundan hem-de çäklerinden ozallar söwdagärleriň, syýahatçylaryň, wagyzçylaryň we alymlaryň ýollary geçen ýurtlaryň umumy strategiýasyny we utgaşykly hereketlerini işläp taýýarlamak boýunça mundan beýläk-de hyzmatdaşlyk etmegiň birnäçe taslamalaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Köp asyrlar mundan ozal, olar şäherden şähere hem-de bir ösüşden beýleki ösüşe tarap “ulag geçelgelerini” çekip, diňe bir ykdysady ösüşe we medeniýetleriň özara alyşmagyna däl, eýsem-de, halklaryň arasynda dostluk hem-de özara düşünişmek köprülerini gurmaga ýardam beripdir. Munuň özi dünýä derejesine eýe bolmaga hem-de umumadamzat gymmatlyklaryna düşünmäge, Ýer ýüzünde ýaşaýan adamlaryň bir bitewi ykbalyna akyl ýetirmäge tarap ilkinji ädimler bolupdyr. 


Hut “geçelgeli” çemeleşme Ýüpek ýolunyň nominasiýa goşmaga degişli desgalaryň ýerleşen anyk ýerleriniň has oňaýly derejede kesgitlenilmegi hökmünde kabul edildi. Şu gün geçirilen iş mejlisleriniň biri Merkezi Aziýada Ýüpek ýolunyň mirasynyň geçelgelerini dolandyrmagyň strategiýasynyň işlenip taýýarlanylmagyna, bu ulgamda utgaşykly hereketleri güýçlendirmäge, durnukly syýahatçylyk we ösüş ulgamynda başlangyçlary ara alyp maslahatlaşmaga bagyşlandy. 


Häzirki wagtda Utgaşdyryjy topar Ýüpek ýolunyň Bütindünýä mirasynyň ähli desgalary boýunça menejmentiň umumy syýasatyny işläp taýýarlaýar. Munuň özi dolandyrmagyň ölçeglerini we maksatlaryny kesgitlemäge mümkinçilik berer. Onuň amala aşyrylmagyna aýry-aýrylykda gatnaşyjy döwletler milli kanunçylygyna, ýadygärlikleri goramak ulgamyna we beýlekilere laýyklykda jogapkärçilik çeker. Dogrudan-da, uly wezipe — kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşen desgalaryň örän köp sanlysyny göz öňünde tutmak hem-de bu taryhy ýoluň aýratyn ähmiýetini beýan etmek üçin zerur bolan desgalary saýlap almak wezipesi durýar. 


Utgaşdyryjy toparyň wezipesine şeýle hem Ýüpek ýolunyň dürli ýagdaýlary boýunça bilermenleriň maglumat binýadyny hem-de barlaglary alyp barmak üçin sebit we halkara derejelerinde bilermenleriň işçi toparlaryny döretmek wezipesi girýär. Mundan başga-da, topar nominasiýa işini alyp barmaga aragatnaşyk, maslahat beriş we maglumat taýdan goldamak, öňdebaryjy tejribäni alyşmak üçin ýagdaýlary döredýär, resminamalaryň ýeke-täk ölçeglerini we Ýüpek ýolunyň kartalaryny işläp taýýarlamaga ýardam berýär, bu meseleler babatda halkara we sebit guramalary bilen ysnyşykly hyzmatdaşlygy goldaýar. 


Bu işde ýerli we etniki gymmatlyga däl, eýsem, umumadamzat mirasy diýen düşünjäniň kemala getirilmegine esasy üns berilýär. Sebäbi milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu ýola bagyşlanan kitabynda ýazyşy ýaly, asyrlaryň dowamynda depginli ýagdaýda ykdysady we medeni alyşmalar hem-de dürli medeniýetleriň we ösüşleriň özara täsirlenmeleri bolup geçdi. BMG-niň Bütindünýä syýahatçylyk guramasynyň häzirki wagtda Ýüpek ýoluny beýik mümkinçiligi bolan güýçli nusgalaryň biri hökmünde ykrar edýändigi tötänden däldir. Bu ýoluň geçelgeleriniň ugrundaky ýerleriň transmilli syýahatçylyk taslamalaryny amala aşyrmak maksady bilen tagallalary birleşdirmek üçin oňaýly şertlere eýedigi aýdyň hakykatdyr. 


Ertir maslahat öz işini dowam eder, duşuşyga gatnaşyjylar Ýüpek ýolunyň deňiz ugurlaryna hem gararlar, indiki ýerine ýetirilmeli işleriň meýilnamasyny we olaryň tertibini tassyklarlar. Şular bilen birlikde gatnaşyjy ýurtlaryň wekillerine ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizmek üçin Beýik Ýüpek ýolunyň käbir geçelgeleriniň nominasiýalaryny sazlaşdyrmak boýunça okuw maslahatlary geçiriler. 

 


Şu maksat bilen ÝUNESKO 2017-nji ýylyň maý aýynda maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalarynyň hem-de multimedianyň mümkinçiligini peýdalanyp, dünýäniň dürli sebitlerinde bu ýoluň köpdürlüligini we onuň ugrundaky özara täsirleriň aýratynlygyny beýan etmek we görkezmek üçin Ýüpek ýolunyň ugrunda medeni gatnaşyklaryň interaktiw kartasyny işläp taýýarlamaga girişdi. 


Bu taslamanyň amala aşyrylmagy giň gerimli hyzmatdaşlygy hem-de ýöriteleşdirilen edaralary, hökümet we hökümete degişli däl düzümleri, hususy ulgamdan bolan hyzmatdaşlary, gaznalary, köpçülikleýin habar beriş serişdelerini hem-de bilermenleri goşmak bilen gyzyklanma bildiren taraplaryň has giň toparlary bilen hyzmatdaşlyk etmegi talap eder. 


Ylym, tehnologiýa we nou-hau, derman serişdeleri we lukmançylyk, penjekler we egin-eşikler, din we ruhyýet, mifologiýa we fentezi, dil we edebiýat, sungat we aýdym-saz, däp-dessur we dabaralar, azyk önümleriniň önümçiligi we iýmit önümleri, sportuň we oýunlaryň däp bolan görnüşleri we beýlekiler esasy temalar hökmünde kesgitlendi, olar kartada öwreniler hem-de beýan ediler.


Aşgabatdaky iş maslahatyna dünýäniň dürli sebitlerinden 15-e golaý bilermen çagyryldy. Olar sportuň bu görnüşlerini hem-de milli oýunlary ösdürmek üçin taryhy ugurlary, olaryň Ýüpek ýolunyň ugrunda ýaýramagynyň, birek-birekden almagyň ýagdaýlaryny we usullaryny, halk döredijiligi we edebiýat bilen arabaglanyşygyny, şu günki günüň medeniýetlerine täsirini ara alyp maslahatlaşarlar. Şunuň esasynda çemeleşmeler, usulyýetler we gurallar işlenilip taýýarlanylar. Olary ady rowaýata öwrülen ýoluň ugrunda sportuň bu görnüşlerini iň oňat derejede görkezmek üçin peýdalanyp bolar. 


ÝUNESKO-nyň ýaşlary beden taýdan terbiýelemek, sporty ösdürmek maksatnamalaryny amala aşyrmak babatda hem BMG-niň öňdebaryjy edaralarynyň biri bolup durýandygyny nazara alanyňda, onda bu baradaky mesele sportuň milli görnüşlerini gorap saklamak we täzeden dikeltmek ulgamynda Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmegiň ýene-de bir möhüm ugry bolup görünýär. 6-njy dekabrda Aşgabatda geçiriljek “Beýik Ýüpek ýolunyň ähmiýeti: häzirki we geljekki ösüşi” atly halkara maslahatda ÝUNESKO-nyň çäklerinde geljegi uly gatnaşyklaryň dürli ugurlary ara alnyp maslahatlaşylar. 


Ýurdumyzyň myhmanlary üçin paýtagtymyzyň gözel ýerlerine hem-de Bütindünýä mirasynyň desgasy bolan Nusaý (Parfiýa) galasyna baryp görmegi özünde jemleýän medeni maksatnama göz öňünde tutuldy.

Ulag we üstaşyr halkara hyzmatdaşlygy

Şu gün "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynyň Kongres merkezinde Türkmenistanyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Gruziýa Respublikasynyň, Türkiýe Respublikasynyň hem-de Owganystan Yslam Respublikasynyň arasynda Üstaşyr we ulag hyzmatdaşlygy hakynda ylalaşyga (“Lapis Lazuli” ugry boýunça ylalaşyk) gatnaşyjy ýurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahaty geçirildi. 

Resminama 2017-nji ýylyň 15-nji noýabrynda Aşgabatda geçirilen Owganystan boýunça sebit ykdysady hyzmatdaşlygyň 7-nji maslahatynyň (RECCA VII) ministrler derejesindäki mejlisinde gol çekildi. Onuň kabul edilmegi sebitiň ykdysady birleşmesini ösdürmek, söwdanyň möçberini artdyrmak maksadynda netijeli halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmekde Aşgabat forumynyň anyk goşandyna öwrüldi. 

Bäştaraplaýyn ylalaşygyň çäklerinde geçirilýän maslahat “Lazurit” halkara ulag-üstaşyr geçelgesini döretmäge tarap ýolda nobatdaky ädime öwrüldi. Bu geçelge Merkezi we Günorta Aziýa, Hazar hem-de Gara deňizleri, Ortaýer deňzi sebitlerini öz içine alýan giň geoykdysady giňişlikde netijeli gatnaşyklary berkitmäge ýardam eder. 

"Awaza" milli syýahatçylyk zolagyna gelen wekilçilikli maslahata gatnaşyjylar yklymyň esasy ýollarynyň merkezinde ýerleşýän Türkmenistanyň geografik ýagdaýynyň artykmaçlyklarynyň ýurdumyza ýewraziýa gatnaşyklaryny üpjün etmek üçin milli ulag serişdelerini amatly amala aşyrmaga mümkinçilik berýändigini bellediler. 

Ulag ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli işler adamlar hakyndaky aladanyň, halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmagyň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýöredýän durmuş ugurly syýasatynyň möhüm ugrudygynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. 

Häzir bu ugurlar döwlet Baştutanymyzyň logistika strategiýasynda örän aýdyň ýüze çykýar. Soňky ýyllarda Türkmenistanda paýtagtymyzyň täze Halkara howa menzilini, Türkmenistan — Owganystan — Täjigistan demir ýolunyň birinji nobatdakysyny — Kerki — Ymamnazar — Akina ugruny gurmagyň ajaýyp taslamalary amala aşyryldy, Türkmenbaşydaky Halkara deňiz porty ulanmaga berildi, şeýle hem Aşgabat — Türkmenbaşy awtobanynyň gurluşygyna başlandy. 

Ýurdumyzda demir ýol, awtomobil, howa we suw ulaglaryny peýdalanmak bilen amatly we howpsuz halkara geçelgeler döredilýär. Munuň özi sebitde durnukly ösüşi, halklaryň arasynda hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň giňelmegini, hyzmatdaşlygyň berkemegini, söwda dolanyşygynyň mukdarynyň artmagyny üpjün edýär. 

“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygar astynda geçýän 2018-nji ýyl hem ulag ulgamynda iri möçberli taslamalara beslendi. Fewral aýynda Lazurit ulag-üstaşyr geçelgesiniň düzümine girýän Serhetabat — Turgundy demir ýoly ulanmaga berildi. Onuň açylyş dabarasyna hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de ýurdumyza gelen Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti, Pakistan Yslam Respublikasynyň Premýer-ministri hem-de Hindistan Respublikasynyň daşary işler döwlet ministri gatnaşdylar. 

Türkmen-owgan ýolunyň gurluşygyny doganlyk halka hemmetaraplaýyn kömek we goldaw berýän Türkmenistan doly öz üstüne aldy. Ýurdumyzyň Demir ýol ulaglary ministrligi tarapyndan gaýtadan gurlan demir ýoluň döwrebaplaşdyrylmagy netijesinde Turgundy menziliniň geçirijilik ukyby ýokarlandy, Owganystanyň haryt dolanyşygynda ähmiýeti artdy, owgan önümlerini halkara bazarlaryna çykarmak, daşary ýurt harytlaryny ýurdumyza gysga we amatly ýol bilen getirmek mümkinçiligi döredi. 

Owganystanyň sebitde köpugurly ulag ýollaryny döretmegiň taslamalaryna çekilmegi bilen ol öz geografik artykmaçlyklaryny Ýewraziýa yklymynda ulag-üstaşyr merkezi hökmünde peýdalanmak mümkinçiligine eýe bolar. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Serhetabat (Türkmenistan) — Turgundy (Owganystan) demir ýolunyň açylmagy bilen Owganystany Türkmenistanyň ulag-logistika ulgamyna goşmak hem-de onuň üsti bilen halkara ýollaryna birleşdirmek hakyndaky pikiri üstünlikli durmuşa geçirilýär. Polat we awtomobil ýollar Turgundy şäherini Aşgabat bilen, soňra Hazarda Türkmenbaşy şäheriniň Halkara porty bilen birleşdirýär. Şondan aňry Hazaryň üsti bilen Bakuwa çenli, soňra Tbilisiniň üsti bilen Ankara we Stambula çenli dowam eder. 

2018-nji ýylyň diňe on aýynda Kerki — Ymamnazar — Akina hem-de Serhetabat — Turgundy demir ýollary boýunça ýükleri daşamagyň mukdary 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, iki esse artdy. Şonuň üçin şol polat ýollara bolan zerurlyk aýdyň bolup, şolaryň ähmiýeti bu ýollara täze çäkleriň, taslamalaryň, logistika ugurlaryň goşulmagy bilen has-da artar. 

"Awaza" milli syýahatçylyk zolagynyň Kongres-merkezinde foruma gatnaşyjylar bu ýerde guralan serginiň üsti bilen “Lazurit” geçelgesini döretmegiň esasy tapgyrlary hem-de oňa gatnaşýan ýurtlaryň ulag ýollary bilen tanyşdylar. 

Halkara maslahatynyň açylyş dabarasyna ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýokary wezipeli işgärleri, bilermenler, maýadarlar, abraýly guramalaryň, bank düzümleriniň, ulag, logistika hem-de ekspeditorçylyk kompaniýalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. 

Bu ýere ýygnananlar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň maslahata gatnaşyjylara iberen Gutlagyny uly üns bilen diňlediler. Soňra forumyň myhmanlary çykyş etdiler. Azerbaýjan Respublikasynyň Premýer-ministriniň birinji orunbasary Ýagup Eýýubowyň belleýşi ýaly, şu gezek geçirilýän maslahat aýratyn ähmiýete eýedir, çünki ösüşiň innowasion ýoluna geçmegiň şertlerinde ulaglar ykdysady ösüşiň ähmiýetli şertleriniň biridir. Ol halkara söwda gatnaşyklaryny kämilleşdirýär, tebigy serişdeleriň netijeli ulanylmagyny artdyrýar, telekeçiligi ösdürýär. 

Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň birinji orunbasary Açilbaý Ramatowyň belleýşi ýaly, ýurtlarymyzyň arasynda ulag hyzmatdaşlygynyň işjeňleşmegi netijesinde, sebitimiz dünýä söwda dolanyşygyna goşulýar, bu bolsa hereket edýän ulag geçelgelerini ösdürmek hem-de halkara bazarlaryna çykalgany üpjün edýän täze ugurlary döretmek üçin sebitiň ulag-üstaşyr kuwwatyny peýdalanmaga ýardam edýär. 

Türkiýe Respublikasynyň ulag we infrastruktura ministri Mehmet Jahit Turhan öz nobatynda Lapis Lazuli ulag-üstaşyr geçelgesiniň şu taslama gatnaşýan ähli ýurtlaryň ykdysady taýdan ösmegi üçin ägirt uly ähmiýetiniň bardygyny belledi. Myhman Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenbaşy şäheriniň Halkara portunyň taslamasyny amala aşyrmaga gatnaşmak mümkinçiligi üçin hoşallyk bildirip, onuň düzüminiň sebitde deňiz ulag gatnawlaryny ösdürmek üçin esasy halka bolup durýandygyny nygtady. 

Lapis Lazuli üstaşyr we ulag hyzmatdaşlygy hakynda ylalaşyga gatnaşyjylaryň geçirýän işleri netijesinde, Owganystanyň dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşulyşmagy baradaky mesele Owganystan Yslam Respublikasynyň ulag ministri Mohammad Hamid Tahmasiniň çykyşynda bellenildi. Ol öz ýurdundaky ýagdaýyň durnuklaşmagy üçin Türkmenistanyň örän uly goşandynyň bardygyny nygtady. 

Gruziýanyň ykdysadyýet we durnukly ösüş ministriniň orunbasary Akaki Sagiraşwiliniň öz çykyşynda belleýşi ýaly,“Lapis Lazuli” geçelgesi birwagtda öz ulag düzümlerini ösdürýän ýurtlarymyzyň ägirt uly üstaşyr-ulag kuwwatyny amala aşyrmaga mümkinçilik berer. 

Maslahatyň mejlisleriniň çäklerinde oňa gatnaşyjylar Türkmenistanda howa gatnawynyň, deňiz gämiçiliginiň, demir ýol pudagynyň hem-de awtoulag ulgamynyň dürli halkara ulag-üstaşyr geçelgeleriniň, ilkinji nobatda bolsa, Lapis Lazuli multimodal ulag geçelgesiniň amala aşyrylmagyna goşýan goşandy babatda bu ulgamlaryň ösdürilişine aýratyn üns berdiler. 

Ulag ulgamynda özara gatnaşyk etmek, şol sanda BMG-niň hem-de beýleki abraýly guramalaryň çäklerinde hyzmatdaşlyk meselelerinde eýeleýän işjeň ýörelgesine ygrarly bolmak bilen, ýurdumyz hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan iri düzümleýin taslamalary daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen bilelikde amala aşyryp, netijeli halkara hyzmatdaşlygynyň pugtalandyrylmagyna hem-de giňeldilmegine uly goşant goşýar. 

Munuň mysaly hökmünde Aşgabadyň iň döwrebap derejedäki Halkara howa menziliniň gurulmagyny getirip bolar. Ol Türkmenistanyň esasy “howa derwezesi” bolup, islendik kysymdaky hem-de dürli ýük göterijiligi bolan uçarlary kabul edip, şunda hyzmatyň halkara ölçeglerini üpjün edip bilýär. Onuň ýük terminaly ýylda 200 müň tonna geçirijilik ukybyna eýedir. Howa menzilinde ýerüsti hyzmatyny üznüksiz amala aşyrmak maksady bilen, 188 birlik ýöriteleşdirilen dürli tehnikalar hereket edýär. 

Maslahata gatnaşyjylaryň belleýşi ýaly, döwrebap howa menziller ulgamynyň döredilmegi Türkmenistanyň mundan beýläkki ykdysady ösüşiniň hem-de dünýä ykdysadyýetine goşulyşmagynyň, halkara söwda gatnaşyklaryny giňeltmegiň we işjeňleşdirmegiň möhüm ýagdaýydyr. 

Çykyş edenler Türkmenistanda ulag düzümini ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlarynyň biriniň häzirki zaman söwda flotunyň döredilmeginden ybaratdygyny nygtadylar. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň pudagyň öňünde goýan wezipelerini ýerine ýetirmek maksady bilen, daşary ýurtlaryň iri gämigurluşyk kärhanalarynda türkmen floty üçin gämileri, ozaly bilen nebit hem-de nebit önümlerini daşamak üçin ýük gämilerini, paromlary gurmaga buýurmalar ýerine ýetirildi. 

Soňky ýyllarda ýurdumyzda iň häzirki zaman derejeli ýük gämileriniň hatary ep-esli artdy. Bu bolsa nebiti çykarmagyň we gaýtadan işlemegiň mukdarynyň artdyrylmagy hem-de himiýa senagatymyz nazara alnanda möhümdir. Bu pudaklar ýurdumyzda hem-de daşary ýurtlarda uly isleg bildirilýän giň görnüşli önümleri öndürmegiň mukdaryny durnukly artdyrýarlar. 

Ýerüsti düzümler döwrebaplaşdyrylmazdan deňiz gämiçiliginiň häzirki zaman derejesinde ösdürilmegi mümkin däldir. 2013-nji ýylyň 15-nji awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Türkiýe Respublikasynyň şol wagt premýer-ministri bolan Rejep Taýyp Ärdogan Türkmenbaşy şäherindäki täze Halkara deňiz portunyň gurluşygyna badalga berdiler. Şonuň üsti bilen TRACEKA ulag geçelgesi geçýär. 

Bu iri maýa goýum taslamasy umumy meýdany 230 müň inedördül metr bolan awtomobil-ýolagçy ýük terminalynyň hem-de 249 müň inedördül metr bolan konteýner terminallarynyň gurulmagyny özünde jemledi. Topluma ýükleýiş terminaly, ürgün ýükler terminaly, polipropilen terminaly,166 müň inedördül metr meýdany eýeleýän “Balkan” gämi gurluşyk we gämi abatlaýyş zawody girdi. 

Şunda suw akwatoriýasyny çuňlaşdyrmak boýunça işleriň uly möçberi ýerine ýetirildi, hususan-da, gämileriň duralgalara geçip bilmegi üçin suw düýbüni çuňlaşdyrmak işleriniň barşynda millionlarça kubmetr toprak çykaryldy. Gämi duralgalarynyň gidrotehniki desgalaryndan başga-da, kenar düzüminiň köpsanly desgalary bina edildi. Ol özünde ulag üpjünçiligini: awtomobil we demir ýollaryny birleşdirdi. 

Täze deňiz portunyň tehniki düzümi barada aýdylanda, ol iň döwrebap programma-enjamlar toplumlary bilen enjamlaşdyryldy. Bular howpsuzlygy hem-de nawigasiýanyň we ýük daşalyşynyň netijeliligini, şeýle hem daşky gurşawyň goragyny üpjün etmek üçin zerurdyr. 

Şeýlelikde, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň üstaşyr-ulag kuwwatyny durmuşa geçirmek baradaky maksatlarynyň iş ýüzünde amala aşmagynda Hazarýaka sebitine aýratyn orun berilýär. Bu ýerde ulaglarynyň ähli görnüşlerini netijeli peýdalanmak üçin giň mümkinçilikler açylýar diýip, maslahata gatnaşyjylar bellediler. Şunuň netijesinde ýurtda deňiz, awtomobil, demir ýol we howa ulaglaryny peýdalanyp, ýük akymlaryny utgaşdyryp biljek esasy logistik merkez kemala gelýär. 

Maslahata gatnaşyjylar Türkmenistanyň ulag strategiýasynyň esasynda döwlet Baştutanymyzyň başyny başlan Beýik Ýüpek ýoluny täzeden dikeltmek baradaky pikiriniň durandygyny aýratyn nygtadylar. Bu ýol ençeme asyrlaryň dowamynda Merkezi Aziýanyň çäklerinden geçipdir. Häzirki zaman şertlerinde bu transkontinental ýol ýurdumyzyň hem-de sebitiň beýleki döwletleriniň dünýäniň ulag ulgamyna goşulyşmagy arkaly olaryň ägirt uly ykdysady kuwwatyny durmuşa geçirmäge ýardam bermäge gönükdirilendir. 

Şu babatda Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýolunyň ulanmaga berilmegini mysal hökmünde getirip bolar. Onuň iň uzyn, 700 kilometre golaý bölegi ýurdumyzyň üstünden geçýär. Gysga möhletde, çylşyrymly tebigy we howa şertlerinde türkmen demirýolçulary Bereket demir ýol bekedinden Gyzylgaýa ilatly nokadynyň üsti arkaly Gazagystan bilen döwlet serhedine çenli ýoluň 444 kilometrini çekdiler. Şol ýerde Serhetýaka diýen täze şäherçe peýda boldy. Täze ýoly gurnamak boýunça işleriň örän uly möçberi ýerine ýetirildi, onuň ugrunda onlarça inženerçilik desgalary, demir ýol menzilleri, depo, beketler we razýezdler, beýleki düzümleýin desgalar bina edildi. 

Ykdysady nukdaýnazardan, bu ýol ýükleri, şol sanda üstaşyr ýükleri daşamakda geljekde bolsa ýolagçylary gatnatmakda iň gysga, häzirki döwrüň şertlerinde bolsa möhüm ugurdyr. Şunuň bilen birlikde, ýük daşamagyň wagtyny azaltmakda düýpli bäsdeşlik artykmaçlygyny berýär. Bu, öz nobatynda, işjeňligiň artmagynda, ahyrky netijede bolsa, halklaryň abadançylygynyň ýokarlanmagyna ýardam edýär. 

Eýranyň çäginde demir ýoluň gurluşygynyň tamamlanmagy bilen Ýakyn Gündogar, Günorta we Günorta — Gündogar Aziýa ugurlaryna eksporty artdyrmaga mümkinçilik açyldy. Şonuň netijesinde milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, demirgazyk hem-de günorta ugurlarda ýerleşýän onlarça ýurtlara amatly we ykdysady taýdan bähbitli ýol döredildi. Taslama gatnaşyjy ýurtlar bolsa, üstaşyr ýol geçýän we çäklerinde logistiki merkezler kemala gelýän döwletler hökmünde artykmaçlyklara eýe bolýar. Şeýle hem täze ýol Hazarýaka sebitiniň ösdürilmegine, ulag, önümçilik we durmuş düzümleriniň giňeldilmegine düýpli depgin berer. 

Maslahata gatnaşyjylar Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýolunyň diňe bir ykdysady we täjirçilik taýdan esaslandyrylan taslama bolmak bilen çäklenmeýändigini bellediler. Munuň özi sebitdäki we onuň çäklerinden daşardaky umumy ýagdaýa oňyn täsirini ýetirmäge, Aziýada durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmäge, yklymara syýasy aragatnaşyklaryň ähli ulgamlaryna düýpli durnuklylyk bermäge ukyply möhüm geosyýasy şertdir. 

Maslahata gatnaşyjylar Türkmenistanyň ulag ulgamynyň ösdürilişi baradaky meseleleri gozgamak bilen, ýurdumyzda halkara ulag geçelgeleriniň, şol sanda Lazurit geçelgesiniň işjeňlik zolagyny giňeldýän täze ýollaryň gurulmagynyň göz öňünde tutulýanlygyny bellediler. Ýurdumyzyň tutuş taryhynyň dowamynda häzirki günlerdäki ýaly hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen durmuşa geçirilýän awtomobil ýollaryny gurmak boýunça taslamalar şeýle giň gerimde amala aşyrylan däldir. 

Iş ýüzünde magistral awtoýollar ulgamynyň durky doly täzelener, ähli möhüm ýol düzümlerini öz içine alýan tizlikli ýollar çekiler. Şolaryň umumy uzynlygy 1700 kilometre barabar bolar. Ýurdumyzyň içinden geçýän ähli ýollaryň gurluşygy dünýä ölçeglerine kybap geler. 

Häzirki wagtda ýol hereketiniň hiliniň ýokarlandyrylmagyny üpjün etmäge gönükdirilen “Türkmenbaşy — Farap “ we “Aşgabat — Daşoguz” awtomobil ýollarynyň gurluşygy alnyp barylýar. “Türkmenbaşy — Gazagystan serhedi”, “Türkmenabat — Daşoguz” we “ Mary — Serhetabat” awtomobil ýollarynyň çekilmegi hem möhüm taslamalaryň hataryna girýär. 

Dürli sebitleri birikdirýän awtomobil ýollary bilen bir hatarda, halkara ölçeglerine kybap gelýän, 3 tapgyrdan ybarat bolan ýokary tizlikli awtomobil ýollarynyň (awtobanlaryň) gurulmagy hem meýilleşdirilýär. Hususan-da, birinji tapgyrda “ Aşgabat — Türkmenbaşy”, ikinjide “ Aşgabat — Farap”, üçinjide bolsa “Aşgabat — Daşoguz” awtobanlary gurlar. 

Maslahata gatnaşyjylar forumyň netijelerini jemläp, halkara ulag geçelgeleriniň dünýä ykdysadyýetini globallaşdyrmagyň esasy guralyna öwrülendigini bellediler. Bu işleriň başyny başlaýan Türkmenistan durnukly ykdysady hem-de durmuş taýdan ösüşine, ýurdumyzda öndürilýän harytlaryň we dünýä bazarlarynda hyzmatlaryň bäsdeşlige ukyplylygynyň ýokarlanmagyna daýanmak bilen öz çäginde yklymyň möhüm ulag merkezleriniň birini döredýär, bu bolsa dünýäniň ozalky senagat düzüminde mynasyp orny eýelemäge mümkinçilik berýär. 

Forumyň ahyrynda çäginden Lazurit ýoly geçýän döwletleriň ulag hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlaryny beýan eden jemleýji resminama gol çekildi. 

Soňra maslahata gatnaşyjylar üçin Türkmenbaşy şäheriniň Halkara deňiz porty boýunça gezelenç guraldy, şonuň çäklerinde myhmanlar halkara ölçegleriniň hemme talaplaryna kybap gelýän döwrebap desganyň ägirt uly ulag-üstaşyr kuwwatyna göz ýetirdiler.

Tanyşlygyň barşynda açylyş dabarasyna milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşan Hazarda iň uly deňiz menziliniň çäklerinde ýerleşen “Beýik Ýüpek ýoly” myhmanhanasynda Halkara deňiz portunyň, gämigurluşyk pudagyna maýa goýmagyň mümkinçilikleriniň tanyşdyrylyşy boldy. Ýurdumyz üçin täze pudagyň ösüşine goşant goşmaga gatnaşjak maýadarlara uly ýeňillikler garaşýar.

Türkmenistan — Merkezi Aziýa — Ýewropa Bileleşigi: özara gatnaşyklaryň täze görnüşinde

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň öz daşary syýasatynda Ýewropa ugruna ygrarlydygy barada aýtmak bilen, ýurdumyzyň uly mümkinçilikleriniň ähli gatnaşyjy taraplaryň bähbitlerine laýyk gelýän giň gerimli halkara taslamalaryň amala aşyrylmagyny üpjün etmäge mümkinçilik berýär diýip belleýär. Wakalar Türkmenistanyň hem-de Ýewropa Bileleşiginiň däbe öwrülen hyzmatdaşlygy hil taýdan täze derejä çykarmaga, ikitaraplaýyn görnüşde, şeýle hem yklymyň esasy sebitleri bolup durýan ÝB-niň we Merkezi Aziýanyň köpugurly özara gatnaşyklarynyň binýadynda oňa has durnukly häsiýeti bermäge uly gyzyklanma bildirýändiklerini tassyklaýar. 

Geçen hepdede Brýusselde bolan duşuşyklar, şol sanda Ýewropa Bileleşiginiň, Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň duşuşyklary, şeýle hem türkmen kanunçykaryjylarynyň wekiliýetiniň Ýewropa parlamentine sapary munuň subutnamasy boldy. 

Hususan-da, “Ýewropa Bileleşigi — Merkezi Aziýa” atly daşary işler ministrleriniň 14-nji duşuşygynyň barşynda şol sebitleriň arasyndaky gatnaşyklary has-da ösdürmek, ÝB-niň Merkezi Aziýa üçin strategiýasy, umumy howplara hem-de wehimlere garşy göreşmek baradaky meselelere seredildi. Owganystany sebite goşmak bilen bagly tagallalary birleşdirmegiň zerurdygy barada ylalaşyk beýan edildi. Bu tagallalar sebitde howpsuzlygy we durnuklylygy saklamak boýunça möhüm wezipeleri toparlaýyn çözmäge gönükdirilendir. 

Duşuşygyň jemleri boýunça Bilelikdäki beýanat kabul edildi, onda taraplaryň 27 — 28-nji noýabrda geçiriljek Owganystan boýunça daşary işler ministrleriniň derejesindäki Ženewa maslahatynyň bu ýurtda parahatçylygy üpjün etmek babatda gün tertibini kesgitlemäge mümkinçilik bermegine ygrarlydygy berkidildi. Şeýle hem beýanatda Owganystan boýunça ykdysady sebit hyzmatdaşlygyna bagyşlanyp, 2017-nji ýylyň noýabrynda Aşgabatda geçirilen maslahatyň (RECCA VII) netijeleri goldanylýar. 

Şeýle hem Brýusselde geçirilen ministrler derejesindäki duşuşyga Türkmenistandan gatnaşyjylar kärdeşlerine 2018-nji ýylyň awgustynda Awazada geçirilen Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň (AHHG) sammitiniň çözgütlerini ýerine ýetirmek boýunça işler barada habar berdiler. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Aral deňzi sebiti üçin BMG-niň Ýörite maksatnamasyny işläp taýýarlamak hakynda başlangyjyny ilerletmegiň möhümdigi bellenildi. 

Türkmen-Ýewropa gatnaşyklaryny işjeňleşdirmegiň möhüm şertleriniň hatarynda geljek ýyl meýilleşdirilen ÝB-niň Türkmenistandaky wekilhanasynyň açylmagy bolup, bu barada ministrleriň duşuşygy tamamlanandan soň, ÝB-niň daşary işler we howpsuzlyk syýasaty boýunça Ýokary wekili Federika Mogerini habar berdi. 

Şol bir wagtda ÝB-niň Merkezi Aziýa boýunça täze strategiýasyny işläp taýýarlamaga gös-göni gatnaşygy bolan beýleki çäreleriň hatarynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri üçin metbugat sapary guraldy. Žurnalistlere ÝB-niň agza döwletleriniň 28-siniň çylşyrymly guralan bileleşiginiň işiniň gurluşy bilen ýerinde tanyşmaga mümkinçilik döredildi. Döwletler doly özbaşdaklygyny saklap, bilelikde ösmek boýunça öz garaýyşlaryny biri-biri bilen ylalaşýarlar. Bu tanyşlyk Ýewropanyň daşary gatnaşyklar gullugyna, Ýewropa komissiýasyna, ÝB-niň Geňeşine, Ýewropa parlamentine baryp görmegi, dürli duşuşyklara, tanyşdyrmalara, söhbetdeşliklere we pikir alyşmalara gatnaşmagy öz içine aldy. 

Metbugat saparynyň baý mazmunly gün tertibi, netijeli hyzmatdaşlyga gönükdirilen işewür häsiýeti žurnalistleri, şol sanda türkmen habar beriş serişdeleriniň wekillerini garşy almakda açyklyk görkezilende Ýewropa Bileleşiginiň edaralarynyň, onuň departamentleriniň we metbugat gulluklarynyň wekilleri ynamly gatnaşyklara we gepleşiklere, hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlaryny gözläp tapmaga taýýarlygyny beýan etdiler. 

Türkmenistan Garaşsyzlygynyň ilkinji ýyllaryndan başlap, Ýewropa Bileleşigi hem-de ÝB-niň agza döwletleri bilen özara bähbitli gatnaşyklary ösdürýär. Bu gatnaşyklar wagtyň synagyndan geçip, häzir syýasy, ykdysady we ynsanperwer ugurlarda umumy strategik wezipelere düşünilmegi netijesinde täze sepgide çykdy. Türkmenistanda ýaýbaňlandyrylan, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan iri möçberli özgertmeler, şeýle hem Ýewropa Bileleşiginiň biziň ýurdumyz bilen hyzmatdaşlyga täze çemeleşmelerini amala aşyrmagy bilelikdäki netijeli işler üçin mäkäm binýat bolup durýar. 

Howpsuzlygy üpjün etmek, söwda, energetika, kanunyň hökmürowanlygy, ekologiýa we bilim, suw gorlaryny dolandyrmak ýaly ugurlar ikitaraplaýyn görnüşde we sebit derejesinde biziň hyzmatdaşlygymyzyň esasy düzümleri bolup durýar. Şunda Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa döwletleriniň her birine aýratyn hem-de olaryň içerki sebit gatnaşyklaryna, goşulyşmagyna, şeýle hem Owganystandaky ýagdaýy kadalaşdyrmaga, onuň dünýäniň hojalyk gatnaşyklaryna çekilmegine ýardam etmäge bitewi çemeleşmesini bellemek gerek. 

Şunuň bilen baglylykda, Beýik Ýüpek ýoly barada aýdylyp, onuň ugrunda gadymy döwürde, şeýle hem häzirki döwürde Türkmenistanyň möhüm ýagdaýy eýeläp, ulag, üstaşyr, söwda ýollarynyň merkeziniň wezipesini ýerine ýetirýändigi bellenildi. Bu gün bu ýoluň ýene-de söwda-ykdysady durmuşyň özenine öwrülmegi üçin ähli şertler bolup, bu Merkezi Aziýa sebitiniň döwletleri onuň ugry boýunça ýokary goşulan bahasy bolan harytlary daşamakdan uly girdejileri alarlar. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ulag we senagat strategiýasy hem hut şoňa gönükdirilip, onuň yzygiderli amala aşyrylmagy netijesinde Türkmenistanda halkara demir ýol geçelgeleriniň, awtomobil ýollarynyň, suw we howa ýollarynyň multimodal ulgamy, innowasion önümçilikler we senagat desgalary gurulýar. 

Bulardan başga-da, bilim alyşmalary barada gürrüň edildi. Mysal üçin, Ýewropanyň daşary gatnaşyklar gullugynyň Merkezi Aziýa boýunça müdirliginiň ýolbaşçysy Boris Ýaroşewiçiň žurnalistler bilen duşuşygynda belleýşi ýaly, bilim, hünär okuwy, ýaşlaryň medeni gatnaşyklary babatda hyzmatdaşlygy goldamaga gönükdirilen “Erazmus+” maksatnamasy Merkezi Aziýa ýurtlarynyň isleglerini nazara almak bilen, sebitiň özünde talyplary we mugallymlary alyşmak işine badalga berdi. 

Umuman, Ýewropa Bileleşigi dürli ugurlarda goşulyşmak işlerini ösdürmek boýunça iň gowy işleri bilen paýlaşmaga taýýardyr. Beýleki tarapdan sebitiň meselelerini çözmekde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň tejribesi gymmatly bolup, şeýle meseleleri bolan beýleki ýurtlar tarapyndan üstünlikli nusga hökmünde ulanylyp bilner. Hususan-da, Ýewropa Bileleşigi Merkezi Aziýada suw diplomatiýasy boýunça ösüşiň gazanylmagyny şeýle mysal hökmünde ykrar edýär. 

ÝB-niň Merkezi Aziýa strategiýasy, garaşylyşy ýaly, 2019-njy ýylyň mart-aprel aýlarynda tanyşdyrylar. Ol strategiýany amala aşyrmagyň, şol sanda söwda syýasaty babatda amala aşyrmagyň täze gurallarynyň ulanylmagyny göz öňünde tutýar. Ýewrokomissiýanyň söwda boýunça Baş direktoratynyň hünärmenleriniň belleýşi ýaly, sebitiň ähli ýurtlary bilen özara gatnaşyklaryň bir bitewi ulgamynyň bolmazlygy onuň aýdyň alamaty bolup durýar. Sebäbi her bir hyzmatdaş döwlet üçin öz gatnaşyklarynyň ulgamy hereket eder. Şunuň bilen bir hatarda, sebit ÝB üçin energiýa serişdelerini ugratmagyň çeşmesi bolup durýar, şunda söwdany we eksport düzümini ösdürmegiň entek ulanylmadyk uly mümkinçilikleri hem bar. 

Bu babatda Türkmenistanda çig maly gaýtadan işlemegiň çuňňurlygyny artdyrmaga, ýokary tehnologiýaly önümçilikleriň we ýurduň telekeçiliginiň kuwwatlyklaryny artdyrmaga uly umyt baglanýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ulgam üçin uly mümkinçilikler döredip, batyrgaý başlangyçlara ýol açýar hem-de türkmen işewürlerine jogapkärli we iri taslamalary tabşyrýar. 

Ikitaraplaýyn gatnaşyklara ösüşiň oňyn energiýasyny berýän söwda ýagdaýyny gowulandyrmak meseleleri eýýäm bir aýdan – Brýusselde geçiriljek nobatdaky kollegial duşuşykda — Hyzmatdaşlyk we söwda hakynda ylalaşygyň çäklerinde “Türkmenistan — ÝB” bilelikdäki komitetiň mejlisinde jikme-jik ara alnyp maslahatlaşylar. Şonuň üçin Türkmenistan häzir Merkezi Aziýa — Ýewropa Bileleşigi gatnaşyklarynyň täze görnüşine işjeň goşulyp, sebitara hyzmatdaşlykda mynasyp orny eýelemäge çalyşýar hem-de munuň üçin ähli mümkinçiliklere eýe bolup durýar.

Hoşniýetli goňşyçylyk hyzmatdaşlyk – täze ädimler

22-nji noýabrda Aşgabatda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen düýn paýtagtymyza resmi sapar bilen gelen Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýewiň arasynda gepleşikler geçirilýär.


Türk­me­nis­ta­nyň we Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň Döw­let baý­dak­la­ry bi­len be­ze­len Aş­ga­ba­dyň Hal­ka­ra ho­wa men­zi­lin­de Pre­zi­dent Il­ham Ali­ýe­wi ýur­du­my­zyň res­mi adam­la­ry gar­şy­la­dy­lar. Ha­ly dü­şe­len ýo­da­jy­gyň gy­ra­syn­da be­lent mer­te­be­li myh­ma­nyň hor­ma­ty­na Hor­mat ga­ra­wu­ly­nyň es­ger­le­ri ny­za­ma dü­zül­di. Asyl­ly dä­be gö­rä, mil­li ly­bas­da­ky og­lan we gyz­ja­gaz dost­luk­ly ýur­duň Li­de­ri­ni duz-çö­rek we gül des­se­le­ri bi­len gar­şy­la­dy­lar.


Ho­wa men­zi­lin­den Azer­baý­ja­nyň döw­let Baş­tu­ta­ny­nyň ulag ker­we­ni mo­to­sik­let­çi­le­riň ug­rat­ma­gyn­da sa­par ma­ha­ly özi üçin ni­ýet­le­nen ka­şaň “Oguz­kent” myh­man­ha­na­syn­da­ky ka­bul­ha­na­sy­na ta­rap ug­ra­dy.


Bi­raz wagt­dan dost­luk­ly ýur­duň Baş­tu­ta­ny Wa­tan go­rag­çy­la­ry­nyň, şeý­le hem 1948-nji ýy­lyň Aş­ga­bat ýer­tit­re­me­sin­de we­pat bo­lan­la­ryň ha­ty­ra­sy­na ebe­di­leş­di­ri­len “Halk ha­ky­da­sy” ýa­dy­gär­lik­ler top­lu­my­na gel­di. Bu ýer­de Pre­zi­dent Il­ham Ali­ýew “Ba­ky şöh­rat” ýa­dy­gär­li­gi­ne gül des­se­si­ni goý­dy we bu top­lu­myň çä­gin­de ýer­leş­ýän “Wa­tan mu­kad­des­li­gi” mu­ze­ýi­niň gym­mat­lyk­la­ry bi­len ta­nyş­dy. Goň­şy ýur­duň Baş­tu­ta­ny bu ýer­de Hor­mat­ly myh­man­lar üçin ni­ýet­le­nen ki­tap­da ýa­dy­gär­lik ýaz­gy goý­dy.


Şol gün Azer­baý­ja­nyň Baş­tu­ta­ny paý­tag­ty­myz­da­ky Olim­pi­ýa şä­her­çesi­ne gel­di. Bu ýer­de 2017-nji ýy­lyň sent­ýabr aýyn­da Ýa­pyk bi­na­lar­da we sö­weş sun­ga­ty bo­ýun­ça V Azi­ýa oýun­la­ry üs­tün­lik­li geç­di. Şu ýyl bol­sa bu top­lum­da Agyr at­le­ti­ka bo­ýun­ça dün­ýä çem­pio­na­ty bol­dy. Bu iri sport des­ga­syn­da ge­çi­ri­len hal­ka­ra bäs­le­şik­ler Türk­me­nis­ta­nyň hal­ka­ra sport gi­ňiş­li­gin­de ab­ra­ýy­nyň bar­ha be­len­de gal­ýan­dy­gy­ny ala­mat­lan­dyr­ýar.


Olim­pi­ýa şä­her­çesi­niň sport des­ga­la­ry­nyň bi­rin­de Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň Pre­zi­den­ti Il­ham Ali­ýe­we ýur­du­my­zyň dok­ma kär­ha­na­la­ryn­da taý­ýar­la­ny­lan sport ly­bas­la­ry­nyň ser­gi­si gör­ke­zil­di. On­da goý­lan dür­li gör­nüş­dä­ki we bir­nä­çe be­zeg aý­ra­tyn­lyk­la­ry bo­lan, tür­gen­ler üçin ni­ýet­le­nen egin-eşik­le­riň ti­ki­li­şi, ola­ryň taý­ýar­la­ny­ly­şy ýo­ka­ry hal­ka­ra ül­ňü­le­re do­ly la­ýyk gel­ýär. Be­lent mer­te­be­li myh­man türk­men pag­ta­syn­dan taý­ýar­la­nan we “Türk­me­nis­tan­da ön­dü­ril­di” di­ýen ny­şan­ly bu ly­bas­la­ryň hil de­re­je­si­ne we ýa­kym­ly­lyk ta­rap­la­ry­na ýo­ka­ry ba­ha ber­di.


Olim­pi­ýa şä­her­çesi­niň mo­no­rels ýo­ly bi­len bar­şyn­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baş­lan­gy­jy bi­len bi­na edi­len bu kö­pu­gur­ly sport dü­zü­mi bi­len tan­şyp, be­lent mer­te­be­li myh­man onuň öz­bo­luş­ly bi­na­gär­lik çöz­gü­di­ne eýe­di­gi­ni hem-de örän oý­la­ny­şyk­ly me­ýil­na­ma­laş­dy­ry­lan­dy­gy­ny nyg­ta­dy. Spor­tuň äh­li gör­nüş­le­ri­ne de­giş­li des­ga­la­ryň bir ýer­de jem­len­me­gi bi­na­gär­lik çöz­gü­di­niň ýo­ka­ry de­re­je­si­dir.


Soň­ra Pre­zi­dent Il­ham Ali­ýew Türk­men ha­ly­sy­nyň mil­li mu­ze­ýi­ne ba­ryp gör­di. Mu­ze­ýiň gym­mat­lyk­la­ry gö­zel­li­gi we ne­pis­li­gi bi­len haý­ran gal­dyr­ýar. Bu ýer­de be­lent mer­te­be­li myh­ma­nyň ga­ra­ma­gy­na gel­jek ne­sil­ler üçin top­la­nan we aýaw­ly sak­lan­ýan ba­ha­syz ta­ry­hy gym­mat­lyk­lar, şeý­le hem öz­bo­luş­ly mil­li däp­le­riň ne­sil­den-nes­le ge­çi­ril­ýän­di­gi­ni äş­gär ed­ýän hä­zir­ki za­man ne­pis ha­ly önüm­le­ri gör­ke­zil­di. Mil­li ha­ly­çy­lyk sun­ga­ty ge­çen asyr­la­ryň mi­ra­sy­ny we us­sat ha­ly­çy­la­ryň köp ne­sil­le­ri­niň dö­re­di­ji­lik zäh­me­ti­ni özün­de jem­le­mek bi­len, türk­men hal­ky­nyň umu­ma­dam­zat me­de­ni­ýe­ti­ne ägirt uly go­şan­dy bo­lan ga­dy­my sun­gat­la­ryň bi­ri­dir. Mu­zeý bi­len ta­nyş­lyk ta­mam­la­nan­dan soň­ra Azer­baý­ja­nyň Baş­tu­ta­ny Hor­mat­ly myh­man­la­ryň ki­ta­byn­da ýa­dy­gär­lik ýaz­gy gal­dyr­dy.


Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň 16-njy no­ýabr­da ge­çi­ri­len mej­li­sin­de bel­leý­şi ýa­ly, Türk­me­nis­tan bi­len Azer­baý­ja­ny ga­dy­my dost­luk we hoş­ni­ýet­li goň­şu­çy­lyk gat­na­şyk­la­ry bag­la­nyş­dyr­ýar. Mu­nuň özi iki do­gan­lyk hal­kyň asyr­la­ryň do­wa­myn­da­ky ta­ry­hy-me­de­ni umu­my­ly­gy­nyň ne­ti­je­si­dir. Hä­zir­ki dö­wür­de iki ýur­duň ara­syn­da­ky gat­na­şyk­la­ryň tä­ze maz­mun bi­len üs­ti ýe­ti­ril­ýär. Mu­nuň üçin bol­sa amat­ly müm­kin­çi­lik­ler we şert­ler bar.


Ab­raý­ly se­bi­ta­ra we hal­ka­ra gu­ra­ma­la­ryň çäk­le­rin­de ýo­la go­ýul­ýan iki­ta­rap­la­ýyn gat­na­şyk­la­ra iş­jeň hä­si­ýet mah­sus­dyr. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, döw­let­le­riň iki­si-de äh­lu­mu­my gün ter­ti­bi­niň mö­hüm me­se­le­le­ri­ne bo­lan umu­my ga­ra­ýyş­la­ry we çe­me­leş­me­le­ri öňe sür­ýär.


Dür­li de­re­je­de we­ki­li­ýet­le­riň iki­ta­rap­la­ýyn sa­par­la­ry­ny gu­ra­mak, il­kin­ji no­bat­da bol­sa, iki döw­le­tiň Ýol­baş­çy­la­ry­nyň ara­syn­da gö­ni gat­na­şyk­la­ryň ös­dü­ril­me­gi, şeý­le hem hal­ka­ra äh­mi­ýet­li iri çä­re­le­riň, Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy ýurt­la­ry­nyň we Ha­zar­ýa­ka ýurt­la­ryň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň sam­mit­le­ri­ni ge­çir­mek ne­ti­je­li hyz­mat­daş­ly­gy üs­tün­lik­li ös­dür­me­giň wa­jyp şer­ti bo­lup dur­ýar.


2017-nji ýy­lyň aw­gus­tyn­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň Azer­baý­ja­na bo­lan res­mi sa­pa­ry döw­le­ta­ra gat­na­şyk­la­ryň ös­dü­ril­me­gi­ne tä­ze iter­gi ber­di. Onuň jem­le­ri bo­ýun­ça iki ýur­duň ara­syn­da stra­te­gik hyz­mat­daş­lyk ha­kyn­da­ky Jar­na­ma, dür­li ul­gam­lar­da öza­ra peý­da­ly gat­na­şyk­la­ry iş­jeň­leş­dir­mek üçin ze­rur müm­kin­çi­lik­le­ri ber­ýän beý­le­ki res­mi­na­ma­lar top­lu­my­na gol çe­kil­di.


Bu ge­zek­ki du­şu­şy­gyň çäk­le­rin­de Pre­zi­dent­ler Gurbanguly Berdimuhamedow we Il­ham Ali­ýew türk­men-azer­baý­jan gat­na­şyk­la­ry­nyň mö­hüm ugur­la­ry, şeý­le hem öza­ra gy­zyk­lan­ma bil­di­ril­ýän se­bi­ta­ra we hal­ka­ra sy­ýa­sa­tyň me­se­le­le­ri bo­ýun­ça pi­kir alyş­ýar­lar.


Ga­ra­şy­ly­şy ýa­ly, gep­le­şik­le­riň do­wa­myn­da söw­da-yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ryň yzy­gi­der­li we kö­pu­gur­ly esas­da ös­dü­ril­me­gi­ne äh­mi­ýet ber­ler. Türk­me­nis­ta­nyň we Azer­baý­ja­nyň ägirt uly te­bi­gy se­riş­de müm­kin­çi­lik­le­ri­ne, şol san­da ug­le­wo­do­rod se­riş­de­le­ri­niň baý gor­la­ry­na eýe bol­ma­gy mö­hüm pu­dak­lar­da­ky ne­ti­je­li gat­na­şyk­la­ry ös­dür­mek üçin ägirt uly şert­le­ri üp­jün ed­ýär.


Iki goň­şy döw­le­tiň geog­ra­fi­k taý­dan amat­ly ýer­leş­me­gi Ýew­ro­pa bi­len Azi­ýa­ny bag­la­nyş­dyr­ýan hem-de ýük da­şa­mak we ony hal­ka­ra lo­gis­tik dü­zü­me goş­mak üçin amat­ly gu­ry ýer we de­ňiz ugur­la­ry­ny üp­jün ed­ýän hä­zir­ki za­man yk­ly­müs­ti ge­çel­ge­le­ri dö­ret­mek bo­ýun­ça tas­la­ma­la­ry ama­la aşyr­mak­da ta­gal­la­la­ryň ut­gaş­dy­ryl­ma­gy­na müm­kin­çi­lik ber­ýär.


Öza­ra gat­na­şyk­la­ryň tä­ze ugur­la­ry­ny kes­git­le­mek­de we işe­wür gat­na­şyk­la­ry iş­jeň­leş­dir­mek­de Söw­da-yk­dy­sa­dy hyz­mat­daş­lyk bo­ýun­ça türk­men-azer­baý­jan hö­kü­me­ta­ra to­pa­ry­na, şeý­le hem işe­wür dü­züm­le­riň gat­na­şyk­la­ry­na mö­hüm orun de­giş­li­dir.


Iki do­gan­lyk hal­kyň baý me­de­ni we ru­hy mi­ra­sy, bo­zul­maz dost­luk gat­na­şyk­la­ry hä­zir­ki dö­wür­de Türk­me­nis­tan bi­len Azer­baý­ja­nyň ara­syn­da­ky hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mek üçin yg­ty­bar­ly bin­ýat bo­lup dur­ýar. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, ýurt­la­ryň iki­si-de yn­san­per­wer gat­na­şyk­la­ra, şol san­da bi­lim, ylym, me­de­ni, sport hem-de sy­ýa­hat­çy­lyk ugur­la­ry bo­ýun­ça hyz­mat­daş­ly­ga mö­hüm äh­mi­ýet ber­ýär­ler.


Ha­zar deň­zi­niň hu­kuk de­re­je­si ba­ra­da­ky şu ýy­lyň aw­gust aýyn­da ka­bul edi­len Kon­wen­si­ýa­ny na­za­ra al­mak bi­len, Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň bäş­ta­rap­la­ýyn hyz­mat­daş­ly­gy­nyň de­giş­li şert­na­ma­la­ýyn-hu­kuk bin­ýa­dy­ny dö­ret­mek iki ýurt üçin hem mö­hüm we­zi­pe bo­lup dur­ýar.


Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, Türk­me­nis­ta­nyň we Azer­baý­ja­nyň Li­der­le­ri­niň öň­de bol­jak du­şu­şy­gyn­da ta­rap­la­ryň ta­gal­la­sy ne­ti­je­sin­de saz­la­şyk­ly ös­ýän hem-de ne­ti­je­li hä­si­ýe­te eýe bol­ýan döw­le­ta­ra gat­na­şyk­la­ry hem­me­ta­rap­la­ýyn gi­ňelt­me­giň hem-de çuň­laş­dyr­ma­gyň ýo­lun­da mö­hüm ädi­me öw­rül­jek iri res­mi­na­ma­lar top­lu­my­na gol çek­mek me­ýil­leş­di­ril­ýär.

Aşgabatda Ilat gaznasynyň Ählumumy hasabatynyň tanyşdyrylyşy geçirildi

Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda BMG-niň Ilat gaznasynyň “Saýlamak hukugynyň güýji: köpelmäge hukuklar we demografiýa çemeleşmesi” ady bilen Ählumumy hasabat — 2018-iň tanyşdyrylyşy boldy. Bu çäre BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň, BMG-niň Ilat gaznasynyň Türkmenistandaky wekilleri, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň, Statistika baradaky döwlet komitetiniň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, ýaşlar gatnaşdylar. 

Bu ýyl Ählumumy hasabat halkara guramalarynyň Türkmenistanyň döwlet edaralarynyň gender we köpelmek hukuklarynyň üpjün edilmegi hem-de ilatyň köpelmek babatynda saglygynyň goragy ulgamynda tagallalaryň birleşdirilmegine bagyşlanyldy, bu meseleler Durnukly ösüş maksatnamalarynyň üsünji we bäşinji maksatlary bolup durýar. Tanyşdyrylyş dabarasynyň barşynda nesil köpeltmek hukuklarynyň durmuşa geçirilmeginiň ykdysady we durmuş ösüşine gönüden-göni täsirini ýetirýändigi bellenildi. 

BMG ÖM-niň Türkmenistandaky hemişelik utgaşdyryjysy hem-de BMG-niň Ilat gaznasynyň wekili hanym Ýelena Panowa BMG-niň Ilat gaznasynyň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygynyň 25 ýylynyň dowamynda öz wekilçilik edýän guramasynyň ýurduň gender we nesil köpeltmek hukuklarynyň üpjün edilmeginde oňyn tagallalaryny goldap gelendigini aýtdy. 

Türkmenistanda nesil köpeltmek babatynda saglyk merkezleriniň 95-si döredildi we enjamlaşdyryldy, ilatyň nesil köpeltmek hukuklary hem-de olary durmuşa geçirmegiň usullary we beýlekiler barada habardarlyk edilmegine bagyşlanan okuw maslahatlary we çäreler yzygiderli geçirilýär. Ählumumy hasabatyň tanyşdyrylyşynyň çäklerinde Ilat gaznasynyň nesil köpeltmek saglygy we gender deňligi meseleleriniň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde iň gowy beýan edilendigi üçin her ýyl geçirýän bäsleşiginiň ýeňijileri yglan edildi. 

“Media — Türkmen” habarlar agentliginiň ORIENT saýtynyň habarçysy Maýa Amanmyradowa “Türkmenistanda maşgalany meýilleşdirmek: çagalaryň saglygy baradaky alada” atly makalany bäsleşige hödürläp “Gran pri” baýragyna eýe boldy. Şeýle hem “Çar tarapdan” radioýaýlymynyň hem-de “Neýtralnyý Turkmenstan”, “Daşoguz habarlary”, “Türkmen gündogary”, “Ahal durmuşy” we “Balkan” gazetlerine wekilçilik edýän žurnalistler baýraklara mynasyp boldular. 

Bäsleşige jemi ýurdumyzyň ähli künjeklerinden kyrk žurnalist gatnaşdy. Bäsleşige bu meselä bagyşlanan tele we radio gepleşikler, metbugatda hem-de onlaýn – serişdelerinde çap edilen makalalar hödürlenildi.

Täze elektrik beketleri

Şu gün Çärjew etrabynda kuwwaty 432 megewat bolan täze gazturbinaly elektrik bekediniň düýbüni tutmak dabarasy boldy. 

Bu waka hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ykdysady syýasatyny durmuşa geçirmegiň ýolunda möhüm ädime öwrüldi. Ýurdumyzyň elektroenergetika ulgamynyň kuwwatlyklary we onuň eksport mümkinçiliklerini artdyrmak şol syýasatyň wajyp ugry bolup durýar. 

Soňky ýyllarda pudagyň düzüminiň üsti birnäçe gazturbinaly elektrik beketler bilen ýetirildi. Şeýle toplumlar Ahal, Balkan, Lebap we Daşoguz welaýatlarynda guruldy. Şonuň bilen birlikde onlarça paýlaýjy elektropodstansiýalar gurulýar, energiýa üpjünçilik ulgamy, paýtagtymyzyň we beýleki şäherleriň hem-de ilatly ýerleriň yşyklandyryş üpjünçiligi gowulanýar. Bu ulgamda ägirt uly işleriň alnyp barylmagy iri senagat toplumlaryny, köpsanly durmuş maksatly desgalary elektrik energiýasy bilen bökdençsiz üpjün etmek bilen bir hatarda onuň belli bir möçberlerini goňşy döwletlere ugratmaga mümkinçilik berýär. 

“Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän 2018-nji ýylda Marynyň Döwlet elektrik bekedinde utgaşykly dolandyryş esasynda işleýän häzirkizaman bug-gaz elektrik bekedi gurlup ulanmaga berildi. Onuň umumy kuwwaty 1 müň 574 megewata barabardyr. Bu ýerde 4 gaz we 2 bug turbinalary oturdyldy. Olar Amerikanyň dünýä belli “General Electric” kompaniýasynyň önümleridir. Iki görnüşli gurnamalaryň utgaşdyrylmagy goşmaça elektrik energiýa önümçiligini üpjün edýär. Mundan başga-da ýangyç hökmünde ulanylýan tebigy gazyň harçlanyşyny azaltmaga, howa goýberilýän zyýanly galyndylaryň möçberlerini 2-3 esse peseltmäge mümkinçilik berýär. 

Şunuň bilen baglylykda, energetika pudagynda sebitleýin we halkara ähmiýetli iri taslamalary durmuşa geçirmek bilen, Türkmenistan daşky gurşawy goramak meselelerine örän jogapkärli çemeleşýändigini dünýä äşgär edýär. Serişde tygşytlaýjy, ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary önümçilige işjeň ornaşdyrmak hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda yzygiderli durmuşa geçirilýän durmuş-ykdysady maksatnamalary möhüm ugry bolup durýar. Marydaky bug-gaz elektrik bekedi häzirkizamanyň iň täze inženerçilik — tehniki işläp taýýarlamalaryň hatarynda durýar. Onuň täzeçillik, ykdysady taýdan netijeli we ekologiýa taýdan howpsuz ugurlary Şweýsariýanyň Federal tehnologik instituty, “Max Plank” energiýa instituty, Amerikanyň sagdyn ekologiýa gaznasy tarapyndan tassyk edildi. 

Ine bu gün, “Türkmenistanyň elektroenergetika pudagyny 2013 — 2020-nji ýyllarda ösdürmegiň Konsepsiýasyna” laýyklykda ýene-de iri maýa goýum taslamanyň durmuşa geçirilmegine badalga berildi. Ol Ýaponiýanyň “Sumitomo Corporation” we “MITSUBISHI HITACHI POWER SYSTEMS”, şeýle hem Türkiýäniň “Rönesans Holding” kompaniýalary bilen bilelikde amala aşyrylar. 

Çärjew etrabynda guruljak täze desganyň düýbüni tutmak dabarasynda ýurdumyzyň elektroenergetika pudagynyň, welaýatlaryň we etraplaryň häkimlikleriniň ýolbaşçylary, hünärmenleri, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, daşary ýurtly hyzmatdaşlar we ýurdumyzyň energetikaçylary gatnaşdylar. Aýdym-saz we folklor toparlarynyň, türgenleriň şowhunly çykyşlary bu ýerde guralan dabara baýramçylyk öwüşgünini çaýdy. 

Dabara gatnaşyjylaryň belleýişleri ýaly, häzirki döwürde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzda ägirt uly özgertmeler amala aşyrylýar. Onuň baş maksady Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmakdan, türkmenistanlylaryň durmuşynyň ähli ulgamlarynda abadançylygy üpjün etmekden ybaratdyr. Olar sebitleriň hemmetaraplaýyn ösmegine, halkyň abadançylyk derejesiniň ýokarlanmagyna yzygiderli üns berýändigi üçin milli Liderimize tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini aýtdylar. 

Kuwwaty 432 megewat bolan gazturbina elektrik bekedi ýokary tehnologiýaly enjamlar bilen üpjün etmek boýunça taslamany taýýarlamak we ony gurmak boýunça “Sumitomo Corporation” kompaniýasy bilen degişli şertnama “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasy bilen Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abeniň 2015-nji ýylda ýurdumyzda bolan resmi saparynda gol çekildi. Taslamany maliýeleşdirmegi halkara hyzmatdaşlyk üçin Ýapon banky öz üstüne aldy. Şunlukda Türkmenistanyň Daşary ykdysady döwlet banky bilen Karzlaşdyrma ylalaşygy baglaşyldy. 

Täze energetika toplumyny bina etmek üçin niýetlenen meýdançanyň ýanynda ozal hereket edýän “Lebap” döwlet elektrik bekedi bar. Ol 2014-nji ýylda ulanmaga berildi. 

Elektrik bekediniň esasy önümçilik binasynda her biriniň kuwwaty 144 megewat bolan üç sany gazturbina gurnamalaryny oturtmak meýilleşdirilýär. Olary dünýä belli “MITSUBISHI HITACHI POWER SYSTEMS” kompanýasy getirer. 

Energo bloklaryndan başga-da edara ediş binasy gurlup onda döwlet elektrik bekediniň esasy dolandyryş bölümi, gaz paýlaýjy beket, şeýle hem ähli zerur bolan inženerçilik-tehniki ulgam ýerleşer. Elektrik bekediniň çägi abadanlaşdyrylar we gök zolaklar dörediler. Umumy gurluşyk işlerini Türkiýäniň “Rönesans Holding” kompaniýasy ýerine ýetirer. 

Soňky ýyllarda tutuş ýurdumyzda bolşy ýaly, Lebap welaýatynda halk hojalyk toplumyny senagatlaşdyrmak bilen baglanyşykly düýpli özgertmeler durmuşa geçirildi. Tebigy serişdelerine baý ýataklar özleşdirilýär we halkara ähmiýeti bolan ulag ulgamy yzygiderli ösdürilýär. 

Amyderýanyň sag kenarynda nebitiň we gazyň iri ýataklary açyldy. Ol ýerden müňýyllyklaryň dowamynda Ýewraziýa yklymynyň halklaryny baglanyşdyran Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek işleri öz beýanyny tapdy we halkara Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisi guruldy. Gündogar sebitde himiýa we dokma, gurluşyk senagatyna degişli iri kärhanalar, Amyderýanyň üstünden geçýän awtomobil we demirýol köprüleri guruldy, welaýatyň oba hojalygy sazlaşykly ösýär. 

Şu ýylyň fewral aýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Türkmenabatda täze Halkara howa menzili açyldy. Ol diňe bir Lebap welaýatynyň awia gatnawlary bolan isleglerini kanagatlandyrman, eýsem Amyderýanyň ýakasynda ýerleşýän şäheriň sebitiň edara ediş merkezi hökmündäki derejesini tassyk etdi. Häzirki döwürde ol Türkmenistanyň iri senagat künjegine öwrüldi. 

Sebitiň täze elektroenergetika desgalarynyň hatarynda welaýatyň gündogaryndaky Döwletli etrabynyň çäginde 2016-njy ýylda ulanmaga berlen kuwwaty 254 megewat bolan “Watan” elektrik bekedi bar. Mundan başga-da 220 kW güýjenmesi bolan ýokary woltly täze ulgam çekildi. “Serdar-Farap” ulgamynyň uzynlygy 86,5 kilometr. Farap — “Watan” ulgamynyň uzynlygy 264,6 kilometr, Pelwert — Kerki ulgamynyň uzynlygy 125 kilometr, şeýle hem Mary döwlet elektrik bekediniň ýokary woltly ulgamy bilen Kerkiniň arasynda 388 kilometr ulgam çekildi. Onuň kuwwaty 500 kW güýjenmä deňdir. Umumy uzynlygy 62 kilometr bolan Kerki — Andhoý, şeýle hem kuwwaty 500/220/110 kW bolan “Kerki” energiýa podstansiýasy guruldy. 

“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018-2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamasyna” laýyklykda ýakyn ýedi ýylyň içinde ýurdumyzda öndürilýän elektrik energiýanyň möçberini 33 milliard kilowat-sagada ýetirmek meýilleşdirilýär. 

Pudagyň mümkinçilikleriniň artdyrylmagy türkmen elektrik energiýasynyň, ilkinji nobatda bolsa Owganystan Yslam Respublikasyna iberilýän möçberleriniň artmagyny şertlendirer. Şunlukda degişli düzümleriň döredilmegi dostlukly ýurtdaky ýagdaýyň parahatçylykly ýol bilen ösmegine mynasyp goşant bolup, ol ýerde täze iş orunlarynyň döremegine mümkinçilik berer. 

Mälim bolşy ýaly, birnäçe ýyllaryň dowamynda ýurdumyz goňşy owgan halkyna parahatçylykly we durnukly durmuşy gurmakda hemmetaraplaýyn kömek berýär. Ymamnazar — Andhoý we Serhetabat — Hyrat elektrik geçiriji ulgamyň gurulmagy munuň subutnamasydyr. Ol goňşy döwletiň energetika düzüminiň we şu ýylyň tomsunda ulanmaga berlen Rabatkaşan — Kalaýnau elektrik geçiriji ulgamyň möhüm bölegine öwrüldi. Onuň açylmagy bilen Owganystanyň demirgazyk etraplaryna ýeňillikli şertlerde türkmen elektrik energiýasyny ibermegiň täze ugry emele geldi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň, şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçiriji ulgamyň gurluşygy ýaly iri taslamalar diňe bir oňa gatnaşyjy ýurtlar üçin däl, tutuş sebit üçin ähmiýetli bolup durýar. 

Ýurduň dünýä energetika ulgamyna mundan beýläk-de goşulmagyna ýurdumyzyň energiýa serişdeleriniň eksport ugurlarynyň dünýä bazarlaryna iberilýän möçberlerini artdyrmakda “Ahal — Balkan” we “Balkan — Daşoguz” ýokary woltly elektrik geçiriji ulgamyň gurluşygynyň maliýeleşdirilmegi bilen baglanyşykly ýakynda Aziýanyň ösüş banky bilen gol çekilen Ylalaşyk aýratyn orun eýeleýär. 

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň bir bitewi Merkezi Aziýa energiýa ulgamyna işjeň goşulmagynyň türkmen elektrik energiýasyny Türkmenistan-Özbegistan-Täjigistan-Owganystan-Pakistan halkara taslamasynyň çäklerinde ibermegiň möçberleriniň has-da artdyrylmagy üçin goşmaça mümkinçilikleri döretmekde möhüm orun eýeleýändigi bellenildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi üçin ähli taraplaryň hyzmatdaşlygy aýratyn möhüm ähmiýete eýe bolýar.

“ Türkmenistanyň nebiti we gazy 2018 ”– öňe gidişleriniň şaýatlyklary

Paýtagtymyzda “Türkmennebit” döwlet konserni hem-de ýurdumyzyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan guralan “Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2018” (OGT-2018) atly XXIII halkara sergi we maslahat öz işine başlady.


Dünýäniň işewürlik senenamasynda mäkäm orun alan OGT-2018 forumy uly abraýa eýe boldy. Oňa gatnaşýan daşary ýurt wekiliýetleriniň wekilçilikli düzümi ýokary islegli önümleriň eksportuny ösdürmek syýasatyny üstünlikli amala aşyrýan Türkmenistana gyzyklanmanyň artýandygyna şaýatlyk edýär. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda ýangyç-energetika toplumy bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ýola goýmak, aýratyn-da, milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşe eýe bolan wagtynda ýola goýmak üçin täze mümkinçilikler açylýar.


         Sebitde iri nebitgaz forumy nobatdaky gezek alymlary hem-de bilermenleri, hökümet düzümleriniň we abraýly guramalaryň wekillerini, dünýäniň öňdebaryjy ýangyç-energetika kompaniýalarynyň hem-de ýurdumyzyň nebitgaz edaralarynyň, milli hem-de daşary ýurt habar beriş serişdeleriniň wekillerini ýygnady.


         Dünýäde uglewodorod serişdeleriniň uly gorlaryna eýe bolan Türkmenistanyň ägirt uly energetika kuwwaty bu çärä uly gyzyklanma döretdi. Munuň şeýle bolmagy ýurdumyzyň açyk energetika syýasaty, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň netijeli halkara başlangyçlary bilen hem şertlendirilendir. Bu başlangyçlar ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilendir hem-de dünýä bileleşigi tarapyndan biragyzdan goldanýar.


         Däbe öwrülen Aşgabat forumy geçirilip gelinýän ýyllary içinde dünýä ýüzünde esasy pudaklaýyn çekişmeler meýdançasyna öwrülip, bu ýerde ýurdumyzyň döwlet edaralarynyň we daşary ýurt kompaniýalarynyň ýolbaşçylaryna, halkara bileleşigiň wekillerine, bilermenlere energetikanyň möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga, orta möhletleýin we uzakmöhletleýin geljekde dünýäniň ýangyç-energetika toplumynyň ösüşini çaklamaga mümkinçilik döredildi.


         Şu ýyl Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň sergiler merkezinde dünýäniň 30-dan gowrak ýurdundan kompaniýalaryň 50-ä golaýynyň, şeýle hem ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň edara-kärhanalarynyň diwarlyklary ýerleşdirildi. Bu ýagdaý Türkmenistanyň dünýäniň iri nebitgaz döwletleriniň hataryna girip, ygtybarly, geljegi uly hyzmatdaşyň abraýyny gazanandygyna aýdyň şaýatlyk edýär. Türkmen bazary uglewodorod çig malynyň ägirt uly gorlarynyň bolmagy, ýurdumyzda amatly maýa goýum ýagdaýynyň döredilmegi netijesinde, halkara işewür toparlarynyň wekilleri üçin özüne çekiji bolup durýar.


         Serginiň açylyş dabarasyna hökümet agzalary, Mejlisiň, ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, ýurdumyzda işleýän diplomatik wekilhanalaryň ýolbaşçylary, nebitgaz pudagynyň hünärmenleri, daşary ýurtly myhmanlar we beýlekiler gatnaşdylar.


         Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň foruma gatnaşyjylara iberen Gutlagynda aýratyn bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň nebitgaz senagatynyň gazananlaryny dünýä ýaýmak we bu ugurda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen tejribe alyşmak maksady bilen, her ýyl geçirilýän halkara maslahatyň hem-de serginiň energiýa serişdelerini gözläp tapmakda, özleşdirmekde we pudagyň işini halkara ülňülerine laýyk getirmekde ähmiýeti uly bolar.


         Forumyň barşynda nebitgaz pudagynda hem-de metallurgiýa, himiýa, maşyngurluşyk, energetika pudaklarynda we senagatda işleýän daşary ýurt kompaniýalarynyň, şeýle-de, kärhanalaryň wekilleri diňe öz önümlerini hem-de mümkinçiliklerini görkezmek bilen çäklenmän, eýsem, hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny giňeltmäge hem-de işewür gatnaşyklaryň netijeliligini artdyrmaga-da mümkinçilik alarlar. Bu bolsa öz nobatynda, nebitgaz ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna we türkmen ýangyç-energetika toplumynyň dünýäniň energetika ulgamyna goşulmak depginlerine oňyn täsirini ýetirer.


         Sergi merkeziniň zallarynda uglewodorod çig malyny gözlemek, çykarmak we ugratmak, düýpli burawlamak, deňizde nebitgaz gözlemek hem-de Hazarda taslamalary amala aşyrmak üçin zerur kenar düzümini döretmek, bar bolan turba geçirijileri döwrebaplaşdyrmak, täzelerini gurmak, nebiti we gazy gaýtadan işlemek boýunça kuwwatlyklary artdyrmak, nebit hem-de gaz guýularynyň önüm berijiligini ýokarlandyrmak babatda hyzmatlar we önümler giňden görkezilýär.


         Sergide hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan uly üns berilýän meselelere — energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmeleri ulgamynda geljegi uly işläp taýýarlamalara, kärhanalarda ekologiýa howpsuzlygyny ýokarlandyrmak babatda ekotäzeliklere aýratyn orun berildi.


         Foruma gatnaşyjylaryň hatarynda ýurdumyzda köpden bäri işleýän kompaniýalar, şeýle hem işe täze başlan firmalar bolup, şolaryň türkmen tarapy bilen hyzmatdaşlyga bolan gyzyklanmasy ýylsaýyn artýar.


         Ýurdumyzyň baý nebit we gaz ýataklaryny işläp taýýarlaýan “Türkmennebit”, “Türkmengaz” döwlet konsernleriniň we beýleki birnäçe pudaklaýyn kärhanalaryň diwarlyklary sergä gelenleriň ünsüni özüne çekdi.


         Köp sanly bilermenleriň pikirine görä, pudaklaýyn sergi Ýewropadan, Aziýadan hem-de Amerikadan bolan öňdebaryjy önüm öndürijiler üçin nebiti gaýtadan işleýän we nebitgaz enjamlaryny görkezmäge, göni söwda gatnaşyklaryny ýola goýmaga hem-de marketing wezipelerini çözmäge ajaýyp mümkinçilik döredýär. “Türkmenistanyň nebiti we gazy” forumy nebitgaz senagatynyň türkmen we daşary ýurt hünärmenleriniň işewür gatnaşyklary üçin netijeli çäre bolmak bilen, nobatdaky gezek täze taslamalara badalga bermek, dünýä meýilleri hem-de pudagyň ösüşi bilen tanyşmak, şeýle hem işewürligiň üstünlikli ösmegine ýardam edýän marketingiň möhüm guralyna öwrülýär.


         Foruma gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň düýn geçiren wideoşekilli iş maslahatynyň barşynda bu meselä degip geçmek bilen, energiýa serişdeleriniň tutuş adamzadyň bähbidine berilmeginiň, olaryň eksport edilýän möçberleriniň artdyrylmagynyň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasy ugry bolup durýar diýip nygtandygyny kanagatlanma bilen bellediler.


         Hormatly Prezidentimiz, milli ykdysadyýetimiziň ähli ugurlarynda bolşy ýaly, nebitgaz pudagynda hem halkara hyzmatdaşlygy ösdürmegiň möhümdigine ünsi çekip, hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny berkitmegiň, öňdebaryjy dünýä tejribesini ornaşdyrmagyň hem-de maýalary çekmegiň aýratyn ähmiýetini belledi.


         Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň dünýä ýüzünde geçirilýän dürli halkara sergilere we maslahatlara gatnaşmagynyň möhümdigi barada aýdyp, daşary ýurtlar bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň ýurdumyzyň ýangyç-energetika pudagy üçin uly ähmiýetiniň bardygyny belledi.


OGT-2018 sergisiniň işiniň birinji güni oňa gatnaşyjylar biziň ýurdumyz bilen hyzmatdaşlyga uly gyzyklanma bildirdiler, bu ýerde halkara işewürlik höweslendirilip, daşary ýurt maýalary bolsa, kanunçylyk binýady bilen goralýar. Daşary ýurt kompaniýalary türkmen nebitgaz konsernleri hem-de korporasiýalary bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny berkidip, enjamlary getirmek hem-de hyzmatlary hödürlemek babatda iş alyp barmak bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň täze taryhy döwürde pudagyň öňünde goýan giň gerimli wezipelerini amala aşyrmaga öz goşantlaryny goşýarlar.


         “Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2018” sergisi öz işini 22-nji noýabra çenli dowam eder.


         Halkara serginiň çäklerinde geçirilýän maslahata şu ýyl ABŞ-dan, Ýewropa, Aziýa, Ýakyn Gündogar we GDA ýurtlaryndan wekiliýetler gatnaşdylar. Şolaryň hatarynda nebitgaz pudagynyň hünärmenleri, önüm öndüriji zawodlaryň, ylmy toparlaryň wekilleri bar. Wekiliýetleriň köpüsine ýokary wezipeli resmi adamlar ýolbaşçylyk edýärler. Daşary ýurtlaryň ýöriteleşdirilen neşirleri, habarlar agentlikleri, neşirýat öýleri, internet-portallar forumy giňişleýin beýan edýärler.


         Maslahata 500-e golaý wekil gatnaşdy. Şolar halkara we hökümet guramalarynyň 200-den gowragyna, şeýle hem daşary ýurt kompaniýalaryna, köpçülikleýin habar beriş serişdelerine we dünýäniň 40-dan gowrak ýurdunyň diplomatik wekilhanalaryna wekilçilik etdiler.


         Şu gün umumy mejlis geçirildi. Onda halkara, sebit we ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň geljegi, öňümizdäki ýyllar üçin strategiýany işläp taýýarlamak ýaly möhüm meseleler boýunça çykyşlar diňlenildi hem-de ara alnyp maslahatlaşyldy, nebit, gaz we beýleki önümleriň bazarlaryndaky ýagdaýlara, ýangyç serişdelerini ugratmak hem-de marketing strategiýasyna umumy seljerme berildi.


         Umumy mejlise gatnaşyjylaryň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň nebitgaz pudagy döwletimiziň ykdysadyýetiniň möhüm ugurlarynyň biri bolmagynda galýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň üstünlikli durmuşa geçirýän syýasaty energetika howpsuzlygyny gazanmaga, dünýäniň energetika ulgamyna goşulyşmak babatda milli ykdysadyýetimiziň diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegine gönükdirilendir.


Türkmenistanyň nebitgaz pudagynyň öňünde goýlan wezipeleri çözmekde “Türkmennebit” döwlet konserni aýratyn orun eýeleýär. Ol Türkmenistanda ýangyç-energetika toplumynyň iri döwlet konsernleriniň biri bolup durýar. Konsern özüne dürli kärhanalaryň onlarçasyny birleşdirýär hem-de ýangyç serişdeleriniň ýataklaryny gözlemekden başlap, nebiti we gazy çykarmaga hem-de ugratmaga çenli giň möçberli işleri öz içine alýar.


         Maslahatyň barşynda ýurdumyzyň gazy gaýtadan işleýän pudagyny ösdürmek ulgamynda bellenilen wezipeleriň çözülmeginiň türkmen alymlarynyň hem-de daşary ýurtlaryň inženerçilik kompaniýalarynyň, ylmy-önümçilik kärhanalarynyň, ylmy-barlag institutlarynyň, nebiti we gazy gaýtadan işleýän senagat üçin enjamlary öndürijileriň, maýa goýum guramalarynyň tagallalarynyň birleşdirilmegi bilen gönüden-göni baglydygy aýratyn bellenildi.


         Şunuň bilen baglylykda, türkmen tarapynyň nebitgaz ulgamynda dünýäniň esasy kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de giňeltmek boýunça teklipleri beýan edildi. Munuň üçin ýurdumyzda oňyn şertler, has takygy, amatly maýa goýum ýagdaýy, deňsiz-taýsyz salgyt ýeňillikleri we beýleki şertler döredildi. Bularyň ählisi Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumynyň çig maly çykarýan we gaýtadan işleýän senagatyny ösdürmäge maýa goýumlaryny çekmek üçin oňaýly şertlerdir.


         Maslahatyň birinji gününde Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisi boýunça hem mejlis geçirildi. Maslahata gatnaşyjylaryň belleýşi ýaly, bu taslama Türkmenistanyň energetika strategiýasyny amala aşyrmakda nobatdaky netijeli ädimdir. Milli ýangyç-energetika toplumyny hemmetaraplaýyn döwrebaplaşdyrmak geljegi nazara almak bilen, onuň kuwwatyny artdyrmak, önüm öndürijileriň, üstaşyr geçirijileriň we sarp edijileriň bähbitleriniň sazlaşygyny üpjün etmek şertinde energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň sazlaşykly ulgamyny döretmek bu strategiýanyň esasy ugurlary bolup durýar.


         Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň oňyn başlangyçlary öňde goýlan maksatlara ýetmäge gönükdirilendir. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynda degişli Kararnamalaryň biragyzdan kabul edilmeginiň özi hem bu başlangyçlaryň derwaýysdygyna we uly ähmiýete eýedigine şaýatlyk edýär.


Nygtalyşy ýaly, Türkmenistan deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ugrunda çykyş etmek bilen, bu strategik ulgamda ýola goýlan däp bolan gatnaşyklary saklamak bilen birlikde, dünýäniň esasy nebitgaz kompaniýalary, abraýly maliýe düzümleri bilen göni aragatnaşyklaryň çägini ep-esli giňeltdi. Umumy ykrar edilmegine, şol sanda abraýly halkara bilermenleri tarapyndan tassyklanylmagyna görä, türkmen topragynda “mawy ýangyjyň” ägirt uly gorlarynyň bardygy ýurdumyza tebigy gazyň uzak möhletleýin iberilmegini üpjün etmäge mümkinçilik berýär. Häzirki döwürde dünýä bazarlarynda tebigy gaza bildirilýän islegler örän uludyr.


         Ertir “Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2018” atly halkara forumy öz işini dowam eder.

Sanly ykdysadyýet ulgamynda dünýä tejribesi öwrenilýär

Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda sanly ykdysadyýete bagyşlanan okuw maslahaty başlandy. Çäräni ýurdumyzyň Ylymlar Akademiýasy we Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasynyň Türkmenistandaky wekilhanasy bilelikde guradylar. 

Okuw maslahatyna ýurdumyzyň Maliýe we ykdysadyýet, Aragatnaşyk, Bilim ministrlikleriniň, Merkezi bankyň, Statistika baradaky döwlet komitetiniň, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň we beýlekileriň hünärmenleri gatnaşdylar. 

Onda “Skolkowo” müdirliginiň Moskwa mekdebiniň wekilleri halkara seljerijiler hökmünde çykyş edip, bu ulgamdaky öňdebaryjy dünýä tejribelerine syn berdiler. 

Şu ýylyň fewralynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ylymlar Akademiýasyna “Sanly Türkmenistan” atly döwlet Maksatnamasyny işläp taýýarlamagy tabşyrdy. Ýurdumyzda maglumat-aragatnaşyk tehnologiýasynyň ösüşini höweslendirmek, bu ulgamyň jemi içerki önüme goşandyny artdyrmak, welaýatlaryň, şäherleriň we obalaryň ilatynyň durmuşynda “Sanly tapawudy” aradan aýyrmak bu maksatnamanyň esasy özenidir. 

Maksatnama milli ykdysadyýetimizi innowasion ösüş ýoluna geçirmek işini çaltlandyrmaga, ylmy köp talap edýän pudaklarda iş bilen üpjünçiligi ýokarlandyrmaga, önümçilige öňdebaryjy tehnologiýany ornaşdyrmaga, elektron resminamalar dolanyşygyna we şahsyýetiň elektron identifikasiýasy ulgamyna doly geçmäge ýardam berer. 

Okuw maslahatyna gatnaşyjylaryň belleýşi ýaly, Türkmenistan telemedisinany, kompýuter we telearagatnaşyk tehnologiýasyny peýdalanmak arkaly we daş aralykdan maslahatlary hem-de ylymlary bermek boýunça goşmaça elektron hyzmatlary ýerine ýetirmegiň hasabyna sanly düzümi ösdürmek üçin düýpli mümkinçiliklere eýedir. Şunuň bilen baglylykda, daşary ýurtly hünärmenleriň tejribesi ýurdumyzyň guramalarynda öňdebaryjy sanly tehnologiýany ornaşdyrmak işini çaltlandyrmaga ýardam etmelidir. 

Okuw maslahaty 23-nji noýabra çenli dowam eder. Çärä gatnaşyjylar maslahatyň çäklerinde sanly ykdysadyýetiň dürli ugurlary, şol sanda onuň işewürlik nusgalary, däp bolan ykdysadyýetiň, durmuş ugurly pudaklaryň we beýlekileriň özara gatnaşygy bilen tanşarlar.

Türkmenistanda sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk ösdürilýär

Şu gün türkmen paýtagtynda Merkezi Aziýa sebitinde Ykdysady Hyzmatdaşlyk (CAREC) Maksatnamasynyň 17-nji ministrler maslahaty geçirildi. “Ýyldyz” myhmanhanasynda geçirilen maslahata CAREC Maksatnamasyna girýän ýurtlaryň, şeýle hem Aziýanyň Ösüş bankynyň, Bütindünýä bankynyň, Yslam ösüş bankynyň, CAREC institutynyň, Ýewropa Bileleşiginiň, Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş bankynyň, Halkara pul gaznasynyň, Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasynyň we beýlekileriň ýokary wezipeli wekilleri gatnaşdylar. 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň maliýe-ykdysady topluma gözegçilik edýän orunbasarynyň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýetiniň düzümine hökümet agzalary, degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary girdiler. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “CAREC 2030: Söwdany giňeltmek we diwersifikasiýa ýardam bermek” atly foruma gatnaşyjylara Gutlag hatyny iberdi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň CAREC Maksatnamasynyň esas goýujy ýörelgelerini we onuň çäklerinde durmuşa geçirilýän taslamalary bütinligine goldaýandygyny belledi. Şu ýyl biziň ýurdumyz çäklerinde energetika, söwda, gümrük meseleleri, ulag, syýahatçylyk, ykdysady geçelgeleri ösdürmek, adam ösüşi ýaly ugurlar boýunça işjeň hyzmatdaşlyk amala aşyrylýan bu abraýly maksatnama başlyklyk edýär. 

Milli Liderimiziň forumyň açylyşynda okalan Gutlagynda hem maslahatyň çäklerinde ara alnyp maslahatlaşyljak meseleleriň dünýäde häzirki ösüş meýilleri bilen bagly örän uly amaly ähmiýetiniň bardygy nygtalýar. Häzirki döwrüň ählumumy wehimleri ähli ýurtlara we sebitlere göni täsir edýär, durmuş-ykdysady ösüşe düýpli täsirini ýetirýär. Şoňa görä-de, Türkmenistan ählumumy tagallalary goldamak bilen, uzak möhletli geljekde hyzmatdaşlygyň nusgalaryny işläp taýýarlamak ugrunda çykyş edýär. CAREC-niň şu günki maslahaty hem şuňa gönükdirilendir. 

2018-nji ýyl CAREC-niň 2030-njy ýyla çenli strategiýasyny durmuşa geçirmekde badalga ýyly bolup durýar. Bu strategiýa sebitde ykdysady durnuklylygy goldamaga, agza ýurtlaryň Durnukly ösüş maksatlaryny gazanmagyna gönükdirilendir. Şunlukda, biziň ýurdumyz hyzmatdaşlyga çemeleşmelerini Merkezi Aziýa sebitine häzirki döwürde gaýtadan dikeldilýän Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm we aýrylmaz bölegi hökmünde garamak nukdaýnazaryndan kemala getirýär. 

CAREC-niň şu maslahatynyň ýurdumyzda “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygar astynda geçýän ýylda guralandygy bellärliklidir. Munuň özi halkara forumyň işine aýratyn öwüşgin çaýdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adybir kitaby gadym döwürlerde Gündogaryň we Günbataryň ýurtlaryny baglanyşdyran taryhy ýoluň ugrunda ýaşan halklaryň özara gatnaşyklaryna bagyşlanýar. Bu kitapda ägirt uly Ýewraziýa giňişliginde ykdysady, syýasy, medeni gatnaşyklaryň kemala gelmegine täsir eden meşhur söwda ýolunyň ähmiýeti açylyp görkezilýär. 

Şunuň bilen baglylykda, söwda gatnaşyklaryny giňeltmek aýratyn ähmiýete eýe bolýar. Munuň özi CAREC Maksatnamasynyň 17-nji ministrler maslahatynyň adynda öz beýanyny tapýar. Söwda islendik döwletiň ykdysadyýetinde hem-de sebitleýin hyzmatdaşlykda möhüm orny eýelemek bilen, goşulyşmagyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Munuň özi bolsa döwletleriň ykdysadyýetleriniň ösdürilmegine, Durnukly ösüş maksatlarynyň gazanylmagyna ýardam edýär. Merkezi Aziýa giňişliginde hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek üçin bu ulgamda ägirt uly mümkinçilikler bar. Amatly maýa goýum ýagdaýyny üpjün etmegiň hem-de işewürlik üçin täze mümkinçilikleri döretmegiň möhüm şertleri hökmünde dolandyryş ulgamyndaky bökdençlikleriň aradan aýrylmagy, kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň ýakynlaşdyrylmagy hem hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegine ýardam eder. 

Mundan başga-da, Türkmenistan CAREC Maksatnamasynyň çäklerinde ulag taslamalaryny meýilnamalaşdyrmaga we durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýar. CAREC-niň geçelgeleriniň birnäçesi biziň döwletimiziň üstünden geçýär. Şolar ýurdumyza günbatara — Azerbaýjanyň üsti bilen Türkiýä we Ýewropa, gündogara — HHR-e, demirgazyga — Gazagystana we Russiýa Federasiýasyna, şeýle hem günorta — Arap deňzindäki Karaçi we Gwador portlaryna çykalgalary üpjün edýär. Sebitiň üstaşyr kuwwatynyň artdyrylmagy hem-de köp şahaly ulag düzüminiň döredilmegi biziň döwletlerimize ulag-üstaşyr we aragatnaşyk ulgamlary arkaly halkara gatnaşyklara üstünlikli goşulyşmaga mümkinçilik berer diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär. Milli Liderimiz ulag-aragatnaşyk ulgamynda sebit ähmiýetli iri taslamalaryň ençemesiniň başyny başlady. 

Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy CAREC-ne agza döwletler üçin uly ähmiýete eýedir. Ol biziň ýurtlarymyzyň eksport mümkinçiliklerini ep-esli artdyrmak bilen, sebitiň döwletleriniň energetika howpsuzlygyny hem-de ykdysady durnuklylygyny pugtalandyrmaga ýardam eder we tutuş sebitde Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmegiň kuwwatly esasy bolar. Bulara TOPH-nyň ugry boýunça elektrik geçiriji hem-de optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlarynyň gurluşygynyň taslamalaryny goşmak bolar. 

Aziýanyň Ösüş banky CAREC-ne agza döwletlerde ählumumy ykdysady we ekologiýa durnuklylygyny gazanmak arkaly garyplygy azaltmak maksady bilen, sebit hyzmatdaşlygyny ösdürmäge hem-de gatnaşyklary ilerletmäge uly goşant goşýar. Ösýän ýurtlaryň durmuş-ykdysady syýasatyny utgaşdyrmak boýunça uly işleri geçirmek bilen hem-de olara tehniki taýdan goldaw berip, Aziýanyň Ösüş banky BMG tarapyndan kesgitlenilen ählumumy parahatçylygyň we ösüşiň strategik maksatlaryny yzygiderli amala aşyrýar. 

Aziýanyň Ösüş bankynyň prezidenti Takehiko Nakao maslahatda çykyş edip, CAREC ýurtlarynyň sebit söwdasyny we eksportuny giňeltmek üçin ähli şertleriň bardygyny aýtdy. Ol şeýle hem Aziýanyň Ösüş bankynyň ösüş ulgamynda Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygyň 2000-nji ýylda başlanandygyny hem-de şol gatnaşyklaryň ýurduň ykdysadyýetini pugtalandyrmak we sebit hyzmatdaşlygyna goşulyşmagyny sazlaşdyrmak babatdaky tagallalaryny goldamaga gönükdirilendigini belledi. Geçen ýyl Aziýanyň Ösüş banky Türkmenistan boýunça 2017 — 2021-nji ýyllar üçin ilkinji strategiýany kabul etdi. Hyzmatdaşlygyň bu strategiýasy energiýa serişdeleriniň söwdasyny, ulag aragatnaşygyny hem-de kiçi we orta kärhanalaryň maliýeleşdirilmegini goldamaga gönükdirilendir. 

Aziýanyň Ösüş bankynyň Türkmenistana 125 million amerikan dollary möçberindäki maliýe kömegi hem örän netijeli diýlip hasaplanyldy. Bu taslama 2011 — 2017-nji ýyllarda “Demirgazyk — Günorta” demir ýol geçelgesini döretmek baradaky taslamany durmuşa geçirmegiň çäklerinde amala aşyryldy. Bu geçelge ýurdumyzyň Gazagystan hem-de Russiýa Federasiýasy bilen ulag ulgamynda özara gatnaşyklaryny gowulandyrdy. 

Ýakynda bolsa 500 million amerikan dollary möçberindäki karz tassyklanyldy. Ol sebitde energiýa üpjünçiliginiň ygtybarlylygyny pugtalandyrmak hem-de elektrik energiýasynyň söwdasyna ýardam bermek maksady bilen, Türkmenistanyň elektrik geçiriji düzümini pugtalandyrmaga gönükdirilendir. 

Aziýanyň Ösüş banky Türkmenistanyň gümrük edaralaryna CAREC-niň beýleki ýurtlarynyň gümrük edaralary bilen hyzmatdaşlygyny ösdürmäge ýardam bermek bilen, azyk howpsuzlygyny hem-de oba hojalyk önümleriniň söwdasyny üpjün etmek maksady bilen, arassaçylyk we fitosanitariýa çärelerini goldamak üçin hem tehniki kömegini berdi. 

Forumyň münberinden çykyş etmek bilen, Aziýanyň Ösüş bankynyň prezidenti Takehiko Nakao düýn milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilen bolan duşuşyk barada gürrüň berdi. Duşuşygyň barşynda özara gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmegiň ýollary ara alnyp maslahatlaşyldy. Hususan-da, “Gündogar — Günbatar” ugry boýunça demir ýollar, energetika, şol sanda Türkmenistan — Özbegistan — Täjigistan — Owganystan — Pakistan (TÖTOP) halkara taslamasynyň çäklerinde türkmen elektrik energiýasyny ibermek, Türkmenistan —Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) ýaly ulgamlarda hyzmatdaşlyk etmek meselelerine garaldy. 

Aziýanyň Ösüş bankynyň ýolbaşçysy CAREC sebitinde ykdysadyýetiň we söwdanyň umumy ýagdaýyny anyk maglumatlar arkaly häsiýetlendirip, bu ýagdaýyň gowulanýandygy hem-de Aziýanyň Ösüş bankynyň çaklamalaryna görä, bu oňyn ösüşiň dowam etjekdigini belledi. Jenap Nakao CAREC ýurtlarynyň ykdysadyýetleriniň daşarky wehimlere garşy berk durandygyny hem-de durmuşa ukyplylygyny görkezendigini nygtady. Ol goňşy ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagynyň hem-de ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek üçin oňaýly ýagdaýyň döredilmeginiň sebitde söwdany ösdürmek üçin täze mümkinçilikleri açjakdygyny aýtdy. Öz nobatynda, Aziýanyň Ösüş banky, sebitde goşulyşmak işini goldamak bilen, özüniň täze uzak möhletleýin, 2030-njy ýyla çenli döwür üçin strategiýasynda bu tagallalary goldady. 

Şu ýyl hem Aziýanyň Ösüş banky CAREC ýurtlarynda ulag, energetika, bilim, suw üpjünçiligi we arassaçylyk, şähergurluşygy, söwda, tebigy betbagtçylyklaryň howpuny dolandyrmak we beýleki ulgamlarda taslamalary durmuşa geçirmek üçin serişdeleri bermegi meýilleşdirýär. 

Biz Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny goldamagymyzy dowam etdirýäris diýip, Takehiko Nakao aýtdy. Aziýanyň Ösüş bankynyň ýolbaşçysy geçen ýyl geçirilen ministrler maslahatynda kabul edilen CAREC — 2030 strategiýasyny durmuşa geçirmekde öňegidişlikleriň gazanylandygyny belledi. Bu strategiýada amaly ugurlaryň bäşisini goldamak ileri tutulýar. Olaryň hatarynda ykdysady we maliýe durnuklylygy bilen bagly ugur bar. Şu ugurda makroykdysady syýasat boýunça CAREC-niň ýokary derejeli birinji forumy 2018-nji ýylyň maý aýynda Astanada guraldy. Söwda, syýahatçylyk we ykdysady geçelgeler ulgamynda CAREC-niň söwda babatda 2030-njy ýyla çenli döwür üçin täze utgaşdyrylan maksatnamasy işlenip taýýarlanyldy. Bu maksatnama häzir tassyklamak üçin hödürlenilýär. 

Jenap Nakaonyň belleýşi ýaly, şol maksatnama has açyk söwda syýasatyny durmuşa geçirmek, bökdençlikleri aradan aýyrmak hem-de degişli çäreleri ýeňilleşdirmek arkaly ýurtlara söwdany giňeltmäge ýardam eder. Ol şeýle hem ykdysady ösüşi, şol sanda söwda hyzmatlarynyň hem-de elektron täjirçiligini pugtalandyrmaga gönükdirilendir. 

Syýahatçylyk ulgamynda hem işler başlandy. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sebit we halkara gatnaşyklaryny ösdürmek babatda bu ulgama hem aýratyn ähmiýet berýär. CAREC-niň bu babatdaky kömegi statistika ulgamyny standartlaşdyrmak we pugtalandyrmak, syýahatçylygy maglumat taýdan ilerletmek hem-de pudagyň işgärlerini okatmak üçin web-portaly işläp taýýarlamak bilen baglanyşyklydyr. 

Düzümleýin we ykdysady özara baglanyşyk ulgamynda CAREC energetika hem-de ulag babatdaky işini, şol sanda täze energetika tehnologiýalaryny, hususan-da, Gün energetikasy babatdaky tehnologiýany kabul etmek hem-de awiasiýa ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek baradaky işini çuňlaşdyrýar. 

Oba hojalygy we suw serişdeleri ulgamynda Aziýanyň Ösüş banky gatnaşyjy ýurtlara olaryň arassaçylyk we fitosanitariýa ulgamlaryny, oba hojalyk söwdasyna ýardam bermek üçin lomaý bazarlaryny döwrebaplaşdyrmaga goldaw berýär. Adam ösüşi ulgamynda CAREC ýokary bilim we tälimleri ösdürmek babatda sebit hyzmatdaşlygynyň mümkinçilikleri boýunça barlaglary taýýarlaýar. Bu mesele hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň milli ykdysadyýetimiziň pudaklary üçin işgärleri taýýarlamak ulgamynyň öňünde goýan wezipelerine kybap gelýär. 

CAREC-ni goldamak üçin möhüm ulgamlar sebitleýin zähmet bazary boýunça maglumat ulgamyny döretmek, standartlary sazlaşdyrmak we bilim derejelerini özara ykrar etmek çärelerini, professor-mugallymlar düzüminiň hem-de talyplaryň arasynda özara alyşmalar maksatnamasyny hem öz içine alýar. 

Çykyşyň ahyrynda Takehiko Nakao iki ýyl mundan ozal Aşgabatdaky meşhur Türkmen halysynyň milli muzeýine baryp görmekden galan täsirleri barada gürrüň berdi. Ol şol ýerde ajaýyp el halylarynyň toplumlary bilen tanyşmaga mümkinçilik aldy. Halylar biri-birinden tapawutlanýar. Şolaryň owadan we täsin bezegi ýurduň köpöwüşginliligini görkezýär we şol bir wagtyň özünde türkmen döwletiniň bitewüligini alamatlandyrýar. Türkmen halylary okgunly ösüşi hem-de sazlaşygy şöhlelendirýär. Bu bitewülik duýgusy hem-de ösüş babatdaky sazlaşyk CAREC giňişliginde hyzmatdaşlygy we goşulyşmagy pugtalandyrmak üçin ygtybarly binýady döredýär diýip, Aziýanyň Ösüş bankynyň ýolbaşçysy aýtdy. 

Soňra, ministrler maslahatynyň iş mejlisiniň öňüsyrasynda şu duşuşyga gabatlanylyp taýýarlanylan ylalaşyklara gol çekmek dabarasy boldy. Bu ylalaşyklar iki taslama – Türkmenistanyň milli elektrik ulgamyny pugtalandyrmak hem-de Täjigistany Merkezi Aziýa energetika ulgamyna birikdirmek taslamalary bilen baglanyşyklydyr. Ylalaşyklaryň ikisi hem Aziýanyň Ösüş banky tarapyndan maliýeleşdiriler. 

Maslahatyň işi tegelek stol görnüşinde CAREC-niň kabul etmäge hödürlenen 2030-njy ýyla çenli döwür üçin söwda ulgamynda täze utgaşdyrylan maksatnamasy hem-de onuň 2018 — 2020-nji ýyllar üçin üç ýyllyk strategik meýilnamasy boýunça pikir alyşmalar bilen dowam etdirildi. 

Pikir alyşmalaryň barşynda, bäş amaly ulgamlarda CAREC 2030 strategiýasyny durmuşa geçirmek barada wajyp maglumatlar diňlenildi. Aziýanyň Ösüş bankynyň departamentleriniň we CAREC-niň sekretariatynyň ýolbaşçylaryndan başga-da, maslahatda CAREC ýurtlarynyň — Türkmenistanyň, Owganystan Yslam Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Gruziýanyň, Gazagystanyň, Mongoliýanyň, Pakistanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň degişli ministrlikleriniň ýolbaşçylary, şeýle hem Gyrgyz Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi çykyş etdiler. 

Bellenilişi ýaly, söwda ulgamy sebitde ykdysady durnuklylyga kuwwatly täsir etmäge, onuň ösüşini höweslendirmäge ukyplydyr. Hut söwda ulgamy ilaty harytlar we hyzmatlar bilen üpjün edýär, sazlaşykly önümçilik gatnaşyklaryny kemala getirýär hem-de aýry-aýry pudaklaryň, şeýle hem döwletleriň we tutuş sebitiň ykdysadyýetini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge, onuň dünýä ykdysadyýetine goşulyşmagyna ýardam edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtaýar we ýurdumyzyň daşary syýasatynda söwda gatnaşyklarynda aýratyn ähmiýet berýär. 

CAREC-niň söwda ulgamynda 2030-njy ýyla çenli döwür üçin utgaşdyrylan maksatnamasy hem-de bu maksatnama boýunça 2020-nji ýyla çenli hereketleriň meýilnamasy biragyzdan goldanylandan soň, sebitde mundan beýläk-de hyzmatdaşlyk etmek babatdaky bu strategik resminamalar kabul edildi. 

Günüň ikinji ýarymynda “Ösüş we makroykdysady durnuklylyk üçin eksporty diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek” meselesi boýunça iş maslahaty geçirildi. Onuň jemleri boýunça CAREC-niň 17-nji ministrler maslahatyna gatnaşyjy ministrleriň Bilelikdäki Beýannamasy kabul edildi. 

Maslahatyň ahyrynda türkmen wekiliýetiniň ýolbaşçysy forumyň jemini jemledi we maslahatyň barşynda gazanylan, hyzmatdaşlygyň täze tapgyrynyň başlanýandygyny alamatlandyrýan netijeleriň örän wajypdygyny belledi. 

Ilkinji nobatda, bu duşuşyk taraplaryň netijeli gatnaşyklar ugruna ygrarlydyklaryna, hoşniýetli goňşuçylyk ruhunyň berkligine göz ýetirmäge mümkinçilik berdi. Munuň özi açyklyk, deňlik we özara bähbitlilik ýörelgelerinde sebitde goşulyşmakda möhüm orny eýeleýän hem-de üstünlikli ykdysady ösüşiň netijeli guraly bolup durýan CAREC Maksatnamasynyň tapawutly aýratynlygydyr. 

Söwda boýunça täze sebit maksatnamasynyň ähmiýeti örän uludyr: Beýik Ýüpek ýolunyň häzirki çägi bilen sepleşýän ýurtlaryň bazary öz möçberi hem-de kuwwaty boýunça deňsiz-taýsyzdyr. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow özüniň kitaplarynyň ikisini bu ýola bagyşlady. Häzirki döwürde biz döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça bu meşhur ýoluň gaýtadan dikeldilýändigini görýäris. Bu ýol Merkezi Aziýanyň iň täze taryhyna täze eýýamy getirýär. Merkezi Aziýa dünýäniň okgunly ösýän hem-de ilatynyň sanynyň köplügi bilen tapawutlanýan sebitleriniň biridir. Bu sebit esasy sarp edijiler islegleriniň, iri söwda akymlarynyň täze zolagyny kemala getirýär. 

Üstaşyr we söwda ugurlarynyň ösdürilmegi bilen birlikde, sebitiň ýurtlarynyň hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ösdürmekde nobatdaky ädimler goşmaça bahanyň täze ulgamlaryny döretmek, maliýe bazarlarynyň goşulyşmagy we amatly işewür hem-de maýa goýum ýagdaýynyň döredilmegi ýaly ugurlar bilen bagly bolup biler. 

Şunuň bilen baglylykda, maslahatyň wekilleri CAREC Maksatnamasynyň meýdançasyny düzümleri we söwdany ösdürmegiň özara bähbitli taslamalaryny durmuşa geçirmek üçin, CAREC-niň giňişligini bolsa giň möçberli işleri ilerletmäge hem-de milli ykdysadyýetleriň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak boýunça geçirilýän işleri güýçlendirmäge ukyply şert hökmünde ulanmak üçin meýilleri tassykladylar. 

Maslahata gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul edip, forumyň netijeli işlemegi babatda iň gowy şertleriň döredilendigi, sebit we halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmekde ägirt uly şahsy goşandy hem-de bu ulgamdaky oňyn başlangyçlary üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler. 

Şu gün ýurdumyzyň myhmanlary — CAREC-niň 17-nji ministrler maslahatyna gatnaşyjylar Halkara ahalteke atçylyk sport toplumyna baryp gördüler. Olar şol ýerde Türkmenistanyň atçylyk sungatynyň däpleri we häzirki döwürde ösüşi bilen tanyşdylar, ajaýyp bedewlere, şan-şöhraty dünýä dolan tohumyň iň gowy wekillerine syn etdiler. Aziýanyň Ösüş bankynyň baştutanynyň belleýşi ýaly, türkmen halylarynda halkyň, ýurduň köpöwüşginliligini we bitewüligini görmek bolýar, ajaýyp ahalteke bedewlerinde bolsa okgunly ösýän Türkmenistanyň keşbi öz beýanyny tapýar.

Türkmenistan we AÖB – uly mümkinçilikli maýa goýum taslamalar

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aziýanyň Ösüş bankynyň ýolbaşçysy Takehiko Nakaony kabul etdi. 

Myhman milli Liderimize wagt tapyp kabul edendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, AÖB-niň biziň ýurdumyz bilen netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmegi maksat edinýändigini tassyklady. Bellenilişi ýaly, ägirt uly ykdysady we serişdeler kuwwatyna eýe bolan Türkmenistan öz ösüşinde gazanan üstünliklerini görkezip, dünýä giňişliginde ygtybarly we jogapkär hyzmatdaşyň abraýyna eýe boldy. 

Hormatly Prezidentimiz abraýly halkara guramalar, şol sanda iri maliýe düzümleri bilen netijeli gatnaşyklary berkitmegiň ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridigini belläp, Aziýanyň Ösüş banky bilen hyzmatdaşlygyň uzak möhletleýin we netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen nygtady, bu düzüm bilen bilelikde üstünlikli işlemegiň oňyn tejribesi toplanyldy. 

Duşuşygyň dowamynda döwlet Baştutanymyz we myhman ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary boýunça pikir alyşdylar, häzirki ýagdaýlary we geljek üçin meýilnamalary nazara almak bilen, ony has-da işjeňleşdirmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistan 2000-nji ýyldan bäri AÖB-niň agzasy bolup durýar. Geçen döwrüň içinde ýola goýlan netijeli maýa goýum gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ýangyç-energetika pudagy hem-de energiýa serişdelerini ugratmagyň eksport ugurlaryny ösdürmek, üstaşyr ulag düzümini döretmek, kiçi we orta telekeçiligi ösdürmäge ýardam etmek ýaly ugurlar bar. 

Bellenilişi ýaly, tagallalary netijeli birleşdirmek üçin uly mümkinçilikler milli we dünýä ähmiýetli giň gerimli düzüm taslamalarynyň amala aşyrylmagy bilen şertlendirilendir. Şolaryň hatarynda türkmen Lideriniň başyny başlan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini gurmagyň ägirt uly taslamasy bar. Bu halkara energiýa köprüsi Owganystanyň durmuş-ykdysady düzümini asuda ýagdaýda dikeltmek, köp sanly täze iş orunlaryny döretmek ýaly möhüm meseleleri çözmek bilen baglylykda örän uly ähmiýete eýedir, bu, öz nobatynda, ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga ýardam eder. 

Şunuň bilen birlikde, TOPH gaz geçirijisi öz niýetlenen maksadyndan başga-da, sebitde parahatçylygy we durnuklylygy pugtalandyrmaga, onuň okgunly ösmegine hyzmat etmäge gönükdirilendir. Aziýanyň Ösüş banky TOPH taslamasynda esasy hyzmatdaşlaryň biri bolmak bilen, onuň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýar. 

Söhbetdeşligiň dowamynda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan ugry boýunça elektrik geçiriji ulgamy gurmagyň taslamasy boýunça gol çekilen ylalaşygyň ähmiýeti bellenildi. Bu ugur boýunça optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamy hem çekiler. Ol üç ýurduň arasynda maglumat-kommunikasiýalar ulgamyny ösdürmek bilen bir hatarda, Aziýa sebitiniň bu böleginde goşulyşmak işlerini güýçlendirmäge ýardam eder. Şeýle hem Akina — Mazari-Şarif demir ýoluny çekmek boýunça işler dowam edýär. 

Bu taslamalaryň hemmesi Türkmenistanyň we Aziýanyň Ösüş bankynyň hyzmatdaşlygy üçin oňat mümkinçilikleri açýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz AÖB-ne suwy süýjetmek üçin desgalary gurmagyň taslamasyna maýa goýmak mümkinçiliklerine garamagy teklip etdi. 

Myhman bu teklibi kanagatlanma duýgusy bilen kabul edip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda geçirilýän oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik we hoşniýetli goňşuçylyk syýasatynyň Merkezi Aziýada ynanyşmak ýagdaýyny, özara bähbitli hyzmatdaşlygy we okgunly goşulyşmak işlerini berkitmegiň täsirli şerti bolup çykyş edýändigini belledi. 

Aziýanyň Ösüş banky bu öňdengörüjilikli strategiýany doly goldamak we oňa ýokary baha bermek bilen, türkmen Lideriniň öňe sürýän döredijilikli başlangyçlarynyň, şol sanda Owganystany durmuş-ykdysady taýdan dikeltmek we onuň sebitdäki dünýä hojalyk gatnaşyklar ulgamyna goşulyşmagy baradaky başlangyjynyň iş ýüzünde amala aşyrylmagyna hemmetaraplaýyn ýardam etmäge taýýardygyny beýan edýär. 

Ulag ulgamynda maýa goýum hyzmatdaşlygy barada aýdylanda, şunda Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýoluny gurmagyň giň gerimli taslamasynyň amala aşyrylmagy AÖB bilen hyzmatdaşlygyň anyk mysaly hökmünde görkezildi. Şunuň bilen baglylykda, duşuşygyň barşynda halkara üstaşyr-ulag geçelgelerini, hususan-da, Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe we Ýewropa ugry boýunça geçelgäni döretmegiň mümkinçiligine seredildi. 

Şeýle hem Hazarda hyzmatdaşlygyň kuwwatynyň artandygy bellenildi, bu ugurda Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky Konwensiýa gol çekilenden soň, geljekki bilelikdäki taslamalar üçin, şol sanda turba geçirijileri gurmak, gojaman Hazaryň serişdelerini işläp taýýarlamak boýunça taslamalar üçin mümkinçilikler açylýar. 

Türkmenistanyň we AÖB-niň arasyndaky gatnaşyklar Merkezi Aziýa Sebit Ykdysady Hyzmatdaşlygy Maksatnamasynyň (MASYH) çäklerinde hem amala aşyrylýar. Şunuň bilen baglylykda, 15-nji noýabrda Aşgabatda geçiriljek MASYH-nyň ministrler derejesindäki 17-nji maslahatynyň gün tertibi gyzyklanma bilen ara alnyp maslahatlaşyldy. Myhman döwlet Baştutanymyza maslahatyň ýokary guramaçylyk derejesi üçin çuňňur hoşallyk bildirip, türkmen paýtagtynda maslahata gatnaşyjylaryň mähirli kabul edilendigini belledi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow netijeli sebit hyzmatdaşlygyny has-da giňeltmäge, oňa has anyk we sazlaşykly häsiýeti bermäge gönükdirilen maslahatyň işine üstünlik arzuw etdi. 

Duşuşygyň ahyrynda döwlet Baştutanymyz we AÖB-niň ýolbaşçysy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljekde hem üstünlikli ösdüriljekdigine, onuň netijeleriniň hem-de däbe öwrülen gatnaşyklary çuňlaşdyrmak boýunça täze teklipleriň bolsa halkara işewürlik gatnaşyklaryny höweslendirmäge, tutuş Aziýa sebitiniň abadançylygyna we gülläp ösmegine kybap gelýän geljegi uly ýokary tehnologiýaly taslamalaryň amala aşyrylmagy üçin täze maýalary çekmäge hyzmat etjekdigine ynam bildirdiler.

Ýurdymyzda hasyl toýy

Şu gün ýurdumyzyň ähli ýerlerinde Hasyl toýy mynasybetli dabaralar geçirildi, bu baýramçylyk däp bolşy ýaly, oba hojalyk ýylynyň, daýhanlaryň zähmetiniň netijelerini jemläp, türkmen topragynyň hasyllylygyny, saçaklarymyzyň berekedini alamatlandyrýar. Onda türkmen halkynyň ruhy gymmatlyklary we däpleri, jebisligi, zähmetsöýerligi, asyllylygy öz beýanyny tapdy. 



“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygar astynda geçýän ýyly oba zähmetkeşleri ýurdumyzyň bereketli saçagyny artdyran ýokary üstünliklere beslediler. Türkmen pagtaçylary öz üstlerine alan borçnamalaryny üstünlikli ýerine ýetirip, “ak altynyň” 1 million 50 müň tonnadan gowragyny ýygnadylar. Gök we bakja önümlerini öndürijiler hem bol hasyl ýygnamak bilen tapawutlandylar. 



Bularyň hemmesi obasenagat toplumynda özgertmeleriň hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň işläp taýýarlan obany özgertmek boýunça maksatnamasynyň amala aşyrylmagynyň, oba hojalyk önümçiligini giňeltmegiň, gowaçanyň hem-de dänelik ekinleriň etraplaşdyrylan sortlaryny peýdalanmagyň, döwrebap oba hojalyk tehnologiýalaryny ornaşdyrmagyň hasabyna üpjün edilýär. 



Ýurdumyzyň dürli künjeklerinde ene topragymyzyň sahylygyny alamatlandyrýan sergiler we ýarmarkalar ýaýbaňlandyryldy. Däp bolşy ýaly, paýtagtymyz baýramçylyk dabaralarynyň merkezine öwrülip, bu ýere ähli welaýatlardan öňdebaryjy hojalyklaryň wekilleri, ekerançylygyň ussatlary geldiler. 



Düýn Aşgabatda «Beýik Ýüpek ýoly: oba hojalyk önümleri we dünýä bazary» atly ylmy-amaly maslahat öz işine başlady. Ony Oba we suw hojalyk ministrligi hem-de S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersiteti guradylar. 



Foruma ugurdaş edaralaryň hünärmenleri, Agrar partiýanyň, hojalyk jemgyýetleriniň wekilleri we obasenagat ulgamynyň telekeçileri, oba hojalyk alymlary hem-de bilermenler, maşyngurluşyk kärhanalarynyň daşary ýurtly hyzmatdaşlary, şeýle hem talyp ýaşlar gatnaşdylar. Daşary ýurtly maslahata gatnaşyjylaryň hatarynda Russiýa Federasiýasyndan, Şweýsariýadan, Germaniýadan, Beýik Britaniýadan, Niderlandlardan, Ýaponiýadan, Hytaýdan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Türkiýeden, Owganystandan, Belarusdan, Moldowadan, Özbegistandan we Täjigistandan myhmanlar bar. Olar tehnikalary we enjamlary, ösümlikleri goraýan serişdeleri öndürmek we tohumçylyk, oba hojalyk önümlerini öndürmek babatda “John Deere International Gmbh”, “C.A. Cotton LLP”, “Syngenta”, “Zeppelin International AG”, “CLAAS”, “ITOCHU Corporation” ýaly halkara korporasiýalaryň, şeýle hem söwda firmalarynyň we maýa goýum kompaniýalarynyň hünärmenleridir. 



Maslahatyň dowamynda Daşoguz şäherindäki Türkmen oba hojalyk instituty bilen teleköpri arkaly söhbetdeşlik geçirildi. Göni wideoaragatnaşyk arkaly bu ýokary okuw mekdebiň alymlary, mugallymlary we talyplary foruma gatnaşdylar. Dabaraly çäre tamamlanandan soň, maslahat öz işini “Ýurdumyzyň oba hojalygynda amala aşyrylýan özgertmeler we oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmegiň ylmy esaslary”, “Ýurdumyzyň ýer we suw serişdelerini rejeli peýdalanmak hem-de ekin meýdanlarynyň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak”, “Oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemek we dünýä bazary” ýaly ugurlar boýunça dowam etdi. 



Maslahatyň esasy meseleleriniň hatarynda dünýäniň we sebitiň pagtaçylyk we dokma senagatyny ösdürmek, halkara hil ölçegleri we nyrhlary emele getirmegiň gurallary ýaly meseleler boldy. Dünýä bazarynda türkmen pagtasyndan we ýüpeginden önümleri ilerletmek, Türkmenistanyň pagtaçylygyny we pagtany gaýtadan işleýän senagatyny ösdürmegiň wezipeleri ýaly meselelere seredildi. 



Ekologiýa meselesi baradaky çykyşlar uly gyzyklanma döretdi. Şunuň bilen baglylykda, daşky gurşawy goramak meselelerine milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň uly üns berýändigi bellenildi. Tebigy serişdeleri rejeli peýdalanmak, innowasion “ýaşyl” tehnologiýalary ornaşdyrmak hem-de ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek meseleleri Türkmenistanda döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hataryna çykaryldy diýlip bellenildi. 



Forumda “John Deere International Gmbh” (ABŞ), “Umax Trade Gmbh (CLAAS)” (Germaniýa), “Şelkowo Agrohim” (Russiýa), “Itochu Corporation” (Ýaponiýa) ýaly daşary ýurt kompaniýalarynyň wekilleriniň çykyşlarynda hyzmatdaşlygy has-da berkitmegiň möhümdigine bolan ynam, oba hojalyk önümleriniň dünýä bazarynda möhüm orun eýeleýän dünýäniň obasenagat döwletleriniň biri hökmünde Türkmenistanyň mümkinçilikleri barada aýdyldy. 



Şu gün “Mekan” köşgüniň mejlisler zalynda baýramçylygyň gahrymanlaryny — ýurdumyzyň obasenagat toplumyny ösdürmäge mynasyp goşant goşýan öňdebaryjy kärendeçileri, mehanizatorlary, alym-agronomlary, seçgiçileri we beýleki oba hojalyk hünärmenlerini sylaglamak dabarasy boldy. 



Dabara gatnaşyjylaryň hatarynda Ministrler Kabinetiniň agzalary, Mejlisiň ýolbaşçylary, Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň ýolbaşçylary, ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralaryň, paýtagtymyzyň hem-de welaýat häkimlikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, ylym we medeniýet işgärleri, sungat ussatlary, ýaşulular, talyp ýaşlar, paýtagtymyzyň ýaşaýjylary we myhmanlary boldy. 



Ýygnananlar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň edermen oba zähmetkeşlerine, hasyl ussatlaryna we ähli halkyna iberen Gutlagyny uly üns bilen diňlediler. Milli Liderimiziň Gutlagynda bellenilişi ýaly, gaýratly daýhanlarymyzyň çekýän tutanýerli zähmeti netijesinde bereketli türkmen topragyndan oba hojalyk ekinleriniň bol hasyly ösdürilip ýetişdirilýär. Ýurdumyzda azyk howpsuzlygy has-da pugtalandyrylýar. Eziz Diýarymyzyň ähli ugurlar boýunça ýokary ösüşlere beslenýän ajaýyp zamanasynda olaryň tutanýerli, halal zähmetinden bol hasyl eçilýän bereketli türkmen topragynyň, edermen daýhanlarymyzyň zähmet ýeňişleriniň şanyna tutulýan Hasyl toýy halkymyzyň iň buýsançly baýramlarynyň biridir. 



Halk Maslahatynyň birinji mejlisinde oba hojalyk pudagynda geçirilýän özgertmeleri has-da kämilleşdirmek boýunça kabul edilen çözgütleri durmuşa geçirmek maksady bilen, ýurdumyzyň oba hojalyk önümlerini öndürijileri üçin ýer böleklerini uzak möhletleýin peýdalanmaga bermek boýunça oba hojalyk maksatly ýörite ýer gaznalaryny döretdik. Pudakda geçirilýän özgertmeler ýurdumyzyň ýer we suw serişdelerini netijeli peýdalanmaga, oba hojalygyna hususy önüm öndürijileri giňden çekmäge, şonuň bilen birlikde, türkmen topragyndan öndürilýän oba hojalyk önümleriniň möçberlerini artdyrmaga, içerki we daşarky bazarlara niýetlenen dürli görnüşli önümleri öndürmäge hem-de ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge giň mümkinçilikleri berer diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. 



Dabaranyň dowamynda ýurdumyzyň dürli welaýatlaryndan paýtagtymyza gelen oba hojalygynyň öňdebaryjy hünärmenlerini sylaglamak dabarasy boldy. 



Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2018-nji ýylyň on aýynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň netijelerine bagyşlanyp geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde zähmetde tapawutlanyp, uly üstünlikleri gazanan oba hojalyk işgärlerini döwlet sylaglary bilen sylaglamak we olara hormatly atlary dakmak hakynda Permana gol çekdi. 



Ýygnananlar döwlet Baştutanymyza hemmetaraplaýyn aladasy hem-de obasenagat toplumynda geçirýän özgertmeleri üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler. Şol özgertmeleriň çäklerinde milli ykdysadyýetimiziň bu strategik pudagyny kämilleşdirmek, oba zähmetkeşleriniň durmuş derejesini ýokarlandyrmak, olaryň mynasyp durmuşda ýaşamagy we döredijilikli zähmet çekmekleri üçin ähli şertleri döretmek boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar. 



Ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň işgärleriniň adyndan hormatly Prezidentimize Bereketli diýen ajaýyp ahalteke bedewi sowgat berildi, onuň nesli taryhda yz galdyran meşhur bedewlerden gözbaş alýar. 



Edermen daýhanlaryň tutanýerli we joşgunly zähmetiniň hem-de türkmen topragynyň bereketliliginiň şanyna Türkmenistanyň obasenagat toplumynyň gazananlarynyň sergisi ýaýbaňlandyryldy. Ugurdaş edaralaryň wekilleriniň taýýarlan sergilerinde pagtaçylyk hem-de pagtany gaýtadan işleýän, däneçilik pudaklarynyň, maldarçylyk, azyk we dokma senagatynyň önümleri, tohumlaryň saýlama sortlary, döwrebap tehnikalar görkezildi. 



Emeli pagta meýdany sergä gelýänleriň ünsüni özüne çekdi. Türkmenistan ýurdumyzyň ekerançylygynyň wajyp ekinini ösdürmegiň taryhy däplerini aýawly saklamak we artdyrmak bilen bu gün dünýäde ýokary hilli pagtany öndürýän esasy döwletleriň biri bolup durýar. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dünýä bazarynyň bu ulgamynda ýurdumyzyň ornuny berkitmek we ilerletmek üçin ähli tagallalary edýär. 



Ýurdumyzyň welaýatlary hem öz baýramçylyk sergilerini ýaýbaňlandyryp, “ak altynyň” täze hasyly bilen doldurylan horjunlary, şeýle hem bugdaýyň altynsow sünbüllerini, tamdyrda bişen mele-myssyk nanlary, süýji pişmeleri, beýleki milli tagamlary hödürlediler. 



Sergide köpdürli bakja, gök we miwe önümleri, ir-iýmişler gözüňi dokundyryp, olar häzir ýurdumyzyň söwda merkezlerinde we bazarlarynda satylýar. 



Bu ýerde bugdaýyň iň gowy sortlarynyň nusgalary bilen tanyşmak bolýar, olaryň her biri — türkmen seçgiçileriniň köpýyllyk zähmetiniň, önümçilik synaglarynyň miwesi bolup, olaryň netijeleri ýurdumyzyň dürli sebitleriniň toprak-howa şertlerinde iş ýüzünde tassyklanyldy. 



“Hasar”, “Degirmen”, “Tomus” ýaly owadan gaplara gaplanan çörek, aş we süýji önümlerini öz içine alan, bezelen diwarlyklar döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ugur görkezmegi bilen däbe öwrülen hem-de döwrebap tehnologiýalary peýdalanmak bilen ýokary hilli önümleri öndürmek babatda hususy telekeçiligiň gazanan üstünliklerini görkezdi. Halk bagşylarynyň, göreş we beýleki milli oýunlara gatnaşýan pälwanlaryň çykyşlary milli medeniýetiň, däp-dessurlaryň ruhuna beslenen baýramçylyk öwüşginini artdyrdy. 



Baýramçylyk lybasyna beslenen ak öýlerde myhmanlary halkymyza mahsus bolan mähir we hoşniýetlilik, milli tagamlar bilen garşyladylar, olary türkmen gelin-gyzlary taýýarladylar. Bugaryp duran palawyň, pişmäniň hoşboý ysy daş-töwerege bark urýar. Ähli baýramçylyk hereketleri ajaýyp milli toýuň duýgusyny döretdi. 



Ýurdumyzyň suratkeşleri, zergärleri edermen daýhanlarymyzyň şöhratly zähmetine, ata Watanymyza bagyşlan iň gowy işlerini görkezdiler. Bu ýere gelenler döredijilik ýoluna indi gadam basan suratkeşleriň işlerini uly gyzyklanma bilen synladylar. Olar öz işlerinde ene topragymyzyň sahylygyny, mähriban ülkämiziň gözelligini şöhlelendirmäge çalyşmak bilen öz zehinlerini açyp görkezdiler. 



Türkmenistan gadymy we baý ekerançylyk medeniýetiniň ýurdy bolup, bu gün bereketli topragymyza yhlasly garamagyň däpleri täze mazmuna eýe bolýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen obasenagat toplumynda geçirilýän giň gerimli özgertmeler öz ajaýyp miwelerini berýär. Daýhanlara deňi-taýy bolmadyk ýeňillikler berilýär, pudagy tehniki taýdan enjamlaşdyrmak işleri okgunly dowam edýär, täze tehnologiýalar we ylmy işler işjeň ornaşdyrylýar, olar ata-babalarymyzyň ýerleri netijeli peýdalanmak baradaky köpasyrlyk tejribesi bilen bilelikde, oba hojalygyny batly depginler bilen ösdürmegiň mäkäm binýadyna öwrülýär. Ýurdumyzda oba hojalyk önümlerini öndürijilere hemmetaraplaýyn döwlet goldawynyň berilmegi, türkmen obasyny has-da ösdürmek üçin kuwwatly ykdysady binýadyň üpjün edilmegi pudakda öndürilýän önümleriň möçberiniň ýokarlanmagynyň girewi bolup durýar. 



Obasenagat toplumynyň hajatlary üçin döwrebap traktorlar, kombaýnlar, beýleki ýörite tehnikalar we enjamlar satyn alynýar. Şu gün oba hojalyk ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça Türkmenistanyň Hökümeti bilen “John Deere International Gmbh” kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekilmegini muňa mysal hökmünde görkezmek bolar. 



Bu kompaniýa ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň öňden gelýän we ygtybarly hyzmatdaşlarynyň biri bolup, özara bähbitli şertlerde pudagyň maşyn-traktor toplumyny döwrebaplaşdyrmaga gatnaşýar. Dünýä belli amerikan kompaniýasy eýýäm 20 ýyldan gowrak wagt bäri türkmen bazarynda işläp, hasyly ýygnamak boýunça netijeli çözgütleri — dünýäniň kombaýn gurluşygynyň döwrebap nusgalaryny hödürleýär. “John Deere” maşynlary biziň ekin meýdanlarymyzda özlerini gowy tarapdan görkezip, daýhanlar olaryň ygtybarlylygyna we netijeliligine mynasyp baha berdiler. 



Hyzmatdaşlyk ýyllarynda ýurdumyza bu kysymly oba hojalyk tehnikalarynyň müňlerçesi getirildi. Kompaniýanyň inžener-işläp düzüjileri onuň nusgalaryny kämilleşdirmegi dowam edip, olaryň häsiýetnamalaryny ýylsaýyn gowulandyrýarlar, türkmen daýhanlarynyň ýerli toprak-howa şertleri babatda isleglerine jogap berýärler. Bu bolsa mälim bolşy ýaly, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary ýurtlardan satyn alynýan oba hojalyk tehnikalaryna bildirýän esasy talaplarynyň biri bolup durýar. 



Oba hojalyk ekinleriniň suw üpjünçiligini we meliorasiýasyny gowulandyrmak, topragyň hasyllylygyny artdyrmak, täze tarp ýerleri özleşdirmek, öňdebaryjy oba hojalyk tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, tohumçylygy we maldarçylygy ösdürmek babatda anyk çäreler görülýär. Şeýlelikde, şu ýyl diňe Ahal welaýatynda 15 kilometrlik Hywaabat — Kaka suw akabasy, Tejen etrabynda döwrebap maldarçylyk toplumy ulanmaga berildi, Kaka we Babadaýhan etraplarynda dokma toplumlarynyň ikisiniň gurluşygyna badalga berildi. Oba hojalyk pudagynyň şunuň ýaly desgalarynyň ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda gurulýandygyny bellemek gerek. 



Obasenagat toplumyny döwlet tarapyndan kadalaşdyrmagyň esasy wezipeleriniň hatarynda oba hojalygynyň düzümleýin gaýtadan guralmagyny üpjün etmek, onuň pudaklarynyň düşewüntliligini artdyrmak, obada täze ykdysady gatnaşyklary kemala getirmek, dürli hojalyk subýektleri üçin bäsdeşlik gurşawyny döretmek, ýer-suw serişdelerini rejeli peýdalanmak, daşky gurşawy goramak, oba hojalyk ylmyny ösdürmek, innowasiýalary, täze ylmy-tehniki işleri, menejmentiň we marketingiň öňdebaryjy usullaryny giňden ornaşdyrmak, obalarda durmuş meselelerini çözmek işleri durýar. 



Şu ähli çäreleriň utgaşdyrylmagy netijesinde bu gün, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gymmatly oba hojalyk ekinleriniň, ilkinji nobatda, bugdaýyň we gowaçanyň bereketli hasyllaryny ösdürip ýetişdirýärler. Netijede, oba zähmetkeşleri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerini ýerine ýetirmek bilen ýurdumyzyň azyk howpsuzlygynyň esaslaryny berkidýärler hem-de oba hojalygynyň ýokary hilli önümleriniň eksportyny artdyrmak üçin ähli şertleri döredýärler. 



Hasyl toýy mynasybetli uly baýramçylyk maksatnamasynyň çäklerinde ýurdumyzyň welaýatlarynda we etraplarynda, şäherlerinde we obalarynda dabaraly duşuşyklar hem-de öňdebaryjy oba hojalyk zähmetkeşlerini sylaglamak dabaralary geçirildi, şeýle hem konsertler, sport ýaryşlary we beýleki medeni-köpçülikleýin çäreler guraldy.

Türkmenistanyň Prezidenti merkezleşdirilen kitaphana ulgamynyň ösüşi bilen tanyşdy

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzdaky Döwlet medeniýet merkezine bardy. Döwlet Baştutanymyz bu ýerde Türkmenistanyň baş usulyýet merkezi bolan Döwlet kitaphanasynyň işini ösdürmek hem-de ony giňeltmek bilen baglanyşykly meseleler bilen tanyşdy.


Milli Liderimiz Döwlet medeniýet merkeziniň öňündäki meýdança gelip, onuň kitap sergiler merkeziniň ýerleşýän binasyna bardy. Bu ýerde hormatly Prezidentimizi Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary P.Agamyradow we B.Abdyýewa garşylady.


Mälim bolşy ýaly, halkyň ruhy dünýäsiniň baýlaşmagynda möhüm orun eýeleýän kitap gadymy döwürlerde bolşy ýaly, häzirki zaman jemgyýetinde hem medeni we aň-paýhas ösüşiniň esasy guraly hasaplanylýar. Ýurdumyzyň ähli künjeklerinde milli Liderimiziň medeniýeti ösdürmek meselelerine üns bermegi netijesinde häzirki zaman elektron enjamlary bilen üpjün edilen kitaphanalar hereket edýär. Munuň özi adamlaryň, aýratyn-da, ýaşlaryň kitaba bolan söýgüsiniň has-da artmagynda, ylma bolan gyzyklanmalaryny höweslendirmekde ähmiýetlidir.


Döwlet kitaphanasynyň ýolbaşçysy milli Liderimizi birnäçe bölümden ybarat täze sergi bilen tanyşdyrdy. Onda döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň dürli ýyllarda neşir edilen we ýurdumyzda bolşy ýaly, dünýäniň dürli dillerine terjime edilmegi bilen daşary ýurt okyjylarynyň arasynda uly meşhurlyga eýe bolan kitaplary esasy orun eýeleýär.


Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň 19-njy oktýabrynda geçirilen mejlisinde ýurdumyzyň esasy kitaphana işini has-da kämilleşdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Döwlet muzeýiniň bir binasyny Döwlet medeniýet merkeziniň kitaphanasynyň ygtyýaryna geçirmek barada tabşyryk berildi. Häzir bu binada Döwlet kitaphanasynyň birnäçe bölümleri, şeýle hem Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň “Galkynyş” kitap merkezine berilýän kitaplary saklamak hem-de kitap sergileri üçin niýetlenen desga ýerleşýär.


Kitaphananyň ýolbaşçysy döwlet Baştutanymyza medeni-aň bilim işlerini häzirki zamanyň derejesinde ýola goýmak meselelerine aýratyn üns berýändigi üçin hoşallyk sözlerini aýtdy we milli Liderimizi döwrebaplaşdyrylan binany görmäge hem-de sergi bölümleriniň işi bilen tanyşmaga çagyrdy. Bu ýerde döwlet Baştutanymyzyň dürli ýyllarda döreden eserleri ýerleşdirilipdir.


Milli Liderimiz türkmen halkynyň kitaba goýýan hormatynyň öz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýandygyny belläp, ata-babalarymyzyň geçmişde öz nesillerini kitaplarda öňe sürülýän gymmatlyklaryň üsti bilen terbiýeländiklerini belledi. Häzirki wagtda ýurdumyzda döwlet we jemgyýetçilik kitaphanalarynyň 230-sy hereket edýär, olaryň kitap gaznasynda dürli neşir önümleriniň 11 milliona golaý bar.


Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ata-babalarymyzyň “Kitap okan manydan dok bolar” diýen sözüni mysal getirip, halkymyzyň bu baradaky pikir-garaýyşlarynyň düýplüdigini aýratyn nygtady. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz köpugurly medeni aň-bilim merkezleri bolan häzirki zaman kitaphanalarynda döredijilik duşuşyklaryny, ylmy maslahatlary geçirmek üçin şertler bolmalydygyna ünsi çekdi.


Biz kitaplaryň üsti bilen, kitaphanalarda alnyp barylýan giň gerimli işleriň üsti bilen halkymyzyň köpasyrlyk şöhratly taryhyny, milli gymmatlyklaryny, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gazanýan uly üstünliklerimizi dünýä ýaýmalydyrys, geljekki nesillerimize ýetirmelidiris diýip, milli Liderimiz belledi. Döwlet Baştutanymyz kitabyň çagalykdan edep-terbiýe bermekde ähmiýetiniň bardygyny belläp, hut şu nukdaýnazardan kitaphanalaryň jemgyýetçilik durmuşynyň merkezi bolmalydygyny aýtdy.


Şol bölümleriň ýene-de biri “Kitap bilimleriň çeşmesidir” diýlip atlandyrylýar. Onda dürli ugra, şol sanda ylmy işlere we okuw gollanmalaryna degişli köpsanly neşirler görkezilýär.


“Saglygym — baş baýlygym” diýlip atlandyrylýan bölümde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly köp jiltli ylmy işleriniň ählisi we ilatyň saglygyny goramak, şypahana-dynç alyş işini, lukmançylyk ylmyny ösdürmek meselelerine bagyşlanan kitaplar ýerleşdirilipdir.


Milli Liderimiz kitabyň jemgyýetiň durmuşyndaky eýeleýän orna ýokary baha berip, raýatlarymyzy bagtyýarlyk ruhunda terbiýelemekde, sadalyk, päklik, mähribanlyk, hoşniýetlilik, watançylyk duýgularyny oýarmakda kitaphanalaryň mümkinçilikleriniň çäksizdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz halkymyzda şeýle asylly häsiýetleri terbiýeleýän pähim-paýhasly sözler jemlenen kitaplary wagtly-wagtynda çap edip durmagyň zerurdygyny aýtdy.


Hormatly Prezidentimiz häzirki döwürde çaphanalaryň maddy-enjamlaýyn binýadynyň döwrüň ýokary talabyna laýyklykda döwrebaplaşdyrylandygyny belläp, dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň enjamlary bilen üpjün edilen Türkmen döwlet neşirýat gullugynda okuw kitaplary bilen birlikde, çeper edebiýatlary yzygiderli neşir etmegiň ýola goýulmalydygyna ünsi çekdi.


“Galkynyş” kitap merkeziniň döredilmegi, kitaphanalaryň täze syýasy, ylmy, çeper we okuw kitaplary, dürli neşir önümleri bilen yzygiderli üpjün edilmegi, kitap neşir etmek işiniň kämilleşdirilmegi, bu babatda ýurdumyzda her ýylda sergi-ýarmarkanyň we ylmy maslahatyň geçirilmegi uly ähmiýete eýedir diýip, milli Liderimiz belledi.


Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Beýik Ýüpek ýoluny döwrebap derejede dikeldýän, milli mirasymyza hemmetaraplaýyn aýawly garaýan, onuň sarpasyny belent tutýan döwrümizde ata-babalarymyzyň kitabyň üsti bilen nesilleri terbiýelemek ýörelgelerine aýratyn hormat bilen garamalydygymyza ünsi çekip, bu ugurda ýaşlaryň arasynda alnyp barylýan medeni — aň-bilim işlerini talabalaýyk derejede ýola goýmagyň möhümdigini aýdyp, wise-premýer P.Agamyradowa degişli tabşyryklary berdi.


... Döwlet kitaphanasynyň sergi zalynyň “Medeni miras” bölüminde bolsa ugurdaş edebiýatlar bilen bir hatarda, bäş eýýamyň ruhunyň türkmen taryhynyň dürli döwürlerini açyp görkezýän bezegli serişdeler bar. Ol gadymy döwürlerden häzirki günlere çenli bolan pursatlary öz içine alýar. Hormatly Prezidentimiz bu bölüm bilen tanyşlygyň barşynda ata-babalarymyzyň geçmişde ýaş nesli gadymy golýazmalarda beýan edilen ýokary taglymlar hem-de ruhy gymmatlyklar esasynda terbiýeläpdirler. Bu ýerde dünýä medeni mirasynyň hazynasyny baýlaşdyran kitaplar, şol sanda “Görogly” şadessany we beýleki dessanlarymyz, Magtymguly Pyragynyň we beýleki nusgawy şahyrlarymyzyň neşir edilen kitaplary goýlupdyr, bu eserler köp asyrlaryň dowamynda halkymyzy ruhlandyrypdyr, ýaş nesli watançylyk ruhunda edermen we päk ýürekli adamlar hökmünde terbiýeläpdir. Döwlet Baştutanymyz meşhur ýazyjymyz Nurmyrat Saryhanowyň “Kitap” atly hekaýasy arkaly halkymyzyň kitaba näderejede çäksiz hormat-sarpa goýandygyny belledi. Kitap sergiler merkezi bilen tanşyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow edebi sergileri guramakda birnäçe pursatlary gaýtadan işlemek, olara has aýdyňlyk we aýanlyk bermek babatda birnäçe görkezmeleri berdi. Bu ýer ýaşlar, talyplar üçin söýgüli künjege öwrülmelidir. Olar bu ýerde özleri, okuwlary we dünýägaraýyşlaryny giňeltmek üçin zerur mümkinçiliklere eýe bolmalydyrlar.


Şol bir wagtyň özünde binada dürli derejedäki duşuşyklary, şol sanda alymlar, ýazyjylar bilen duşuşyklary geçirmek, döredijilik agşamlaryny, bäsleşikleriň guramak üçin möhüm şertler döredilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi hem-de häzirki türkmen jemgyýetinde, ýaş nesilleriň ruhy taýdan terbiýelenmeginde we döwrebap dünýägaraýyşlaryň kemala gelmeginde kitabyň möhüm orny eýeleýändigini nygtady.


Soňra milli Liderimiz Döwlet kitaphananyň baş binasyna bardy. Döwlet Baştutanymyz bu ýerde “Türkmenşynaslyk” we sorag-jogap bölüminde döredilen elektron hasap alyş ulgamynyň işi bilen tanyşdy.


Bu ýerde hormatly Prezidentimize okyjylary hasaba almak, okyjy dolanyşygyny işläp taýýarlamak, zerur maglumatlary elektron ulgamda gözlemek we welaýat, etrap, şäher kitaphanalarynyň bir bitewi ulgama birikdirilen elektron kitaplaryny okamak üçin niýetlenen döwrebap enjamlar görkezildi.


Hyzmat etmegiň kompýuterleşdirilen ulgamy hem-de hasaba alyş, neşirleri saklamak we olara gözegçilik etmek üçin niýetlenen enjamlar okyjylara hödürlenilýän hyzmatlaryň görnüşlerini artdyrmaga, zerur kitaplary tiz wagtda tapmaga mümkinçilik berýär. Şeýle hem ol degişli kitaplar bilen tanşylmagyny, gymmatly we seýrek duş gelýän neşirleriň degişli derejede saklanylmagyny üpjün edýär. Milli Liderimiz kitaphanalaryň hemmesini birleşdirýän, isleg bildirýän kitabyňy çalt tapmak usulynda işleýän ulgamyň işi bilen tanyşdy. Munuň üçin kitabyň ady, awtory, dili görkezilýär.


Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow okyjynyň wagtyny tygşytlamaga ýardam edýän bu usuly giňden özleşdirmek barada degişli tabşyryklary berdi. Häzirki döwürde ýurdumyzda senagatlaşdyrmak, önümçiligi döwrebaplaşdyrmak boýunça strategiýa durmuşa geçirilýär. Bize dürli dillerde çap edilýän birnäçe ylmy-tehniki neşirler zerur bolup durýar. Olar okyjylar köpçüligi, aýratyn-da, ylmy işgärler, hünärmenler we talyplar üçin elýeterli bolmalydyr. Kitaphanalarda häzirki döwrüň ýokary talaplaryna laýyk elektron we internet hyzmatlary ýola goýulmalydyr diýip, milli Liderimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna degişli tabşyryklary berdi.


Hormatly Prezidentimiz kitaphana işini kämilleşdirmek, döwlet durmuşynyň beýleki ugurlary bilen utgaşdyrmak hem-de döwrebap guramak barada döwletimiziň geljekde-de hemme çäreleri görjekdigini aýtdy. Milli Liderimiz kitaphana işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek, welaýat kitaphanalaryna usulyýet kömekleri bermek barada tabşyryklary berip, halkymyzyň kitaba hormat goýmak däbiniň asyrlaryň jümmüşinden gaýdýandygyny ýene bir aýratyn nygtady.


Ýurdumyzda ylym, bilim, medeniýet ulgamynda amala aşyrylýan özgertmeleriň netijesinde gazanylýan üstünlikler kitaphana işine oňyn täsirini ýetirýär we olaryň işiniň yzygiderli ösdürilmegini şertlendirýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Özünde ägirt uly ruhy baýlygy hem-de gymmatlyklary jemleýän kitaphanalar medeniýet we bilim merkezleri bolmak bilen, jemgyýetimiziň durmuşynda möhüm orun eýeleýär.


Soňra milli Liderimiz Döwlet medeniýet merkezine degişli üç binanyň kitaphana berilmeginiň maksadalaýyk boljakdygyny aýtdy. Munuň özi baş milli kitaphana merkezi bolar we bu ýerde ylmy, usulyýet hem-de medeni-aň-bilim işlerini alyp barmak, degişli derejede duşuşyklary geçirmek üçin oňyn şertleri üpjün eder. Mukamlar köşgüniň binasy bolsa, häzirki döwürde gurulmagy meýilleşdirilýän Türkmen milli konserwatoriýasynyň ýanynda ýerleşdirilse maksada laýyk bolar diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.


Ol baş konsert meýdançasynyň derejesine laýyk gelip, giň tomaşaçy we saz zalyna, ses ýazgylar studiýasyna hem-de aýdym-saz boýunça taýýarlyk geçirmäge niýetlenen zala eýe bolar. Bu ýerde saz we tans toparlarynyň taýýarlyk işlerini, dürli derejedäki çäreleri geçirmek üçin köpugurly meýdançalar döredilmelidir diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şolaryň hemmesi iň täze tehnikalar hem-de kämil enjamlar, teatr, konsert maksatnamalary üçin niýetlenen serişdeler, ses we yşyklandyryş ulgamy bilen üpjün edilmelidir.


Köşgüň binagärlik keşbinde türkmen halkynyň saz medeniýetiniň özboluşlylygy görünmelidir. Şol bir wagtyň özünde binanyň gurluşygynda häzirki zaman tejribeleri ulanylmalydyr. Iň esasy bolsa bu ýerde zehinleri ýüze çykarmak, döredijilik işlerini ruhlandyrmak, ýerine ýetirijileriň hünär ussatlygyny kämilleşdirmek, täze saz eserlerini döretmek üçin döwrebap mümkinçilikler döredilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.


Milli Liderimiz häzirki döwürde ähli ulgamda gazanylýan ösüşleriň, ýurdumyzy senagatlaşdyrmagyň we sanly ykdysadyýete geçmegiň möhüm binýadynyň ylym bilen pugta baglanyşyklydygyny belläp, bu ugurda mundan beýläk-de yzygiderli hem-de netijeli işleriň alnyp barylmalydygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, şu ýyl geçirilen Halk Maslahatynda birinji mejlisinde kabul edilen çözgütler esasan ýurdumyzyň obasenagat toplumynda düýpli özgertmeleri amala aşyrmaga we pudagy ylmy esasda ösdürmäge gönükdirilendir.


Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu baradaky gürrüňi dowam edip, şu ýyl ýurdumyzyň pagtaçy kärendeçileriniň agrotehniki kadalary berk berjaý etmegi netijesinde pagtanyň bol hasylynyň ösdürilip ýetişdirilendigini hem-de häzirki wagtda olary ýygnamak işleriniň üstünlikli dowam edýändigini aýtdy. Şunlukda, Ahal welaýatynyň kärendeçileriniň arzyly sepgidi eýeländigi baradaky hoş habar oba hojalygynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň aýdyň netijesidir.Ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, oba hojalyk pudagyny ösdürmek işleriniň ylmy esasda ýola goýulmagy, dünýäniň oňyn tejribeleriniň özleşdirilmegi özüniň oňyn netijesini berýär. Ýurdumyzyň pagtaçylarynyň gazanan üstünlikleri munuň aýdyň subutnamasydyr diýip, milli Liderimiz belledi.Häzirki döwürde medeniýet ulgamyndaky gatnaşyklar Türkmenistanyň dünýä bileleşigi bilen ýola goýulýan hyzmatdaşlygynyň esasyny düzýär we medeniýetleriň arasyndaky gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny, halklaryň arasynda özara düşünişmek ýagdaýynyň kemala gelmegini hem-de Türkmenistanyň dünýäniň medeni giňişligine utgaşmagyny şertlendirýär diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni jemledi we bu ulgamyň hem-de şol sanda kitaphana işini ösdürmegiň öňünde durýan wezipeleri kesgitledi.Bu ýere ýygnananlara şu günki duşuşykda aýan edilen möhüm wezipeleri çözmekde üstünlikleri arzuw edip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýerden ugrady.

Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty: täze rekordlar we ýeňişler

Türkmen paýtagtynda geçirilýän Agyr atletika boýunça dünýä çempionatynda üç agram derejesinde ýeňijiler kesgitlenildi.


Eminler toparynyň çözgüdi esasynda 45 kilograma çenli agram derejesinde çykyş eden türkmen türgeni Ýulduz Jumabaýewa onuň hakykatdan-da mynasyp bolan iki kümüş medaly dabaraly ýagdaýda gowşuryldy hem-de itekläp götermekde 104 kilogram we jemi 179 kilogram netijesi üçin ýaşlaryň arasynda goýan iki rekordy hasaba alyndy. Halkara Agyr atletika federasiýasynyň jogapkär wekilleri tarapyndan ýüze çykan ýagdaýyň içgin öwrenilmegi netijesinde haçan-da biziň türgenimiz rekord agramy üstünlikli göteren mahalynda eminleriň tehniki ýalňyş goýberendikleri ykrar edildi. Soňra bolan sylaglamak dabarasynda Ýulduza mynasyp bolan kümüş medallary gowşuryldy.


Zenanlaryň arasynda 55 kilograma çenli agram derejesinde Türkmenistana Kristina Şermetowa wekilçilik etdi. Biziň türgenimiz iň ýokary netijeleri görkezmäge jan çekdi. Ýöne agram derejelerinde bolup geçen üýtgemeler sebäpli ol has uly agramy galdyrmaga synanyşmaly boldy, bu ýaryşlara dünýäniň iň güýçli türgenleriniň ýygnanandygyny hem bellemek gerek. K.Şermetowa itekläp götermekde öňdelige has golaýlaşdy, emma oňa üçünji synanyşykda 120 kilogram agramy götermek başartmady.


Bäsdeşleriň güýjüni dünýä rekordlarynyň bollugy hem görkezýär. Hususan-da, birden götermekde Sukanýa Srisurat (Tailand) we Ýajun Li (Hytaý) bäş gezek nobatma-nobat dünýä rekordlaryny goýdular. Netijede altyn medal we indi 105 kilogramdan ybarat bolan dünýä rekordy Tailanddan gelen türgen zenana degişli boldy. Onuň yzy bilen bäsdeşligi Hytaýdan gelen iki türgen zenan tamamlady, Ýajun Li ikinji, Wankiong Jang bolsa üçünji orna düşdi.


Tailandly zenana itekläp götermekde hem taý tapylmady. Ýene-de üç synanyşygyň her biri täze dünýä rekordyna öwrüldi. Ol 127 kilogram boldy. Görnüşleriň jemi boýunça hem dünýä rekordy öňküligine saklanmady. Aşgabatda geçirilýän dünýä birinjiliginde öňki görkeziji 11 kilogram artdyryldy hem-de häzir ol 232 kilograma deňdir. Bu gezek 124 kilogram netije görkezen Wankiong Jang ikinji orny eýeledi, jemi görkeziji boýunça bolsa bürünç medala mynasyp boldy. Itekläp götermekde Rumyniýadan gelen Kristina Ýowu bürünç medala mynasyp boldy.Ýajun Li bolsa bu ugurda dördünji orny, emma iki ugruň jemi boýunça ikinji orny eýeledi.


Zenanlaryň arasynda 49 kilograma çenli agram derejesinde bäsleşikler çekeleşikli boldy. Baýrakly orunlary almak üçin bäsdeşleriň goýan dünýä rekordlaryny täzelemek gerekdi. Birden götermek boýunça ýigrimi ýaşly hytaýly türgen gyz Huihua Jiang eýýäm birinji synanyşykda 87 kilogram agram göterip, ýetginjekleriň dünýä rekordyny goýdy. Soňky iki synanyşykda ol ulularyň rekordyny goýmalydy. Şunda türgen görkezijisini ilki 90 kilograma, soňra bolsa 92 kilograma çenli ýetirdi. Beýleki türgen gyzlara ondan ozmak üçin rekord netijäni täzelemek gerekdi. Bu olara başartdy. Tailanddan Sopita Tanasan 93 kilogramy göterip, itekläp götermekde goşmaça görkezijiler boýunça birinji orny eýeledi. Zihui Hou (Hytaý) şeýle görkeziji bilen ikinji orny eýeledi.


Itekläp götermekde hem şeýle ýagdaý gaýtalandy. Hytaýly türgenler bilen bäsleşige tailandly Gautra Pramongkhol goşulyşdy. Ol eýýäm ilkinji synanyşykda 115 kilogramy göterip, bu ugur boýunça dünýä rekordyny goýdy, soňky synanyşygynda bolsa öňküsinden bäş kilogram artyk göterip, öz rekordyny täzeledi. Bu bolsa oňa iki görnüşiň jemi boýunça dünýä rekordyny 209 kilograma çenli ýetirip, ony täzelemäge mümkinçilik berdi hem-de şondan birnäçe minut ozal hytaýly Zihui Hounyň goýan rekordyny 1 kilogram artdyrdy. Z.Hou bu ugur boýunça we jemi görkeziji boýunça hem ikinji orny eýeledi. Huihua Jiang itekläp götermekde alan bürünç medalynyň üstüne ýene-de iki bürünç medaly goşdy. Bu türgeniň görkezen üç netijesi hem indi ýetginjekleriň dünýä rekordydyr.


Aşgabat dünýä çempionatynyň ähli derejelerde goýlan rekordlarynyň köplüginiň sport synçylaryny haýran galdyrýandygyny aýtmalydyrys, munuň özi bilermenleriň belleýişleri ýaly, dünýä ýaryşynyň ýokary derejede guralandygyna hem-de Merkezi Aziýada iň iri Olimpiýa şäherçesinde türgenleriň öz ukyp-başarnyklaryny açmak üçin iň ýokary şertleriň döredilendigine şaýatlyk edýär.


61 kilograma çenli agram derejede birden götermekde Belarus Respublikasyndan Henadz Lapseu 132 kilogram agramy göterip, ýaşlaryň dünýä rekordyny goýdy, şonuň yzýany özbek türgeni Adkamjon Ergaşew bu rekordy 1 kilogram ýokary galdyrdy. Soňky synanyşykda Özbegistandan gelen agyr atletikaçy rekord derejesini 136 kilograma çenli artdyrdy. Emma dünýäniň bu ýaşlar rekordy oňa diňe dördünji orny almaga mümkinçilik berdi, medallary bolsa has tejribeli türgenler eýelediler. Indoneziýaly türgen Eko Ýuli Irawan 143 kilogramy göterip, bu görnüşde iň gowy netije görkezdi, ol dünýä rekordyndan diňe bir kilogram az boldy. Hytaýyň agyr atletikaçylary Fabin Li we Fulin Kuin ikinji we üçünji orunlary eýelediler.


Itekläp götermekde Indoneziýadan gelen türgen altyn medala eýe boldy, iki görnüşiň jemi boýunça öňdeligi eýeledi. Ol itekläp götermekde 174 kilogram hem-de jemi 317 kilogram agramlygy göterip, dünýä rekordlaryny täzeledi.


Itekläp götermekde ikinji orna hem-de jemi agramda üçünji orna 169 kilogram görkeziji bilen Fulin Kuin mynasyp boldy. Fransisko Antonio Walensiýa (Kolumbiýa) hem şeýle agramy göterdi, emma goşmaça görkeziji boýunça asgyn gelip, bürünç medaly eýeledi. Fabin Li itekläp götermekde dördünji orny, jemi görkeziji boýunça bolsa ikinji orny eýeledi.


***


Aşgabat, 4-nji noýabr (TDH). Şu gün öňdäki gün ýaly medallaryň üç toplumynyň eýeleri kesgitlenildi.


Ilki bolup meýdança 67 kilograma çenli agram derejesinde çykyş edýän erkekler çykdy. Çempion ady ugrunda Hytaýdan gelen iki türgeniň arasynda esasy bäsleşikler boldy. Olaryň ikisi hem ilkinji iki synanyşykda şowly çykyş etdiler, ýöne Minhao Huang 152 kilogram netije bilen öňe saýlandy, rekord goýmak üçin sargyt edilen üçünji synanyşyk onuň üçin şowly bolmady.


Lýujin Çen ildeşinden iki kilogram yzda barýardy, ýöne ol hem üçünji synanyşygy ýerine ýetirip bilmedi we netijede ikinji orun bilen oňmaly boldy. Julio Ruben Maýor (Wenesuela) 147 kilogram netije bilen bürünç medaly eýeledi.


Itekläp götermekde Lýujin Çen iň gowy netije görkezdi. Ilkinji synanyşykda ol 178 kilogram agramlygy göterdi. Emma özbek türgeni Doston Ýakubow ikinji synanyşykda 180 kilogram agramy göterip ondan öňe geçdi. Hytaýly türgen onuň çagyryşyna 182 kilogram agram bilen jogap berdi. Netijede D.Ýakubow kümüş medala mynasyp boldy. Bu görnüşde Lýujin Çen eýýäm çempion adyny almak bilen, dünýä rekordyny goýmak üçin 185 kilogram agramlygy sargyt etdi, emma ol oňa başartmady. Oskar Albeýro Figuerýe (Kolumbiýa) itekläp götermekde bürünç medaly eýeledi.


Şeýle-de bolsa Lýujin Çen iki görnüşiň jemi boýunça 322 kilogram netije bilen dünýä rekordyny goýmagy başardy, onuň ildeşi Minhao Huang kümüş medaly, Julio Ruben Maýor bolsa bürünç medaly eýelediler.


Zenanlaryň arasynda 59 kilograma çenli agram derejesinde gyzykly ýagdaý emele geldi. Güýçli A toparyndaky bäsleşige B toparynyň ýeňijisi Ti Duen Hoang (Wýetnam) goşuldy, ol birden götermekde 103 kilogram agramy galdyrdy. A toparynyň türgenleriniň wezipesi bu görkezijiden ýokary geçmekdi. Bu diňe Hsing-Çun Kuo (Hytaý Taýbeýi) başartdy, şol bir wagtda ol birden götermekde dünýä rekordyny hem goýdy. Ol 105 kilogram agramlygy göterdi. Latwiýadan 20 ýaşly agyr atletikaçy Rebeka Koh 103 kilogramy göterip, goşmaça görkezijiler boýunça wýetnamly türgenden ejiz geldi, ol ýaşlaryň arasynda dünýä rekordyny goýdy.


Itekläp götermekde Hsing-Çun Kuo ikinji synanyşykda rekord goýmak üçin 132 kilogram agramlygy götermäge synanyşygy şowly bolmady. Hytaý Taýbeýinden gelen türgen üçünji synanyşykda rekordy goýan hem bolsa, altyn medalyň ykbalyny bäsdeşlerine galdyrdy, mundan HHR-den gelen Guiming Çen ýerlikli peýdalanyp, 133 kilogram netije bilen ýaňyja goýlan dünýä rekordyny hem täzeledi. Üçünji orny Ýaponiýadan 131 kilogram netije bilen Mikiko Andon eýeledi. Itekläp götermekde latwiýaly türgen baýrakly orna düşmegi başarmasa-da, 124 kilogram netije bilen ýaşlar dünýä rekordyny goýdy, jemi görkeziji boýunça 227 kilogram netije bilen ýene ýaşlar rekordyny goýup, üçünji orny eýeledi. Hsing-Çun Kuo jemi 237 kilogram görkeziji bilen dünýä rekordyny goýdy hem-de dünýäniň çempiony diýen ada mynasyp boldy, Guiming Çen ikinji orny eýeledi.


73 kilogram agram derejesinde erkekler medallar ugrunda bäsleşdiler. Bu agram derejede 18 ýaşly türkmenistanly türgen Maksat Meredow çykyş etdi. “B” toparda ol iň ýaş türgen boldy. Ýaşlygyna garamazdan Maksat tejribeli türgenlerden kem galmazlyga çalyşdy. Ilkinji iki synanyşygy şowly tamamlasa-da, munuň özi tejribeli türgenler bilen bäsleşmek üçin ýeterlik däldi. Şol bada hytaýly türgen Zong Şi öňe saýlandy. Birden götermekde ol iň ýakyn bäsdeşinden 8 kilogram öňe saýlanyp, şol bir wagtda iki gezek dünýä rekordyny täzeledi. Indi dünýä rekordy birden götermekde 164 kilograma deňdir. Wadzim Liharad (Belarus Respublikasy) kümüş medaly eýeledi. Hytaýly agyr atletikaçy Lýudong Feng üç synanyşygynyň ikisi şowsuz bolsa-da üçünji orny eýelemegi başardy.


Agyr atletikaçylaryň A toparynda itekläp götermekde B toparynda çykyş edýän Won Jon Sig bu görnüşde 194 kilogram netije bilen dünýä rekordyny goýdy. Muňa Zong Şi jogap bermegi başardy, ol dünýä rekordyny iki kilogram artdyrdy. Bu netije oňa özüniň dünýä rekordyny ýokarlandyrmaga hem-de görnüşleriň jemi boýunça 16 kilogram artdyryp, 360 kilogram netije bilen altyn medallaryň üçüsini hem eýelemäge mümkinçilik berdi. Won Jon Sig iki kümüş medala (itekläp götermekde we jemi boýunça) mynasyp boldy. Gazagystandan Nejad Rahymow itekläp götermekde bürünç medala, jemi görkeziji boýunça Wadzim Liharad hem kümüş medala eýe boldy.


Şeýlelikde, Aşgabatda geçirilýän dünýä çempionaty badalga alanyndan soň ilkinji günlerinde ajaýyp ýeňişlere, esasy zat bolsa rekordlara baý bolan ýaryşlar hökmünde agyr atletikanyň taryhyna girdi.


Ýaryşlaryň dört gününiň jemleri boýunça Türkmenistanyň ýygyndy topary üç medal — iki kümüş we bir bürünç medal gazandy.



Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde Prezident maksatnamasynyň hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň beýleki maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişiniň barşyna, şeýle hem halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilen içeri syýasatyň käbir ileri tutulýan meselelerine garaldy. 

Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen, milli parlamentiň ýolbaşçysy G.Mämmedowa söz berdi. Mejlisiň Başlygy milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada habar berdi. 

Täze kanunlaryň taslamalarynyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary babatda hem-de döwlet Baştutanymyzyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisiniň çözgütleri bilen baglylykda, deputatlaryň öňünde goýan wezipelerini nazara almak arkaly işlenip taýýarlanylýandygy nygtaldy. Kabul edilýän kanunlary halkara kadalara we ülňülere kybap getirmek ýaly meselelere aýratyn üns berilýär. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, kanunçylyk-hukuk binýadynyň yzygiderli kämilleşdirilmeginiň häzirki döwürde ýurdumyzyň okgunly ösüşiniň aýrylmaz şerti bolup durýandygyny belledi. 

Kabul edilýän kanunlaryň ählisi döwlet ösüşiniň oňyn özgertmelerini üstünlikli durmuşa geçirmäge, türkmen jemgyýetiniň agzybirligini we jebisligini pugtalandyrmaga, demokratik esaslaryny berkitmäge gönükdirilmelidir. Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz deputatlaryň Halk Maslahatynyň çözgütleriniň, kabul edilýän kanunçylyk namalarynyň many-mazmunyny we ähmiýetini düşündirmek boýunça ýerlerde yzygiderli iş alyp barmalydyklaryny, öz okruglarynda durmuş-ykdysady meseleleri çözmek boýunça ýerine ýetiriji häkimiýet edaralary bilen bilelikde netijeli işlemelidiklerini nygtady. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Hazar deňzi bilen baglanyşykly wezipeleri toplumlaýyn çözmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň şu ýylyň 12-nji awgustynda Gazagystan Respublikasynyň Aktau şäherinde geçirilen V sammitiniň barşynda kabul edilen resminamalaryň wajypdygy nygtaldy. Kenarýaka ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça hukuk binýadyny döredýän bu resminamalaryň hatarynda Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky Konwensiýa aýratyn ähmiýet berilýär. 

Ýokary derejedäki duşuşygyň jemleri boýunça Bilelikdäki beýannama kabul edildi. Şonda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanda VI Hazar sammitini, 2019-njy ýylda bolsa I Hazar ykdysady forumyny geçirmek baradaky başlangyçlary öz beýanyny tapdy. Bu başlangyçlar sebitiň döwlet Baştutanlarynyň ählisi tarapyndan biragyzdan goldanyldy. 

Milli Liderimiziň şu ýylyň 14-nji sentýabrynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen hökümet derejesinde degişli guramaçylyk komitetini döretmek hakyndaky teklipler işlenip taýýarlanyldy. Onuň esasy wezipesi Türkmenistanda ýokarda agzalyp geçilen halkara çäreleri geçirmäge taýýarlyk görmekden hem-de ähli meseleleri öz wagtynda çözmekden, şol sanda sammitiň gün tertibini, gol çekilmegi göz öňünde tutulýan resminamalaryň taslamalaryny hem-de I Hazar ykdysady forumynyň konsepsiýasyny işläp taýýarlamakdan ybaratdyr. 

Hasabatyň dowamynda wise-premýer, daşary işler ministri döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri boýunça döwlet kärhanasynyň binýadynda Hazar deňziniň institutyny döretmek baradaky teklibi hödürledi. Bu edara hakyndaky Düzgünnamanyň, edaranyň gurluşynyň hem-de wezipe sanawynyň taslamalary taýýarlanyldy. Institutyň işiniň çäklerinde Hazarda dürli ugurlarda amala aşyrylýan işleriň hem-de ylmy barlaglaryň seljermesini geçirmek, degişli halkara we milli resminamalary taýýarlamak, okuw maslahatlaryny guramak we beýleki çäreler göz öňünde tutulýar. 

Milli Liderimiz Hazar sebiti bilen baglanyşykly meseleleriň Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynda möhüm orun eýeleýändigini belledi. Şol strategiýa bolsa oňyn Bitaraplyk, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de özara bähbitli deňhukukly hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýar. Ýurdumyz köpugurly döwletara hyzmatdaşlygy ösdürmek, Hazaryň ägirt uly ykdysady, ulag we energetika kuwwatyndan has netijeli peýdalanmak boýunça yzygiderli ädimleri ädip, gojaman Hazaryň parahatçylyk, dostluk we ylalaşyk deňzi derejesini has-da pugtalandyrmaga hemmetaraplaýyn ýardam berýär. 

Türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça Hazarda özara gatnaşyklar boýunça möhüm resminamalar işlenip taýýarlanyldy we kabul edildi. Şol resminamalar däp bolan bäştaraplaýyn gatnaşyklaryň okgunly ösmegine hem-de anyk many-mazmun bilen baýlaşdyrylmagyna ýardam etmelidir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki döwürde Hazar sebitiniň ähmiýetiniň onuň çäginden has daşary çykýandygyny, geosyýasy we geoykdysady ösüşde esasy merkezleriň birine öwrülýändigini, bu ýerde dünýä derejesindäki multimodal ulag-üstaşyr ulgamynyň kemala gelýändigini belledi. 

Munuň özi ýakyn we uzak möhletli geljegi nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny durmuşa geçirmek maksady bilen, Hazarýaka ýurtlarynyň tagallalarynyň mundan beýläk-de birleşdirmegini hem-de abraýly halkara guramalar we gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlaryň ählisi bilen netijeli gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny şertlendirýär. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere, daşary işler ministrine Türkmenistanyň Hazarda hyzmatdaşlyk etmek baradaky döredijilikli başlangyçlaryny ilerletmäge we durmuşa geçirmäge, öňümizdäki halkara çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmäge degişli anyk tabşyryklary berdi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň ýaz we güýz möwsümlerinde ýurdumyzyň taryhy-medeni mirasyny ylmy taýdan öwrenmek hem-de rejelemek boýunça alnyp barlan işler barada hasabat berdi. 

Şu ýylyň ýaz we güýz möwsümlerinde ýurdumyzyň taryhy-medeni ýadygärliklerinde arheologik barlaglar geçirildi hem-de olaryň netijeleri seljerildi. Bu iş Ylymlar akademiýasynyň hem-de Medeniýet ministrliginiň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek hem-de rejelemek baradaky milli müdirliginiň alymlary we hünärmenleri tarapyndan amala aşyrylýar. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli taryhy-medeni mirasymyzy, şol sanda ýurdumyzyň çäginde ýerleşýän, halkymyzyň buýsanjy bolup durýan we umumadamzat ähmiýetine eýe bolan binagärlik ýadygärliklerini aýawly saklamak, öwrenmek we bütin dünýäde giňden wagyz etmek boýunça toplumlaýyn işleri mundan beýläk-de geçirmegiň möhümdigini nygtap, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi. 

Türkmenistanyň gadymy taryhynyň we medeniýetiniň şaýatlary bolan gymmatly ýadygärlikleri dikeltmek boýunça işlere dünýä tejribesini, öňdebaryjy tehnologiýalary hem-de täzelikleri çekmek babatda anyk görkezmeler berildi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow 13 — 14-nji noýabrda geçiriljek «Bilim we sport Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe» atly halkara sergä hem-de ylmy maslahata görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Forumda degişli ulgamlarda gazanylan üstünlikler, milli hem-de dünýä tejribeleri bilen tanyşdyrylar. 

Sagdynlygyň, ruhubelentligiň hem-de bagtyýarlygyň ýurduna öwrülen ata Watanymyzda bilim we sport ulgamlaryny ösdürmäge uly üns berilýär, bu ugurlarda giň gerimli işler alnyp barylýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Paýtagtymyzda hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda halkara ölçeglerine kybap gelýän bilim edaralary we sport toplumlary gurulýar. Okuw işine ylmyň soňky gazananlary, täze tehnologiýalary, kompýuter hem-de barlaghana enjamlary ornaşdyrylýar, döwrebap okuw kitaplary we gollanmalary taýýarlanýar hem-de neşir edilýär. 

Türkmen türgenleri sebit we dünýä derejesinde geçirilýän abraýly ýaryşlarda ýurdumyza mynasyp wekilçilik edýärler. Aşgabat şäheri iri halkara sport ýaryşlarynyň geçirilýän ýerine öwrüldi diýip, milli Liderimiz belledi. 2017-nji ýylda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary, şeýle hem şu günler dowam edýän Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty şonuň aýdyň mysallary bolup durýar. 

Ýurdumyzda guralýan halkara çäreler oňyn özgertmeleriň üstünlikli amala aşyrylmagynda uly ähmiýete eýedir. Geçirilýän forumlar oňyn tejribe alyşmak, bu ugurlarda hyzmatdaşlygy has-da giňeltmek bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin netijeli çäre bolup hyzmat edýär diýip, hormatly Prezidentimiz wise-premýere serginiň we maslahatyň degişli derejede guralmagyny üpjün etmegi tabşyrdy. 

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow ýangyç-energetika toplumynyň düzümlerinde işleriň ýagdaýy, “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyny” üstünlikli amala aşyrmak maksady bilen görülýän çäreler barada hasabat berdi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ykdysadyýetinde ýangyç-energetika toplumynyň ähmiýetli ornuny belledi hem-de nebitiň we tebigy gazyň çykarylýan möçberini artdyrmagyň, olary gaýtadan işlemegiň hem-de daşary ýurtlara ugratmagyň, ýurdumyzyň içinde we dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän dürli nebit hem-de gazhimiýa önümlerini öndürmegiň we olaryň görnüşlerini artdyrmagyň möhümdigini aýtdy. 

Döwlet Baştutanymyz wise-premýere anyk görkezmeleri berip, ýangyç-energetika toplumynyň düzüminiň döwrebaplaşdyrylmagyny we tehniki taýdan enjamlaşdyrylmagyny, pudaga goşmaça maýalaryň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň çekilmegini we dünýä tejribesiniň özleşdirilmegini ileri tutulýan ugurlar hökmünde aýratyn belledi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berip, ýurdumyzda güýzlük bugdaý ekişiniň tamamlanandygy barada hoş habary aýtdy. 2019-njy ýylyň hasyly üçin 760 müň gektarda güýzlük bugdaý ekişi agrotehnikanyň kadalaryna laýyk geçirildi. Şu günler däne ösdürip ýetişdirmek üçin bölünip berlen meýdanlarda gyradeň gögeriş almak üçin zerur agrotehniki çäreler geçirilýär we ilkinji ösüş suwy tutulýar. 

Welaýatlarda pagta ýygymy dowam edýär. Möwsümiň depginini güýçlendirmek, ýygnalan çig mal hasylyny kabul ediş bölümlerine bökdençsiz daşamak hem-de olaryň pagta arassalaýjy kärhanalarda gaýtadan işlenilmegi üçin degişli çäreler görülýär. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, pudagyň girdejililigini has-da artdyrmaga, düzümlerini döwrebaplaşdyrmaga, dürli önümleriň öndürilişiniň mukdaryny köpeltmäge gönükdirilen oba hojalyk özgertmeleriniň şu günüň möhüm wezipesidigini nygtady. 

Döwlet Baştutanymyz pagta ýygymy möwsüminiň öz wagtynda tamamlanmagy baradaky meselelere pudagyň ýolbaşçylarynyň ünsüni çekip, bu babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Daýhanlaryň ýadawsyz zähmeti bilen ýetişdirilen ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň möhüm önümi bolan pagta hasylynyň doly möçberde ýygnalyp alynmagy zerurdyr diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow gözegçilik edýän ulgamynda işleriň ýagdaýy, senagat toplumynyň edara-kärhanalaryny ýokary bilimli hünärmenler bilen üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. 

Bellenilişi ýaly, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe döwlet Baştutanymyzyň ýolbaşçylygynda milli ykdysadyýetimizi senagatlaşdyrmak we diwersifikasiýalaşdyrmak, ýerli çig maly netijeli peýdalanmak boýunça strategiýanyň amala aşyrylmagy netijesinde ýurdumyzda öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen döwrebap önümçilikler gurulýar we ulanmaga berilýär. Degişli maksatnamalara laýyklykda, geljekde beýleki senagat desgalaryny gurmak hem göz öňünde tutulýar. Bularyň hemmesi ýokary derejeli hünärli işgärleri taýýarlamak meselesiniň möhümdigini şertlendirýär. 

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň garamagyna Türkmenabat şäherinde “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň garamagynda, tehniki orta hünär okuw mekdebiniň binýadynda Türkmenistanyň Himiýa-tehnologiýa institutyny açmak barada teklip hödürlenildi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Lebap welaýatynyň dolandyryş merkezinde täze ýokary okuw mekdebini döretmek bilen bagly meseleleri düýpli işlemegiň möhümdigini aýtdy. Bu gazylyp alynýan peýdaly magdanlara baý bolan sebitiň senagat pudagynyň sazlaşykly ösmegini nazara alanyňda, maksadalaýyk bolup durýar. Häzir senagatlaşdyrmak ýoluna düşen ýurdumyzda nebit hem-de gazhimiýa ýaly pudaklaryň önümçilik düzümini giňeltmek, Diýarymyzyň eýe bolan serişde we ykdysady kuwwatyny doly peýdalanmak, gaýtadan işleýän pudagy ösdürmek boýunça yzygiderli çäreler görülýär. 

Täze institutda gerek bolan hünärler boýunça ýokary derejeli işgärleri, giň gözýetimli hem-de innowasion tehnologiýalardan, nou-haulardan baş çykarýan öz işiniň hakyky ussatlaryny taýýarlamak üçin zerur ähli zatlar göz öňünde tutulmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere we beýleki degişli ýolbaşçylara ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlaýan ulgamy has-da kämilleşdirmek bilen bagly anyk tabşyryklary berdi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Hususan-da, döwlet Baştutanymyza paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak boýunça geçirilýän işler barada habar berildi. 

Bellenilişi ýaly, milli Liderimiziň başlangyjy bilen işlenip taýýarlanylan Aşgabady ösdürmegiň meýilnamasyna laýyklykda, täze ýaşaýyş toplumlaryny gurmak, bar bolan inženerçilik-tehniki ulgamlaryň durkuny täzelemek, ýol-ulag düzümini ösdürmek we şäheri bagy-bossanlyga büremek boýunça işler yzygiderli dowam edýär. 

Öňde goýlan wezipeler bilen baglylykda, şäher düzümini dolandyrmagyň we ony döwrebaplaşdyrmagyň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça ilkinji nobatdaky çäreler kesgitlenildi. Ýol-ulag hereketiniň howpsuzlygyny, gurluşyk we energetika düzümleriniň, jemagat hojalyklarynyň sazlaşykly işlemegini üpjün etmäge ýardam berýän awtomobil ýollarynyň we köprüleriniň gurluşygyna uly üns berilýär. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwletimiziň geljekde hem, ýurdumyzyň beýleki şäherleri hem-de ilatly ýerleri üçin bolşy ýaly, paýtagtymyzy döwrebaplaşdyrmak we düzümini giňeltmek üçin uly möçberde serişdeleri gönükdirjekdigini, türkmenistanlylara amatly durmuş şertlerini döretmek üçin zerur çäreleri görjekdigini belledi. 

Milli Liderimiz Aşgabady has-da ösdürmek meselesine ünsi çekip, uzak möhletleýin geljegi nazara almak bilen öňde goýlan wezipeleri çözmäge toplumlaýyn çemeleşmegiň möhümdigini belledi. Paýtagtymyzyň öz belent derejesine laýyklykda ähli ugurlarda nusgalyk bolup, ata Watanymyzyň ähli sebitlerinde ýaýbaňlandyrylan özgertmeleri amala aşyrmakda görelde bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň baş şäherinde bina edilýän desgalaryň gurluşygynyň öz wagtynda tamamlanmagyny we ýokary hilli bolmagyny üpjün etmegi tabşyrdy. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow gözegçilik edýän ulgamynda işleriň ýagdaýy hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. 

Şeýle hem köptaraply daşary ykdysady aragatnaşygy has-da ösdürmek, haryt dolanyşygyny we ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak boýunça görülýän anyk çäreler barada aýdyldy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyza Söwda-senagat edarasy hem-de ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde taýýarlanan 2019-njy ýylda geçirilmegi teklip edilýän sergileriň, ýarmarkalaryň we maslahatlaryň sanawynyň taslamasy hödürlenildi. Geçirilmegi meýilleşdirilýän çäreleriň hatarynda ýurdumyzda we daşary ýurtlarda dürli ugurly gözden geçirişler hem-de işewür maslahatlary, Türkmenistanyň eksport harytlarynyň sergisi bar. Şeýle hem “Türkmen sährasy — 2019” atly awtosergini guramak bellenilýär. 

Milli Liderimiz hasabaty diňläp, halk hojalyk toplumynyň pudaklarynyň hem-de telekeçilik ulgamynyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň hakyky gurallarynyň biriniň gyzyklanma bildirýän taraplaryň ählisi bilen halkara hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmakdan ybaratdygyny belledi. Şu işde bu ulgamda işleri anyk utgaşdyrmaga, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklaryň çäklerini giňeltmekde Türkmenistanyň eksport kuwwatyny üstünlikli peýdalanmaga mümkinçilik berýän işewür maslahatlarynyň geçirilmegine ähmiýetli orun berilýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady hem-de wise-premýere degişli ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary bilen bilelikde bu meseläni has giňişleýin öwrenmegi tabşyrdy. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew ýurdumyzyň wekiliýetiniň 30-njy oktýabrda Azerbaýjan Respublikasyna bolan iş saparynyň netijeleri barada hasabat berdi. 

Bellenilişi ýaly, milli Liderimiziň beren tabşyryklaryna laýyklykda, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew bilen duşuşyk boldy, şonuň barşynda üstaşyr we ulag hyzmatdaşlygy boýunça hökümetara türkmen-azerbaýjan toparyny döretmek hakynda teklip beýan edildi. 

Duşuşygyň dowamynda Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe (Lazurit) halkara ulag geçelgesiniň möhüm ähmiýeti bellenildi. 

Şeýle hem ikitaraplaýyn iş duşuşyklary geçirilip, şolaryň çäklerinde iki ýurduň ulag ulgamlaryny ösdürmegiň mümkinçiliklerine we geljegine baha berildi hem-de üstaşyr ýükleri daşamak we logistika ulgamyny döretmek boýunça bilelikdäki hereketler barada teklipler aýdyldy. Nyrhlary kesgitlemek hem-de resminamalary düzmek, gümrük düzgün-kadalaryny amatlaşdyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. 

Türkmenistanyň çäk taýdan amatly ýerleşmegi sebit we yklym ähmiýetli möhüm üstaşyr-ulag merkezi hökmünde onuň derejesini şertlendirýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Ýurdumyz bu ugurda eýe bolan ägirt uly kuwwatyny netijeli amala aşyrmaga çalşyp, ulag ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmaga, bar bolan ulag-kommunikasiýa ulgamlaryny giňeltmäge we täzelerini döretmäge gönükdirilen milli maksatnamalaryny üstünlikli amala aşyrýar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. 

Türkmenistan işjeň hyzmatdaş hem-de Ýewropa — Kawkaz — Aziýa (TRASEKA) maksatnamasyna gatnaşyjy hökmünde çykyş etmäge taýýardyr. Çünki Merkezi Aziýadan ugur alýan günbatar ulag geçelgesiniň döredilmegi Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmegiň maksatlaryny amala aşyrmak babatda uly ähmiýete eýedir diýip, milli Liderimiz nygtady. 

Hormatly Prezidentimiz Lazurit halkara ulag-üstaşyr geçelgesini döretmegiň ähmiýetini aýratyn belledi. Bu ýol ýurdumyzyň, Owganystanyň, Azerbaýjanyň, Gruziýanyň we Türkiýäniň çäklerinden geçip, Merkezi we Günorta Aziýa, Hazar we Gara deňiz, Ortaýer deňzi sebitlerini öz içine alýan giň geoykdysady giňişlikde netijeli gatnaşyklary berkitmäge ýardam eder. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz wise-premýere ulag ulgamynda özara gatnaşyklar boýunça meseleleri ara alyp maslahatlaşmak, degişli meseleleri düýpli işlemek we öz wagtynda çözmek boýunça hökümetara türkmen-azerbaýjan toparyny döretmek maksady bilen degişli çäreleri görmegi tabşyrdy. 

Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi. 

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylaryň ählisine berk jan saglyk hem-de işlerinde uly üstünlikleri, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda halkymyza gülläp ösüş arzuw etdi.



Türkmenistanyň pälwanlary dünýä çempionatynda 14 medal gazandylar

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   28.10.2018  / 


     Russiýa Federasiýasynyň Kazan şäherinde erkekleriň we zenanlaryň arasynda nusgawy hem-de erkin görnüşlerde guşakly göreş boýunça dünýä çempionaty ýurdumyzyň ýygyndy topary üçin üstünlige beslendi. Ýaryşlara 38 ýurtdan 200-e golaý türgen gatnaşdy. Türkmen türgenleri 14 medala — dört altyn, alty kümüş we dört bürünç medala mynasyp boldular. 

100 kilogramdan ýokary agram derejesinde ildeşlerimiz Arslan Ybraýymgulyýew we 75 kilograma çenli agram derejesinde Pälwan Gurbangeldiýew erkekleriň arasynda çempion boldular. Türgenleriň ikisi hem Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň talyplarydyr. 

Ýygyndy toparymyzyň ýene iki agzasy zenanlaryň arasynda altyn medallara eýe boldular. Şunda Döwlet gümrük gullugynyň işgäri Zuhra Madraimowa (58 kg.) hem-de Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby Laçyn Badaglyýewa (52 kg.) tapawutlandylar. 

Seýdi Batyrow (100 kilograma çenli), Gylyç Jumaýew (90 kilograma çenli), Isgender Aşyrow (62 kilograma çenli) ikinji orunlary eýelediler. Türkmen türgenleri Begenç Ýagmyrow we Medet Hallygurbanow 68 kilograma çenli agram derejede kümüş medallary eýelediler. Zenanlaryň arasynda Dinara Hallyýewa (66 kilograma çenli) kümüş medal gazandy. 

Türgenlerimiziň 4-si — Sylapberdi Nuryýew (82 kilograma çenli), Ylýas Rahmanow (57 kilograma çenli), Begenç Kakalyýew we Nasiba Surkiýewa (76 kilograma çenli) bürünç medala mynasyp boldular.



Aşgabatda iri sport ýaryşynyň komitetleriniň mejlisleri geçirilýär

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   28.10.2018  /   


 Şu gün paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherçesiniň “Sport” myhmanhanasynda 1-nji noýabrda badalga beriljek Agyr atletika boýunça 2018-nji ýylyň dünýä çempionatynyň lukmançylyk, tehniki, tälimçiler we ýerine ýetiriji komitetleriniň ilkinji mejlisleri geçirildi. 

Agyr atletika boýunça halkara federasiýasynyň (IWF) wekilleri hem-de ýaryşyň guramaçylary ähli gulluklaryň we desgalaryň ýaryşy ýokary derejede geçirmäge taýýarlygyny ara alyp maslahatlaşdylar. Ýaryşlar 2018-nji ýylyň 10-njy noýabryna çenli dowam eder. Komitetleriň mejlisleriniň wezipeleriniň biri dürli agram derejesindäki türgenleriň çykyşlarynyň yzygiderliligini kesgitlemekden ybaratdyr. Soňra mandat toparynyň ýygnagynda çempionaty geçirmegiň tertibi tassyklanyldy. 

31-nji oktýabrda “Sport” myhmanhanasynyň maslahatlar zalynda Agyr atletika boýunça halkara federasiýasynyň kongresi geçiriler, şonda Türkmenistanyň wekilleri hem çykyş ederler. 



26-njy oktýabrda geçirilen hökümetiň mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hasabat berlişi ýaly, dünýä çempionatyna gatnaşmak üçin Ýewropanyň, Aziýanyň, Amerikanyň, Afrikanyň we Okeaniýanyň ýurtlaryndan ýüztutmalaryň 100-den gowragy gelip gowuşdy. 

Medallar ugrundaky bäsleşige türgenleriň 800-e golaýy gatnaşar. Ýurtlaryň wekiliýetleriniň düzüminde tälimçileriň 300-si, eminleriň 45-si, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň 70-si, saglygy goraýyş işgärleriniň topary, lukmanlar bolar. Aşgabatda geçirilýän 2018-nji ýylyň dünýä çempionatynda Halkara Agyr atletika Federasiýasyndan 100-den gowrak hünärmen işleýär. 

Şeýlelikde, çempionata daşary ýurtlularyň hem-de guramaçylyk, tehniki we beýleki işgärleriň bir ýarym müňüsi gatnaşar. 

Dünýä ýaryşynyň üpjünçiligine gatnaşýan türkmen hünärmenlerinden başga-da, Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinden meýletinçileriň 500-e golaýy taýýarlanyldy. Meýletin kömekçiler myhmanlaryň ýanynda ýolbeletler hem-de terjimeçiler bolup, ýaryşlara we çempionatyň çäklerinde geçiriljek beýleki çärelere hyzmat ederler. 

2018-nji ýylyň dünýä çempionatyny geçirmegiň ýokary derejesini üpjün etmekde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary geçirilende, şol sanda lukmançylyk taýdan hyzmat etmekde Türkmenistanyň toplan tejribesiniň uly ähmiýetiniň bardygyny bellemek gerek. 

Bu babatda “Tiz kömek” toparlarynyň gije-gündiziň dowamynda nobatçylygy guraldy, referens-barlaghanalar we lukmançylyk merkezleri işe doly taýýar edildi. Çempionatyň sport lukmanlarynyň 32-si, saglygy goraýyş işgärleriniň 400-den gowragy gatnaşyp, lukmançylyk hyzmatyny ederler. Döwrebap enjamlary bolan degişli lukmançylyk edaralary zerur serişdeler bilen hem ýeterlik möçberde üpjün edildi. 

Ýaryşlara gatnaşjak daşary ýurtly myhmanlaryň ulag üpjünçiligi hem oýlanyşykly çözüldi, olar üçin dürli sygymlykdaky amatly awtobuslaryň 30-dan gowragy, “Eleiko” şweýsar kompaniýasynyň sport enjamlarynyň 67 toplumy dünýä çempionatynyň desgalaryna öz wagtynda eltildi. 

Çempionatyň ýeňijileri we baýrakly orunlary eýelejek türgenleri üçin medallar “ELM” singapur kompaniýasy tarapyndan taýýarlanyldy. 

Ýaryşlarda türgenler jemi 201 medal ugrunda bäsleşip, medallaryň 67-si altyn, 67-si kümüş we 67-si bürünçdir. 

Guramaçylyk işlerine Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary hem işjeň gatnaşýarlar. Hususy türkmen kompaniýalary türgenleri hem-de ýaryşa gatnaşyjylary ýokary hilli we dürli iýmitler bilen üpjün ederler. 

Paýtagtymyzyň myhmanlary üçin amatly şertleri döretmek maksady bilen, Olimpiýa şäherçesiniň golaýyndaky iri söwda merkezleriniň dördüsi gije-gündiz işlär. 

27-nji oktýabrdan başlap, Aşgabada wekiliýetler yzygiderli gelip ugradylar. Garaşylyşy ýaly, meýilnama boýunça 31-nji oktýabrda uly sport baýramçylygyna gatnaşyjylar we myhmanlar doly düzümde ýerlerinde bolarlar. 

Ýokary wezipeli myhmanlar, eminler we žurnalistler üçin “Sport” myhmanhanasynda amatly otaglar göz öňünde tutuldy, ýaryşlara gatnaşyjylar bolsa, Olimpiýa şäherçesinde türgenler üçin myhmanhanada ýerleşdiriler. 

Halkara ýaryşyň açylyş dabarasyna hem-de bu uly wakanyň hormatyna guraljak sahnalaşdyrylan çykyşlara jemleýji taýýarlyk işleri alnyp barylýar. 

Şeýlelikde, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňde agzalan hökümetiň mejlisinde Agyr atletika boýunça dünýä çempionatynyň gatnaşyjylarynyň myhmanlary we tomaşaçylary üçin iň gowy şertleri döretmegiň zerurdygy hakynda beren görkezmeleriniň ýerine ýetirilendigini ynamly aýtmak bolar. 

Türkmenistanyň paýtagtynyň Olimpiýa şäherçesi iri sport çäresini – 2018-nji ýylyň agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny kabul etmäge doly taýýar.



Paýtagtymyzda köpçülikleýin welosipedli ýöriş geçirildi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   27.10.2018  /   


      Şu gün paýtagtymyzda köpçülikleýin welosipedli ýöriş geçirildi. Bu çäre türkmenistanlylaryň sagdyn durmuş ýörelgesine, ýurdumyzda işjeň ösdürilýän, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlyk edýän bedenterbiýe-sport hereketine ygrarlydygynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. 

Ýakynda, 24-nji oktýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabat boýunça guran iş saparynyň çäklerinde Çandybil we Bekrewe şaýollarynyň kesişýän ýerinde Bütindünýä welosiped gününe bagyşlanan ýadygärligiň taslamasy bilen tanyşdy. Şonda döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzda welosipedli ýörişi geçirmek hakynda teklibi makullap, ony ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegi tabşyrdy. 

Ine, şu gün säher bilen hökümet agzalarynyň, Türkmenistandaky daşary ýurtly ilçileriň, Mejlisiň deputatlarynyň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, daşary ýurtly işewürleriň, jemgyýetçilik guramalarynyň, edara-kärhanalaryň wekilleriniň, talyp ýaşlaryň gatnaşmagynda Köpetdagyň eteginden köpçülikleýin welosipedli ýöriş amala aşyryldy. 

Köpçülikleýin welosipedli ýöriş paýtagtymyzyň Köpetdag şaýoly bilen Çandybil şaýolunyň kesişýän ýerinden badalga aldy. Bu ýerde çärä gatnaşyjylary aýdym-saz sungatynyň ussatlarynyň ýerine ýetiren çykyşlary, tebigatyň gözellikleri, dag eteginiň ýakymly howasy ruhlandyrdy. 

Ýakymly altyn güýz günleri paýtagtymyzyň gözel künjegi aýratyn ajaýyp görünýär. Soňky ýyllarda bu ýerde döredilen tokaý zolaklary dag eteklerinde ynsan üçin ýakymly howa gurşawyny emele getirdi. Munuň özi ýurdumyzyň ekologiýa derejesiniň ýokary görkezijilere laýyk gelmegi ugrunda yzygiderli alada edýän hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalarynyň oňyn netijesidir. 

Halkymyzyň saglygy, adamlaryň bagtly durmuşda ýaşamagy üçin ähli şertleriň döredilmegi milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Döwlet Baştutanymyzyň ähli özgertmeleriniň, Türkmenistanda üstünlikli amala aşyrylýan milli maksatnamalaryň we ajaýyp taslamalaryň esasynda döwletimiziň baş baýlygy bolan adam durýar. Sport we sagdyn durmuş ýörelgesi bolsa oňa öz mümkinçiliklerini doly açmaga ýardam edýär. Şunda milli Liderimiziň şahsy görelde görkezmegi munuň şeýledigini tassyklaýar. 

Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, sport ählumumy parahatçylygy, ýurtlaryň hem-de halklaryň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary we netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň möhüm şerti bolup durýar. Sport diplomatiýasy döwletimiziň daşary syýasy işiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar, şonuň üçin ýurdumyz iri halkara ýaryşlaryň geçirilýän ýerine öwrüldi. 

Ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň yzygiderli tagallasy netijesinde sportuň beýleki görnüşleri bilen bir hatarda, welosiped sportunyň ösdürilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Olimpiýa şäherçesiniň düzüminde, halkara ölçeglere laýyk gelýän döwrebap welotregiň gurulmagy, geçen ýylyň sentýabrynda Aşgabatda geçirilen Aziýa oýunlarynyň maksatnamasyna welosiped sportunyň girizilmegi, döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy bilen köpçülikleýin welosipedli ýörişleriň hem-de awtoulagsyz günleriň yzygiderli geçirilmegi sportuň bu görnüşiniň muşdaklarynyň artmagyna getirdi. 

Bularyň hemmesi ýurdumyzyň teklibi boýunça BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan Bütindünýä welosiped gününi esaslandyrmak hakynda Kararnamanyň kabul edilmegini şertlendirdi. 

Bu halkara sene mynasybetli bina ediljek ýadygärligiň taslamasynda halkymyzyň baý taryhy hem-de häzirki döwürde gazananlary öz beýanyny tapmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Türkmen topragy gaýtadan dikeldilýän meşhur Beýik Ýüpek ýolunyň ýüreginde ýerleşýär. Şunuň bilen baglylykda, welosiped ýadygärliginiň aýlanýan Ýer togalagy görnüşinde gurulmagynyň maksadalaýyk boljakdygyny aýdyp, onuň türkmen halkynyň adamzat taryhynda galdyran öçmejek yzyny alamatlandyrmalydygyny milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. 

Ozal habar berlişi ýaly, taslama laýyklykda, ýadygärlikde Türkmenistanyň şu günki üstünlikleri we ýeten belent sepgitleri halkara geçelgeleriň strategik ähmiýetli çatrygynda ýerleşýän Watanymyzyň hemişelik Bitaraplyk derejesini alamatlandyrýan zeýtun baldajyklarynyň şekilleri bar. Ýer togalagynyň bir tarapynda nepis we ýüwrük ahalteke bedewleriniň bäşisiniň şekili hem-de welosipedçileriň heýkelleri ýerleşdirilýär. Umuman, bu ýadygärlik saglygyň we uly üstünlikleriň ýurdy — Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň okgunly ösüşini özünde jemlemelidir. 

Bu çeper kompozisiýa halkymyzyň belent ruhy ylhamyny, onuň umumadamzat gymmatlyklaryna hem-de halkara sport hereketine ygrarlydygyny, ösüşiň we abadançylygyň ýolundaky okgunly hereketini beýan etmelidir. 

Bu gün sportuň ekologiýa taýdan arassa görnüşi hasaplanýan welosport dünýäde uly meşhurlyga eýe bolýar. Indi ähli ýurtlary we halklary birleşdirýän täze baýramçylyk — Bütindünýä welosiped güni peýda boldy, diýmek, ulagyň bu görnüşi has-da giňden ýaýrar. Bu bolsa ýurdumyzyň dünýäniň “ýaşyl” ösüşine, sagaldyş hereketine hem-de Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge nobatdaky goşandy bolar. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bedenterbiýäniň, sportuň milli, olimpiýa we beýleki görnüşleriniň, welosiped sportunyň giňden ýaýbaňlandyrylmagy ilatyň saglygynyň berkidilmeginiň, dürli keselleriň öňüni almagyň möhüm şertidir. Bu bolsa ýurdumyzyň abadançylygyna gönükdirilen asylly işleriniň barha rowaç alýandygynyň nobatdaky güwäsidir. 

Şonuň üçin şu günki köpçülikleýin welosipedli ýöriş biziň tutanýerli işlerimiz we yhlasymyz bilen döredilýän döwrümiziň hem-de ýurdumyzyň nurana geljegine nobatdaky goşant bolar. Ak mermerli paýtagtymyzy hem Türkmenistanyň täze taryhynyň ajaýyp binagärlik keşbidir. Milli Liderimiziň taýsyz tagallalary netijesinde paýtagtymyz soňky ýyllarda dünýäniň gözel şäherleriniň birine öwrüldi hem-de Aziýanyň merjeni diýlip atlandyryldy. Bu bolsa döwlet Baştutanymyzyň durmuş ugurly syýasatynyň üstünliklere beslenýändiginiň misilsiz tassyknamasydyr. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň köpçülikleýin welosipedli ýörişleri guramak baradaky başlangyjy şol çärelere uly höwes bilen gatnaşýan ildeşlerimiz tarapyndan giň goldawa eýe bolýar. Ýaşlar hem döwlet Baştutanymyzyň şahsy göreldesinden ruhlanyp, sport bilen işjeň meşgullanýar, munuň özi ata Watanymyzyň gülläp ösmegine mynasyp goşant goşmak üçin maksada okgunlylyk we ruhubelentlik ýaly häsiýetleri terbiýelemäge ýardam edýär. 

Ýurdumyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda sporty hem-de köpçülikleýin bedenterbiýe we sagaldyş hereketini ösdürmek boýunça toplumlaýyn işler halkara bileleşigiň ählumumy ykrarnamasyna we goldawyna eýe bolýar. Bu bolsa döwletimiziň halkara abraýyny has-da artdyrýar. 

...Köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşyjylar 12 müň metr aralygy geçip, Olimpiýa şäherçesiniň ýanyndaky pellehana — Atatürk köçesi bilen Olimpiýa köçesiniň kesişýän ýerine geldiler, olar sport bilen meşgullanmagyň berýän şähdaçyklyk hem-de ylham joşguny ýaly duýgulara eýe boldular. 

Şeýlelikde, köpçülikleýin welosipedli ýöriş halkymyzyň has belent maksatlara alyp barýan ýolda öz Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň töwereginde jebisliginiň nobatdaky beýanyna öwrüldi.


Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   26.10.2018  /   


  Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, mejlisde Prezident maksatnamalarynyň hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişiniň barşyna, şeýle hem halkymyzyň abadan durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwletimiziň içerki syýasatynyň meselelerine garaldy. 

Döwlet Baştutanymyz gün tertibini yglan edip, Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa söz berdi. 

Milli parlamentiň ýolbaşçysy Mejlisiň we Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň adyndan döwlet Baştutanymyzy pagta hasylyny taýýarlamak boýunça şertnamalaýyn borçnamalaryny ýurdumyzda ilkinji bolup ýerine ýetiren Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň ekerançylarynyň zähmet üstünligi bilen gutlady. Olar “ak altynyň” 9 müň 250 tonnadan gowragyny Watan harmanyna tabşyrdylar. Bellenilişi ýaly, pagtaçylaryň zähmet ýeňşi ekerançylaryň obasenagat toplumynyň ösdürilmegine, daýhanlaryň netijeli zähmeti üçin zerur şertleriň döredilmegine aýratyn üns berýän hormatly Prezidentimiziň özleri hakyndaky alada iş bilen jogap berýändikleriniň aýdyň mysalydyr. 

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hoş habar üçin minnetdarlyk bildirip, “ak altynyň” bol hasylyny ösdürip ýetişdiren türkmen pagtaçylarynyň ajaýyp üstünligi bilen ähli ildeşlerimizi gutlap, olara berk jan saglyk, bagt we abadançylyk, mähriban Watanymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine täze zähmet üstünliklerini arzuw etdi. 

Milli Liderimiz döwletimiziň geljekde hem ekerançylary, ýokary öndürijilikli işlemek, bol hasyly ösdürip ýetişdirmek üçin hem-de abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda ähli mümkinçilikleri döretjekdigini nygtady. Ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeler, halkymyzyň abadan durmuşy hem-de döredijilikli zähmeti üçin geçirilýän çäreleriň ählisi biziň yglan eden “Döwlet adam üçindir!” diýen baş şygarymyzyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. 

Hormatly Prezidentimiz ekerançylaryň ýadawsyz zähmeti bilen ýetişdirilen hasylyň iň soňky hanasyna çenli ýygnap, şertnamalaýyn borçnamalaryny üstünlikli berjaý etjekdiklerine berk ynam bildirdi. 

Soňra Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa parlamentiň alyp barýan işi, täze kanunçylyk taslamalarynyň işlenip taýýarlanylyşy, şol sanda milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny we beýleki ulgamlaryny ösdürmegi höweslendirmek boýunça geçirilýän işler barada habar berdi. Bellenilişi ýaly, Halk Maslahatynyň birinji mejlisiniň çözgütleriniň kanunçylyk taýdan üpjünçiligi ilkinji nobatdaky wezipeleriň biridir. Deputatlar ýerlerde wagyz we maglumat-düşündiriş işlerini geçirýärler. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, Halk Maslahatynyň çözgütlerini, beýleki strategik wezipeleri durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýurdumyzyň kanunçylyk binýadynyň mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrylmagynyň möhümdigine ünsi çekdi. 

Milli Liderimiz parlamentarileriň sebitleri durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek meselelerini amala aşyrmakda öz ygtyýarlyklaryny netijeli peýdalanmaklarynyň hem-de ýaş nesli terbiýelemek, sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek boýunça çärelere işjeň gatnaşmaklarynyň zerurdygyny aýtdy. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işleri ministri R.Meredow hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy boýunça Türkmenistanyň wekiliýetiniň Ýaponiýa iş saparynyň jemleri hakynda hasabat berdi. 

Habar berlişi ýaly, Tokio saparyň barşynda bu ýurduň Hökümetiniň, Parlamentiniň, şeýle hem birnäçe döwlet edaralarynyň ýolbaşçylary bilen duşuşyklar geçirildi, şolaryň barşynda hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we ony möhüm ugurlarda mundan beýläk-de ösdürmegiň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunda ýola goýlan açyk, deňhukukly we dostlukly syýasy gepleşigiň we yzygiderli dowam etdirilýän ýokary derejedäki ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň ygtybarly esasy bolup durýandygy bellenildi. 

Türkmenistan we Ýaponiýa halkara hem-de sebit derejesinde üstünlikli hyzmatdaşlyk edýärler. Hususan-da, “Merkezi Aziýa+Ýaponiýa” hyzmatdaşlygynyň çäklerinde netijeli gatnaşyklar ýola goýuldy. Ýapon tarapy türkmen Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň BMG-niň we beýleki halkara guramalaryň çäklerinde öňe sürýän döredijilikli başlangyçlaryny yzygiderli goldaýar. Öz nobatynda, biziň ýurdumyz hem Ýaponiýanyň netijeli tekliplerini goldaýar. 

Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça gepleşikleriň barşynda Türkmen-ýapon komitetiniň ornuna möhüm ähmiýet berildi. Şu güne çenli onuň mejlisleriniň 12-si geçirildi. 2018 — 2020-nji ýyllarda garalmagy meýilleşdirilen geljegi uly taslamalaryň sanawy hem kesgitlenildi. 

Maýa goýum işine degişli meseleler içgin ara alnyp maslahatlaşyldy. Türkmen tarapy bu ulgamda hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki maksatnamany taýýarlamak hakynda teklip bilen çykyş etdi. Medeni-ynsanperwer we ylym-bilim ulgamlarynda hem-de sport we iri halkara ýaryşlaryny guramak ugrunda özara gatnaşyklary ösdürmek meselesine aýratyn üns berildi. Türkmenistanyň wekiliýetiniň Ýaponiýa iş saparynyň barşynda resminamalaryň 8-sine gol çekildi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Ýaponiýa bilen köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmek Türkmenistan bilen Aziýa — Ýuwaş ummany sebitiniň ýurtlarynyň arasynda netijeli gatnaşyklary işjeňleşdirmek bilen baglylykda ileri tutulýan ugurlaryň biridigini belledi. Döwletleriň ikisiniň hem doly gerimli hyzmatdaşlyk ugruna ygrarlylygyna, ýokary, hökümetara we pudagara derejedäki yzygiderli duşuşyklar hem-de soňky ýyllarda has pugtalanan, däp bolan dostlukly ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň düýpli kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň döredilmegi hem şaýatlyk edýär. 

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz degişli ýolbaşçylara giň ugurlar boýunça türkmen-ýapon hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmek bilen baglanyşykly, şol sanda medeni-ynsanperwer ulgamda gatnaşyklara degişli anyk tabşyryklary berdi. Hususan-da, döwlet Baştutanymyz çaý içişlik ýaly milli däp-dessurlara bagyşlanan sergileri we duşuşyklary, söhbetdeşlikleri we beýleki döredijilik çärelerini geçirmegi tabşyrdy. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şunuň bilen birlikde, ikitaraplaýyn ylym-bilim gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak, innowasiýalary we nou-haulary iş ýüzünde ornaşdyrmak babatynda ýapon hyzmatdaşlarymyzyň toplan iň gowy tejribesini öwrenmek boýunça görkezmeleri berdi. 2016-njy ýylda Aşgabatda Oguzhan adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň hem-de okuw maksatnamasyna ýapon dili girizilen ýöriteleşdirilen orta mekdebiň açylmagy bu ugurda hyzmatdaşlygyň okgunly ösdürilýändiginiň aýdyň mysalydyr. 

Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz sport ulgamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň höweslendirilmegine üns bermegi tabşyrdy hem-de türkmen türgenleriniň 2020-nji ýylda Tokioda geçiriljek ХХХII tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmaga ýokary taýýarlyk derejesini üpjün etmek barada hem görkezmeleri berdi. 

Mundan başga-da, milli Liderimiz türkmen-ýapon ykdysady hyzmatdaşlygyny hem-de maýa goýum işlerini giňeltmek boýunça degişli tabşyryklary berdi, şunda nebiti we gazy gaýtadan işleýän hem-de senagat pudaklary, maliýe-bank düzümleri, kiçi we orta telekeçilik ugry, Ýaponiýada öndürilýän döwrebap ýöriteleşdirilen enjamlary satyn almak boýunça gatnaşyklary pugtalandyrmak ileri tutulýan ugurlar bolup durýar. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletara hyzmatdaşlyk meseleleri baradaky gürrüňi dowam etmek bilen, demir ýol ulaglaryny döwrebaplaşdyrmak we demir ýoluny elektrifikasiýalaşdyrmak, ýokary tizlikli demir ýol ulgamyny döretmek babatynda Ýaponiýanyň öňdebaryjy tejribesiniň öwrenilmeginiň hem-de Türkmenistanda ornaşdyrylmagynyň zerurdygyny belledi. 

Döwlet Baştutanymyz aýdylanlary jemläp hem-de türkmen wekiliýetiniň Tokio şäherine iş saparynyň, umuman, üstünlikli geçendigini belläp, umumy bähbitlere kybap gelýän türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň uly mümkinçiliklerini durmuşa geçirmek boýunça yzygiderli işleriň dowam etdirilmeginiň möhümdigini ýene bir gezek nygtady. 

Soňra wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy 2-nji noýabrda Gazagystan Respublikasynyň paýtagty Astana şäherinde geçiriljek GDA agza ýurtlarynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisine türkmen tarapynyň gatnaşmagyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Mejlisiň gün tertibine Arkalaşygyň çäklerinde hyzmatdaşlygyň giň meseleleri, şol sanda ykdysady we durmuş, energetika we beýleki ulgamlara degişli meseleler giriziler. 

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, GDA-nyň çäklerinde hyzmatdaşlyk Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Ýurdumyz Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň assosirlenen agzasy bolmak bilen, dürli ulgamlarda giň mümkinçilikleri özünde jemleýän däp bolan dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de oňyn hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösdürilmegine uly goşant goşýar. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2019-njy ýylda Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmek wezipesini öz üstüne alýandygyny belläp, Astanada geçiriljek ýokary derejeli mejlise gatnaşmaga taýýarlyk görmek boýunça anyk tabşyryklary berdi. Bu mejlisde türkmen tarapyna wekilçilik etjek Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa Arkalaşygyň çäklerinde Türkmenistanyň hyzmatdaşlyk baradaky nukdaýnazaryny beýan etmek babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri hasabatyň dowamynda Aşgabatda geçirilen türkmen-amerikan syýasy geňeşmeleriniň jemleri barada habar berdi. 

Duşuşyga gatnaşmak üçin ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Merkezi Aziýa boýunça kömekçisiniň orunbasarynyň wezipesini ýerine ýetiriji hanym Emiliýa Pumanyň ýolbaşçylygyndaky Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň wekiliýeti ýurdumyza geldi, duşuşygyň çäklerinde ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlaryna, şol sanda söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda hyzmatdaşlygy giňeltmek meselelerine garaldy. 

Tutuş dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmek, häzirki zamanyň ählumumy howplaryna we wehimlerine garşy durmak işinde hyzmatdaşlyk döwletara gatnaşyklaryň möhüm ugry bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň oňyn başlangyçlarynyň, şol sanda milli Liderimiz tarapyndan BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji maslahatynda öňe sürlen teklipleriň ähmiýeti bellenildi. 

Şeýle hem ABŞ-nyň işewür toparlarynyň wekilleriniň geljegi uly türkmen bazarynda ornuny pugtalandyrmaga hem-de ýurdumyzda amala aşyrylýan iri düzümleýin taslamalara gatnaşmaga barha artýan gyzyklanmalary beýan edildi. Muňa iri amerikan kompaniýalarynyň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ABŞ-a amala aşyran iş saparynyň çäklerinde Nýu-Ýorkda geçirilen işewürler maslahatynda beýan edilen teklipler hem şaýatlyk edýär. 

Milli Liderimiz Bitarap Türkmenistanyň geljekde hem Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen däp bolan dostlukly, deňhukukly döwletara gatnaşyklaryny ösdürmegi ugur edinýändigini nygtap, şunuň ýaly duşuşyklaryň özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak babatynda ileri tutulýan wezipeleri ara alyp maslahatlaşmak üçin netijeli gural bolup hyzmat edýändigini belledi. 

Döwlet Baştutanymyz dürli ugurlarda netijeli türkmen-amerikan hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny belläp, özüniň netijeliligini görkezen hem-de yzygiderli esasda geçirilýän daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky geňeşmeleri dowam etdirmegi tabşyrdy. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow milli puluň —manadyň dolanyşyga girizilmeginiň 25 ýyllygyna bagyşlanan maslahata görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, 1-nji noýabrda geçiriljek “Beýik Ýüpek ýolunyň türkmen milli puluna ýetiren täsiri” atly maslahatda milli pulumyzyň ähmiýeti, ýurdumyzda gazanylan üstünlikler we ýetilen sepgitler, türkmen Lideriniň baştutanlygynda amala aşyrylýan ykdysady ulgamy özgertmekde pul-karz syýasatynyň orny barada çykyşlar ediler. 

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisinde eden maksatnamalaýyn çykyşynda kesgitlenilen ileri tutulýan wezipeler nazara alnyp, Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasynyň işlenip taýýarlanylandygy barada habar aýdyldy. Bu resminamada “Sanly Türkmenistan” döwlet maksatnamasynyň taslamasynyň bellenilen tertipde ylalaşylan esasy ugurlary öz beýanyny tapdy. 

Üç tapgyrda amala aşyrylmagy göz öňünde tutulýan bu konsepsiýada ýurdumyzyň sanly ykdysadyýetini ösdürmegiň maksady, wezipeleri kesgitlenildi, şeýle hem jemi içerki önümde maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalarynyň goşandyny artdyrmak milli ykdysadyýetiň sanly ulgamyny kämilleşdirmek boýunça birnäçe çäreler geçirildi. 

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, mundan 25 ýyl ozal milli pul birligini dolanyşyga girizilmek baradaky çözgüt ýurdumyzyň taryhynda möhüm waka bolup, bazar gatnaşyklarynyň ösdürilmegine we netijeli bank ulgamynyň kemala getirilmegine kuwwatly itergi berdi. Maslahatda milli pulumyzyň garaşsyz ykdysady we pul-karz syýasatyny geçirmekde ähmiýeti, hakyky ykdysady özygtyýarlylygy gazanmakdaky orny ýaly meseleler boýunça çykyşlarda giňden beýan edilmelidir hem-de ylmy nukdaýnazarda esaslandyrylmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Milli Liderimiz öňde boljak maslahatyň iş meýilnamasyny makullap, ony ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegi tabşyrdy. 

Türkmenistanda ýakyn geljek üçin sanly ykdysadyýeti ösdürmek konsepsiýanyň kabul edilmegi hem-de üstünlikli durmuşa geçirilmegi ýurdumyzyň durnukly innowasiýa ýoly bilen ösüşine, ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyna, telekeçilik işleriniň täze görnüşleriniň kemala gelmegine, maýa goýumlarynyň işjeň çekilmegine ýardam eder diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Mundan başga-da, bu işler döwleti dolandyrmagyň täze usullarynyň ornaşdyrylmagyna hem-de onuň netijeliliginiň ýokarlandyrylmagyna, ýokary hilli hyzmatlaryň ýerine ýetirilmegine, täze iş orunlarynyň döredilmegine hem-de ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň gowulandyrylmagyna oňyn täsirini ýetirer diýip, hormatly Prezidentimiz wise-premýere taslamanyň üstünde işlemegi tabşyrdy. 

Mejlisiň dowamynda döwlet  Baştutanymyz  M.Orazdurdyýewi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň başlygynyň orunbasary wezipesine bellemek hakyndaky Karara gol çekdi. Şeýle hem ol Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş bankynyň Türkmenistandan dolandyryjysy wezipesine bellenildi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle hem öz üstüne ýüklenen wezipeleri oňarmandygy sebäpli  M.Baýramdurdyýewi maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary wezipesinden boşatdy. Bu wezipä  S.Welbegow bellenildi. 

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary  M.Meredow ýangyç-energetika toplumynyň aýry-aýry pudaklarynda işleriň ýagdaýy, “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde alnyp barylýan işleriň barşy barada hasabat berdi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistan umumy ykrar edilen energetika döwleti hökmünde häzirki wagtda öz energetika strategiýasyny üstünlikli amala aşyrýandygyny nygtady. Nebitgaz serişdeleriniň çykarylýan möçberini artdyrmak, energiýa serişdelerini dünýäniň iri bazarlaryna ibermegiň ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak bu strategiýanyň möhüm ugry bolup durýar. Şonuň bilen birlikde, häzirki zaman gazy gaýtadan işleýän toplumlar ulanylmaga berilýär. Ýangyç-energetika toplumy tarapyndan öndürilýän önümleriň mukdary artdyrylýar. 

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu ulgamda öňdebaryjy tejribä eýe bolan esasy daşary ýurt kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de giňeldilmegi, pudaga daşary ýurt maýa goýumlarynyň işjeň çekilmegi babatynda wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi. 

Şeýle hyzmatdaşlyk ileri tutulýan pudaklaýyn taslamalaryň üstünlikli amala aşyrylmagyna, önümçilige iň täze tehnologiýalaryň ýokary depginde ornaşdyrylmagyna, nebit we gaz känlerini özleşdirmegiň netijeliliginiň ýokarlandyrylmagyna, uglewodorod çig malynyň düýpli gaýtadan işlenilmegine ýardam berer diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ugurdaky işleri işjeňleşdirmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy, şeýle hem obasenagat toplumynda özgertmeleriň durmuşa geçirilişi barada hasabat berdi. 

Häzirki wagtda ýurdumyzyň sebitlerinde pagta ýygymy möwsümi dowam edýär. Pagta ýygymynyň depginini güýçlendirmek, hasyly kabul ediş bölümlerine bökdençsiz daşamak hem-de pagta arassalaýjy kärhanalarda gaýtadan işlemek boýunça degişli çäreler görülýär. 

Hasabatyň çäklerinde Halk Maslahatynyň birinji mejlisinde kabul edilen çözgütleri durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işler hakynda habar berildi. 

Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararyna laýyklykda, ýurdumyz boýunça jemi 117 müň 774,9 gektar möçberde oba hojalyk ähmiýetli ýörite ýer gaznasy döredildi. 2019-njy ýylda döwlet tabşyrygyna girýän oba hojalyk ekinlerini ekmek üçin bu gaznadan hususy oba hojalyk önümlerini öndürijilere uzak möhletleýin peýdalanmak üçin ýer bölekleri bellenen tertipde berildi. 

Hormatly Prezidentimiz oba hojalygynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleri hemişe üns merkezinde saklamagy tabşyrdy. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, oba hojalyk özgertmeleriniň çäklerinde yzygiderli durmuşa geçirilýän ulgamlaýyn çäreler ýurdumyzyň oba hojalyk pudagyny ýokary girdejili ulgama öwürmäge gönükdirilendir. Şu maksatlary durmuşa geçirmek üçin hojalygy alyp barmagyň täze netijeli usullaryny peýdalanmak, oba hojalyk toplumynda hususy ulgamyň paýyny yzygiderli artdyrmak, öňdebaryjy kärendeçileri goldamak zerurdyr. Tutuşlygyna alnanda, bularyň hemmesi döwletimiziň ykdysadyýetini pugtalandyrmaga, ilatyň abadançylygyny ýokarlandyrmaga ýardam eder. 

Döwlet Baştutanymyz ýetişdirilen pagta hasylyny gysga möhletde we ýitgisiz ýygnap almagy üpjün etmegiň öňde durýan möhüm wezipedigine ünsi çekip, möwsümleýin oba hojalyk işlerini geçirmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi. 

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, dokma pudagynyň kärhanalaryny döwrebaplaşdyrmak hem-de innowasion esasda önümleriň täze görnüşlerini öndürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. 

Daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek boýunça döwlet maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde Dokma senagaty ministrliginiň Modeller öýüniň önümçilik binasynda ýylda 23 müň sany örme önümlerini öndürmek ýola goýuldy. Önümçiligiň daşary ýurtlaryň öňdebaryjy enjamlary hem-de tikin enjamlary bilen enjamlaşdyrylmagy ulular we çagalar üçin dürli görnüşlerini, sport lybaslaryny öndürmäge mümkinçilik berdi. 


Wise-premýer slaýdlaryň kömegi arkaly döwlet Baştutanymyzy bu önümleriň nusgalary bilen tanyşdyrdy hem-de milli Liderimiziň garamagyna içerki bazarda uly isleg bildirilýän önümleriň çykarylýan möçberini hem-de görnüşlerini artdyrmak maksady bilen, ýurdumyzda dokma önümleriniň önümçiligini giňeltmek baradaky teklibi hödürledi. Ýokary öndürijilikli enjamlaryň ornaşdyrylmagy daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligiň mukdaryny artdyrmaga, pudagyň eksport kuwwatyny pugtalandyrmaga kömek eder. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, dokma senagatynyň milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biri bolup durýandygyny belledi. Munuň özi ykdysadyýetiň beýleki ulgamlarynyň sazlaşykly ösmegine, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has-da ýokarlandyrylmagyna ýardam edýär. Iň täze tehnologiýalaryň esasynda ekologiýa taýdan arassa serişdelerden dünýä ölçeglerine kybap gelýän dokma önümleri öndürilýär we daşary ýurtlara iberilýär. 

Milli Liderimiz ýerli çig malyň esasynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligi ösdürmek boýunça işleri mundan beýläk-de dowam etmegiň wajypdygyna ünsi çekip, wise-premýere degişli meseleleriň, şol sanda pudaga tehnologiki enjamlary ornaşdyrmagyň, bu ugurda daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň mümkinçilikleriniň üstünde içgin işlemegi tabşyrdy. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän ministrliklerinde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda geçirilýän işler, hususan-da, Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak, ýurdumyzda elektrik energiýasynyň öndürilişini yzygiderli artdyrmak, jemagat hojalygy gulluklarynyň işlerini kämilleşdirmek, awtomobil ýollarynyň hem-de köprüleriň gurluşygynyň depginini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, türkmenistanlylaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerini mundan beýläk-de gowulandyrmak maksady bilen, toplumyň ähli düzümleriniň sazlaşykly işini üpjün etmegiň möhümdigini nygtady. Milli Liderimiz ilaty elektrik energiýasy we gaz bilen bökdençsiz üpjün etmek meselesine ünsi çekip, bu işleri hemişe gözegçilikde saklamak barada wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi. 

Hormatly Prezidentimiz gurluşyk kärhanalarynyň toplumlaýyn döwrebaplaşdyrylmagyna döwletimiziň uly üns we maddy taýdan goldaw berýändigini belläp, öňde goýlan ähli wezipeleriň häzirki zaman tehnikasyny hem-de iň täze tehnologiýalary peýdalanmak, innowasiýa häsiýetli önümçilik düzümlerini döretmek arkaly çözülmeginiň zerurdygyny aýtdy hem-de wise-premýere bu babatda degişli görkezmeleri berdi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy, haryt dolanyşygyny giňeltmek, ýurdumyzyň eksport ugurly hem-de daşyndan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürijileri goldamak, şeýle hem «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça geçirilýän çäreler barada hasabat berdi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow söwda toplumynyň öňünde durýan ilkinji nobatdaky wezipeleri kesgitläp, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyrmak, onuň önümçilik kuwwatlyklaryny ýokarlandyrmak maksady bilen, ýurdumyzyň telekeçileriniň mümkinçiliklerini has giňden peýdalanmak boýunça görkezmeleri berdi. 

Bu ugurda kiçi we orta telekeçiligi bäsdeşlige ukyply azyk we senagat harytlaryny öndürmek, türkmen önümlerini daşarky bazarlarda ilerletmek, döwlet — hususy bölegiň hyzmatdaşlygynyň netijeliligini ýokarlandyrmak ulgamynda höweslendirmekde esasy çelgiler bolmalydyr. Daşary ýurtlaryň hojalyk düzümleri bilen işewürlik gatnaşyklary ýola goýmakda kärhanalara goldaw bermek, eksport amallaryny guramaga iş ýüzünde kömek bermek uly ähmiýete eýe bolýar diýip, milli Liderimiz bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi. 


Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew Lapis — Lazuli (Lazurit) ugry boýunça ulag we üstaşyr hyzmatdaşlygy ýola goýmak babatda görülýän çäreler barada hasabat berdi. 

Wise-premýer multimodal üstaşyr geçelgeleri döretmäge ýardam bermek maksady bilen, awtomobil, demir ýol, deňiz we howa ýollaryny birleşdirýän ulag ulgamyny kemala getirmek üçin halkara kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny işläp taýýarlamak boýunça-da yzygiderli işleriň dowam etdirilýändigini aýtdy. Şolar sebit we halkara derejesinde ykdysady ösüşe ýardam berer. 

Şunuň bilen baglylykda, Özbegistan — Türkmenistan — Eýran — Oman, Gazagystan — Türkmenistan — Eýran hem-de Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe halkara ulag geçelgeleriniň ähmiýeti nygtaldy. Şolar bu ugur boýunça daşalýan ýükleriň möçberini artdyrmak üçin täze mümkinçilikleri açýar. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, dünýäniň ulag ulgamyna yzygiderli goşulyşmagy hem-de esasy ugurlar boýunça degişli düzümleri mundan beýläk-de giňeltmegi ýakyn geljek üçin möhüm wezipeleriň hatarynda görkezdi. 

Milli Liderimiz Lazurit ugry boýunça ulag we üstaşyr geçelgäni döretmek barada aýdyp, demir ýollaryň hem-de awtomobil ýollarynyň Turgundy şäherini Aşgabat, soňra bolsa Türkmenbaşydaky Halkara deňiz porty bilen birleşdirýändigini belledi. Soňra bu geçelge Hazaryň üsti bilen Bakuwa, soňra bolsa Tbilisiniň üsti bilen Türkiýä, ondan aňryk Ýewropa çenli dowam eder. Milli Liderimiz türkmen deňizýakasy arkaly TRASEKA halkara ulag geçelgesiniň geçýändigini, ýakyn geljekde bolsa Merkezi Aziýany we Ýewropany baglanyşdyrýan “deňiz derwezesiniň” sebitiň iri logistika merkezine öwrüljekdigini aýtdy. 

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz şu mesele boýunça Azerbaýjan Respublikasyna iş sapary bilen iberilýän Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýewe bu taslamany durmuşa geçirmegiň anyk ýollary barada özara pikir alyşmak barada tabşyryk berdi. 

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa milli senenamamyzyň şanly seneler, baýramçylyklar hem-de medeni-durmuş maksatly desgalaryň ulanylmaga berilmegi mynasybetli noýabr aýynda meýilleşdirilen çäreler barada hasabat berdi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň pudagyň öňünde goýan Halk Maslahatynyň birinji mejlisiniň çözgütlerinden gelip çykýan wezipeleri ara alyp maslahatlaşmak hem-de ilatyň arasynda düşündirmek, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary bilen geçýän ýylyň maksatnamalaýyn çärelerini durmuşa geçirmegiň çäklerinde döredijilik duşuşyklaryny, maslahatlaryny, sergilerini, aýdym-sazly dabaralary guramak göz öňünde tutulýar. Hasyl toýy mynasybetli medeni çäreler taýýarlanylýar. 

Noýabr aýynyň birinji ongünlüginde Olimpiýa şäherçesiniň Başa-baş söweş sungaty sport toplumynda Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty geçiriler. Halkara çäreleriň hatarynda Russiýanyň kino günleri, ýapon filmleriniň festiwaly, koreý medeniýeti bilen tanyşlyk çäreleri bar. Italýan saz toparynyň çykyşy hem-de Gazagystanyň Türkmenistandaky Medeniýet günleriniň çäklerinde birnäçe çäreler göz öňünde tutulýar. 

Söwda-senagat edarasynyň binasynda her ýyl geçirilýän “Bilim we sport Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe” atly halkara sergi we ylmy maslahat guralar. Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň 20 ýyllygy mynasybetli ylmy-amaly maslahat we sergi geçiriler. 

Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň döredilen gününe hem-de bu guramanyň baýraklarynyň gowşurylmagyna bagyşlanyp dabaraly çäreler geçiriler. Noýabr aýynda Döwlet çeperçilik akademiýasynda ýokary okuw mekdepleriniň hem-de orta hünär okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda yglan edilen döredijilik bäsleşiginiň jemleri jemleniler.

Mundan başga-da, medeni-durmuş maksatly desgalaryň açylmagy mynasybetli hem-de birnäçe sport ýaryşlaryna bagyşlanan medeni çäreler taýýarlanylýar. 

Milli Liderimiz hasabaty diňläp hem-de Türkmenistanyň häzirki döwürde ýeten sepgitlerini wagyz etmekde, ýaş nesli terbiýelemekde we jemgyýetde ruhy gymmatlyklaryň saklanylmagynda öňde boljak medeni çäreleriň ähmiýetini belläp, wise-premýere şolary ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek boýunça anyk tabşyryklary berdi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öňde boljak halkara çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi, ýurdumyzda şolaryň üstünlikli guralmagy üçin ähli şertleri döretmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi. 

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow Aşgabatda şu ýylyň 28-nji oktýabry — 10-njy noýabry aralygynda Agyr atletika boýunça dünýä çempionatynyň geçirilmegine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. 

Dünýä derejeli agyr atletikaçylaryň bu bäsleşigine Afrikadan, Ýewropadan, Aziýadan, Amerikadan we Okeaniýadan 100-e golaý döwletiň wekilleri gatnaşar. Çempionata daşary ýurtlardan jemi 800 türgeniň, 300 tälimçiniň, 45 eminiň we lukmanlaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň 70-siniň hem-de Agyr atletika boýunça halkara federasiýasynyň 100-den gowrak işgäriniň — jemi 1500 adamyň gelmegine garaşylýar. Dünýä birinjiliginde 201 medal: 67 altyn, 67 kümüş we 67 bürünç medallary ugrunda bäsleşikler guralar. Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinde 500-e golaý meýletinçi taýýarlanyldy. 

28 — 31-nji oktýabr aralygynda Agyr atletika boýunça halkara federasiýasynyň wekilleriniň, eminler toparynyň, lukmanlaryň hem-de ýaryşlaryň ýerine ýetiriji komitetiniň birnäçe mejlisini geçirmek göz öňünde tutulýar. 31-nji oktýabrda “Sport” myhmanhanasynda Agyr atletika boýunça halkara federasiýasynyň kongresi geçiriler. 

Wise-premýer döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa dünýä çempionatynyň — 2018-nji ýylyň 1-nji noýabryna bellenilen açylyş dabarasynyň baýramçylyk maksatnamasyny hödürledi. 

Hasabatyň çäklerinde çempionatyň ähli çäreleriniň — lukmançylyk, ulag üpjünçiligi, türgenleri we myhmanlary naharlamak işleriniň guralyşy barada aýdyldy. Ýaryşlaryň geçirilýän döwründe Olimpiýa şäherçesiniň golaýynda ýerleşýän iri söwda merkezleriniň dördüsiniň gije-gündizleýin tertipde işlemegi guralar. 

Wise-premýer agyr atletika boýunça dünýä birinjiligini köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde beýan etmek boýunça görülýän çäreler barada aýtmak bilen, türkmen, iňlis we rus dillerinde çempionatyň resmi web-saýtynyň taýýarlanylandygyny habar berdi. Mundan başga-da, ýaryşlaryň geçirilýändigi baradaky habarlar “EURONEWS” teleýaýlymy hem-de 145 ýurduň telewideniýesiniň ýaýlymlary boýunça ýaýradylar. 

Çempionata gatnaşyjylaryň we guramaçylaryň jemi 5 müňüsi bellige alnar. Meýletinçiler, Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary üçin lybaslar ýurdumyzyň Dokma senagaty ministrligi tarapyndan taýýarlanyldy. 

“Berkarar” söwda dynç alyş merkezinde, “Aşgabat” seýilgähinde we paýtagtymyzyň beýleki künjeklerinde çempionatyň açylyş dabarasyna we ýaryşlara petekleriň satuwy dowam edýär. 

Dünýä derejeli ýaryşlaryň açylyş dabarasy mahalynda baýramçylyk çärelerini guramak boýunça Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi hem-de Medeniýet ministrligi tarapyndan degişli işler geçirildi. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny ýokary derejede geçirmekligiň möhüm wezipe bolup durýandygyny aýtdy. Ýaryşlara gatnaşyjylar, myhmanlar we tomaşaçylar üçin iň gowy şertleriň üpjün edilmegi zerurdyr, bu iri sport çäresini dessin beýan etmek üçin ähli çäreleri göz öňünde tutmaly. Watanymyzyň halkara sport giňişliginde abraýynyň has-da belende göterilmegi köp babatda bu çäräniň ýokary derejede geçirilmegine bagly bolar. 

Soňra Hökümet mejlisine çagyrylan sport we ýaşlar syýasaty ministri D.Gulgeldiýew ýurdumyzda sportuň dürli görnüşlerini ösdürmek üçin giň mümkinçilikleriň döredilendigini belledi. Türkmenistan giň gerimli sport baýramçylyklarynyň geçirilýän merkezine öwrülýär, munuň özi milli Liderimiziň alyp barýan syýasatynyň üstünliklere beslenýändiginiň, döwletimiziň halkara abraýynyň ýokarlanýandygynyň aýdyň subutnamasydyr. 

Muňa geçen ýylyň sentýabrynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň üstünlikli guralandygy aýdyň şaýatlyk edýär. Şunuň bilen baglylykda, ministr iri halkara sport guramalary tarapyndan geçirilýän dürli assambleýalarda, maslahatlarda we mejlislerde “Aşgabat — 2017” oýunlarynyň nusgalyk mysal hökmünde getirilýändigini belledi. 

Ýurdumyzda “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” ýylynda “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisi hem üstünliklere beslendi. Bularyň ählisi türkmen türgenlerini täze ýeňişlere ruhlandyrýar, olarda olimpiýa ruhuny pugtalandyrýar. Biziň türgenlerimiz dünýäniň dürli ýurtlarynda geçirilýän iri ýaryşlarda çykyş etmek bilen, ata Watanymyzyň Baýdagyny belende göterýärler. Dünýäniň iň güýçli türgenlerini özünde jemleýän öňde boljak Agyr atletika boýunça dünýä çempionatynda hem ýurdumyzyň ýygyndy toparynyň agzalary diňe ýeňiş gazanmagy maksat edinýärler. 

Ministr hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy dünýä çempionatynyň başlanmagy bilen gutlap, ähli türkmen türgenleriniň we ýaşlarynyň adyndan tüýs ýürekden hoşallygyny beýan edip, Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň hem-de Agyr atletika boýunça milli federasiýasynyň adyndan döwlet Baştutanymyza ýaryşlaryň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin çakylygy, ýadygärlik nyşanlary we agyr atletikanyň demir taýagyny gowşurdy. 

Döwlet Baştutanymyz hemmeleri nobatdaky uly sport baýramy bilen gutlady hem-de türkmen agyr atletikaçylaryna dünýä çempionatynyň medallary ugrundaky bäsleşiklerde uly üstünlikleri arzuw etdi. 

Ministrler Kabinetiniň mejlisinde beýleki möhüm meseleleriň hem birnäçesine garaldy we şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi. 

Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we işlerinde uly üstünlikler, berkarar Watanymyzyň ähli halkyna bolsa “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän şu ýylda abadançylyk arzuw etdi.

Tokioda Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň hökümet we işewür toparlarynyň duşuşyklary geçirildi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   23.10.2018  /   Wakalaryň jümmüşinde


Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 19-njy oktýabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde belleýşi ýaly, dünýäniň gyzyklanma bildirýän ähli döwletleri hem-de abraýly halkara maliýe guramalary bilen netijeli gatnaşyklary berkitmek Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar. Amala aşyrylýan syýasat netijesinde, türkmen döwleti gysga wagtyň içinde sazlaşykly ösýän ýurtlaryň sanawynda mäkäm orun alyp, dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşuldy.


Ýurdumyzda amala aşyrylýan maýa goýum maksatnamalarynyň ýakyn geljek üçin önümçilik pudaklaryny ösdürmäge, milli ykdysadyýetimiziň toplumlaýyn ösmegini gazanmaga tarap ugry olaryň tapawutly aýratynlygy bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunuň bilen baglylykda, öz ykdysady kuwwaty boýunça dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýän Ýaponiýanyň tejribesi biz üçin örän peýdaly bolup durýar.


Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň netijeli, sazlaşykly we däbe öwrülen dostlukly häsiýetini kanagatlanma bilen belläp, Ýaponiýanyň Türkmenistanyň ygtybarly işewür hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz öňdebaryjy ýapon kompaniýalarynyň ýurdumyzda köp ýyllaryň dowamynda üstünlikli alyp barýan işlerini belledi.


Hyzmatdaşlygyň çäklerinde Balkan welaýatynda senagat toplumlaryny — Garabogazda karbamid dökünlerini, Gyýanlyda polietilen we polipropilen öndürýän toplumlaryň, Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň düzüm taslamalarynyň amala aşyrylmagyny görkezmek bolar.


Şunda döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Türkmenistan geljekde hem ylmy işleri talap edýän önümçilikleriň döredilmegine hem-de öňdebaryjy ýokary netijeli we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary, innowasion işleri we nou-haulary işjeň ulanmaga aýratyn üns berer. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyz ykdysadyýeti senagatlaşdyrmagy we diwersifikasiýalaşdyrmagy ugur edinmek bilen, ýapon hyzmatdaşlaryň maýa goýum işjeňligini giňden goldaýar diýip, milli Liderimiz belledi.


Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministriniň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň Ýaponiýanyň paýtagtynda geçiren gepleşikleriniň barşynda döwletara hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynda gatnaşyklary ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.


22-nji oktýabrda türkmen wekiliýetiniň agzalaryny Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abe kabul etdi. Öz ýurdunyň Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da berkitmäge uly gyzyklanma bildirýändigini tassyklamak bilen ýapon hökümetiniň baştutany däbe öwrülen dostlukly türkmen-ýapon gatnaşyklaryny ösdürmäge şahsy goşandy üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini beýan etdi.


Jenap Sindzo Abe 2015-nji ýylyň oktýabrynda Aşgabada bolan resmi saparyny, özüne hem-de maşgalasyna bildirilen myhmansöýerligi we kabul edişligi aýratyn mähir bilen ýatlaýar. Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna baryp görmek onda aýratyn täsir galdyrypdyr. Bu ýerde türkmen halkynyň buýsanjy we milli baýlygy hasaplanýan ahalteke bedewlerine uly söýgi we alada bilen garalýandygyna göz ýetirmek bolýar. Çaý içmegiň milli däpleri hem uly gyzyklanma döredipdir.


Duşuşygyň çäklerinde döwletara gatnaşyklaryň dürli ugurlary, şol sanda syýasy-diplomatik, ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlary boýunça uly gyzyklanma bilen pikir alşyldy. Hususan-da, gazhimiýa senagatynda, elektroenergetika, ulag ulgamlarynda, Türkmenistanda demir ýollary döwrebaplaşdyrmak boýunça we beýleki pudaklarda ýapon kompaniýalary bilen täze bilelikdäki taslamalary amala aşyrmagyň hasabyna ýola goýlan netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň mümkinçiliklerine seredildi. Şol ugurlarda özara bähbitleriň gabat gelmegi has-da netijeli bolup durýar.


Premýer-ministr Sindzo Abe 2023 — 2024-nji ýyllarda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň agzasy hökmünde Ýaponiýany goldandygy, şeýle hem «EXPO — 2025» Bütindünýä sergisiniň geçiriljek ýeri hökmünde Osaka ýapon şäherini goldandygy üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirdi.


Bulardan başga-da, türkmen wekiliýetiniň agzalary Ýaponiýanyň, degişli ministrlikleriň we edaralaryň ýolbaşçylary bilen duşuşyklary geçirip, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň, bar bolan ylalaşyklary amala aşyrmak boýunça bilelikdäki işleriň esasy ugurlaryna seretdiler.


Şeýlelikde, ulag ulgamynda hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary Ýaponiýanyň ýer, infrastruktura, ulag we syýahatçylyk ministri jenap Keiçi Işii bilen gepleşikleriň barşynda ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunda gämi gurluşygy, awtomobil we demir ýol ulaglary ileri tutulýan ugurlar hökmünde görkezildi.


Özara gyzyklanma döredýän sebit we halkara syýasatynyň meseleleri Ýaponiýanyň daşary işler ministri jenap Taro Kono bilen duşuşygyň gün tertibine girizildi. Bellenilişi ýaly, ählumumy meseleler boýunça garaýyşlaryň meňzeşdigini ýa-da gabat gelýändigini görkezmek bilen, biziň ýurtlarymyz abraýly halkara guramalaryň we düzümleriň, şol sanda BMG-niň ugry boýunça ikitaraplaýyn, şeýle hem köptaraplaýyn görnüşde işjeň gatnaşyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynda ileri tutulýan häzirki döwrüň möhüm meselelerini, ilkinji nobatda, sebitde we dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygy üpjün etmek, Owganystandaky ýagdaýy kadalaşdyrmak bilen bagly möhüm meseleleriň sazlaşykly çözgütlerini işläp taýýarlamakda tagallalary birleşdirmek ugrunda çykyş edýärler.


Ýaponiýanyň içeri işler we kommunikasiýalar ministri jenap Masatoşi Işida bilen duşuşygyň barşynda aragatnaşyk we telekommunikasiýalar babatda bilelikde işlemegiň mümkinçiliklerine seredildi. Hususan-da, ýapon tarapy Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň arasynda suwasty optika-süýümli kabeliň gurluşygyna ýardam etmäge taýýardygyny we muňa aýratyn gyzyklanma bildirýändigini nygtady.


Şunuň bilen birlikde, kosmos ulgamynda NEC (Nippon Electric Company) ýapon kompaniýasy bilen hyzmatdaşlyk, has takygy, Türkmenistanyň milli emeli hemrasyny ýerden dolandyrmagyň tehnologiýalaryny peýdalanmak, şeýle hem Ýaponiýanyň Içeri işler we kommunikasiýalar ministrliginiň ýanyndaky maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary (NICT) milli instituty bilen hyzmatdaşlyk barada teklipler beýan edildi.


Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň orunbasary, maliýe ministri jenap Taro Aso bilen duşuşygyň barşynda ykdysady ulgamda hyzmatdaşlyk meselesi öz dowamyna eýe boldy. Şunda hyzmatdaşlygy okgunly ösdürmek, onuň köpugurly mümkinçiliklerini amatly amala aşyrmak, maýa goýum işjeňligini, işewür düzümleriň ugry boýunça netijeli gatnaşyklary höweslendirmek üçin örän oňaýly şertleriň bardygy bellenildi.


Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen Karz Ylalaşyklarynyň birnäçesini baglaşan Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň (JBIC) ähmiýetli orny bellenildi. Şeýle hem taraplar iki ýurduň maýalar babatda hökümetara ylalaşygynyň taslamasyny hem-de maýa goýum hyzmatdaşlyk maksatnamasyny taýýarlamak boýunça işleri tiz wagtda tamamlamak barada pikirlerini aýtdylar.


Ýaponiýanyň wise-premýeri 2013-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa bolan resmi saparynyň ähmiýetini döwletara gatnaşyklaryň taryhynda möhüm waka hökmünde aýratyn belledi. Şol gatnaşyklar netijesinde taraplaryň özara erk-islegine häzir täze kuwwatly itergi berildi.


Uzak möhletleýinlik we özara bähbitlilik ýörelgelerinde guralýan giň gerimli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň meseleleri türkmen wekiliýetiniň Ýaponiýanyň iri korporasiýalarynyň we kompaniýalarynyň wekilleri bilen duşuşygynyň barşynda ara alnyp maslahatlaşyldy. Dostlukly ýurduň işewürleri Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge çalyşýandygyny nobatdaky gezek tassyklap, ýurdumyzda dürli ugurlarda amala aşyrylýan giň gerimli taslamalara işjeň gatnaşmaga taýýardygyny aýtdylar. Işewürler maslahatynyň jemleri boýunça täze bilelikdäki taslamalary, şol sanda ammiak we karbamid öndürýän, tebigy gazy gaýtadan işleýän we benzin öndürýän zawodlary, fosfor dökünlerini öndürýän kärhanalary gurmagyň taslamalaryny amala aşyrmak, şeýle hem Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky (JBIC) bilen hyzmatdaşlyk, “Komatsu” kompaniýasynyň ýer gazyjy tehnikalaryny hem-de “Toýota” awtoulaglaryny Türkmenistana getirmek bilen bagly ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi.


23-nji oktýabrda Türkmenistanyň hökümet wekiliýeti duşuşyklaryň ýene-de birnäçesini geçirdiler, şol sanda Ýaponiýanyň halkara hyzmatdaşlyk agentliginiň (JICA) prezidenti jenap Şiniçi Kitaoka bilen duşuşyk boldy. Taraplar Türkmenistanyň hökümetiniň hem-de JICA-nyň arasyndaky hyzmatdaşlykda 20 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda oňyn tejribäniň toplanandygyny bellediler. Dürli ugurly türkmen hünärmenleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça amala aşyrylýan taslamalaryň ýokary netijeliligi bellenildi. Şeýle hem agentligiň ugry boýunça seýsmologiýa ulgamynda iki ýurduň alymlarynyň bilelikde işlemegi ýola goýuldy. Geljekki hyzmatdaşlyk babatda bilim ulgamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklary has-da giňeltmegiň möhümdigi bellenildi.


JICA-nyň ýolbaşçysy durmuş ugurly taslamalar boýunça hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirdi. Şu nukdaýnazardan, türkmen tarapy Türkmenistanyň demir ýollaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça taslama gatnaşmak mümkinçiligine seretmek baradaky teklibi öňe sürdi. Durmuş ähmiýetli hem-de ýurdumyzyň ilatyna ýokary hilli ulag hyzmatlaryny hödürlemek bu ugruň maksady bolup, bu mesele hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir.


Şeýle hem şol gün türkmen Wekiliýetiniň agzalary wekiller palatasynyň başlygy jenap Tadomori Oşima bilen duşuşdylar. Ýapon parlamentiniň baştutany iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň, hususan-da, işjeň ösýän parlamentara gatnaşyklaryň ýokary derejesini, ykdysady hyzmatdaşlygyň netijeliligini belläp, şunda ýapon kompaniýalarynyň türkmen hyzmatdaşlary bilen üstünlikli amala aşyran bilelikdäki taslamalaryny mysal getirdi, şolaryň bahasy milliardlarça amerikan dollaryna barabardyr.


Şunuň bilen baglylykda, jenap Tadomori Oşima Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň, şol sanda ýakyn wagtda amala aşyryljak giň gerimli ykdysady taslamalar boýunça gatnaşyklaryň has-da ösdürilmegini doly goldady.


Türkmenistanyň Mejlisiniň türkmen-ýapon dostluk toparynyň başlygy, Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary S.Berdimuhamedow parlamentara gatnaşyklarynyň ähmiýetini nygtady hem-de olaryň ösdürilmeginiň Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary berkitmek üçin täze mümkinçilikleri açýandygyny belledi.


Ýaponiýanyň Parlamentiniň binasynda dostluk parlament toparlarynyň Başlyklary S.Berdimuhamedow (türkmen tarapyndan) we T.Endo (ýapon tarapyndan) Hyzmatdaşlyk hakynda ähtnama gol çekdiler.


Şeýle hem türkmen wekiliýetiniň «Tokio — 2020» Olimpiýa we paralimpiýa oýunlarynyň guramaçylyk komitetiniň prezidenti jenap Ýoşiro Mori bilen duşuşygy boldy. Ol Merkezi Aziýa sebitinde Türkmenistanyň oňyn ornuny belläp, Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň muňa uly üns berendigini aýtdy.


Mälim bolşy ýaly, ýokary sport görkezijilerini hem-de köpçülikleýin bedenterbiýe hereketini ösdürmek milli Liderimiziň ýöredýän syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, türkmen wekiliýetiniň agzalary sport ulgamynda, hususan-da, yklym we dünýä möçberindäki halkara ýaryşlary guramak babatda hyzmatdaşlygyň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.


Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça ýapon-türkmen bilelikdäki komitetiň agzalary bilen duşuşykda hem özara gatnaşyklaryň möhüm meselelerine seredildi. Komitetiň ýapon tarapyndan başlygy jenap Ýoiçi Kobaýaşi gaz ulgamynda, himiýa senagatynda hem-de giň gerimli bilelikdäki taslamalaryň amala aşyrylýan beýleki strategik ähmiýetli ugurlarda ýapon kärdeşleri bilen netijeli hyzmatdaşlyk üçin türkmen tarapyna hoşallyk bildirdi.


Duşuşyga gatnaşan ýapon işewürleri iki ýurduň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmäge gönükdirilen birnäçe anyk teklipleri beýan etdiler. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abe olary öz döwletleriniň hökümetleri üçin ugur edinýärler.


Türkmen wekiliýetiniň Tokioda geçiren gepleşikleriniň tapgyry Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň (JBIC) baştutany jenap Tadaşi Maýeda bilen duşuşygy hem öz içine aldy. Taraplar hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek maksady bilen, Ýaponiýanyň bu iri maliýe edarasynyň Türkmenistanda alyp barýan işlerini giňeltmek mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşdylar. Şunda JBIC-niň ýurdumyzyň hökümeti we bank edaralary bilen hyzmatdaşlygynyň täze görnüşlerine seredildi.



Duşuşyklaryň ýene-de biri Ýaponiýanyň eksporty we maýalary ätiýaçlandyryş agentliginde (NEXI) boldy. Ol ýapon we türkmen taraplarynyň amala aşyrýan bilelikdäki ykdysady taslamalaryny ätiýaçlandyrýar. Şunuň bilen baglylykda, türkmen wekiliýetiniň agzalary hem-de jenap Masafumi Nakada hyzmatdaşlygyň täze mümkinçiliklerini, şol sanda NEXI-niň dürli maliýe edaralaryny Türkmenistanda taslamalary maliýeleşdirmäge çekmek boýunça işini ara alyp maslahatlaşdylar. Ýakyn wagtda degişli geňeşmeleri geçirmek barada ylalaşyk gazanyldy.


Şeýle hem Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat ministri jenap Hirosige Seko bilen duşuşyk boldy. Onda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abeniň duşuşyklarynda gazanylan ylalaşyklary amala aşyrmakda toplanan oňyn tejribe ara alnyp maslahatlaşyldy, ikitaraplaýyn ykdysady hyzmatdaşlygy berkitmek, maýa goýum we tehnologik düzümi nazara almak bilen oňa täze görnüşi çaýmak meselelerine seredildi.


Taraplar ileri tutulýan bilelikdäki taslamalaryň sanawyny kesgitlediler, şolara 2018 — 2020-nji ýyllarda seretmek meýilleşdirilýär. Duşuşygyň jemleri boýunça Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň hem-de Ýaponiýanyň Ykdysadyýet, söwda we senagat ministrliginiň arasynda infrastruktura ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama gol çekildi.


Ýaponiýa bilen köpugurly gatnaşyklary hemmetaraplaýyn berkitmek Türkmenistanyň Aziýa — Ýuwaş umman sebiti bilen gatnaşyklaryny ösdürmek babatda ähmiýetli ugur bolup durýar. Ýokary, hökümetara we pudagara derejelerde yzygiderli geçirilýän duşuşyklar iki dostlukly ýurduň netijeli, köpugurly hyzmatdaşlygy giňeltmäge ygrarlydygynyň subutnamasydyr. Şol duşuşyklaryň her biri ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ähli ugurlary boýunça ynanyşmak, işjeň ýagdaýda pikir alyşmalara öwrülýär.


2013-nji ýylda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa resmi saparynyň barşynda gol çekilen “Täze hyzmatdaşlyk hakynda Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň arasynda bilelikdäki Beýannama” şu ýerde özboluşly “ýol kartasy” bolup hyzmat edýär. Bu toplumlaýyn resminamada syýasy, ykdysady, ylmy-tehniki we ynsanperwer ulgamlarda döwletara gatnaşyklarynyň esasy ugurlary kesgitlenildi.


“Türkmengaz”, “Türkmenhimiýa” hem-de “Türkmennebit” döwlet konsernleri bilen «Sojitz», «Chiyoda», «Nippon», «ITOCHU», «JGC», «Kawasaki», «TOYO», «Mitsui», «Tsukishima», «Mitsubishi», «Sumitomo» ýapon kompaniýalarynyň arasynda, şeýle hem Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň we Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň arasynda ylalaşyklaryň we şertnamalaryň birnäçesine gol çekildi. Amala aşyrylmagy göz öňünde tutulan taslamalaryň umumy bahasy 10 milliard amerikan dollaryndan hem geçýär.


2015-nji ýylyň martynda Sendaý şäherinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abe bilen bolan duşuşygynyň barşynda hem özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge gyzyklanma bildirildi, bu ýerde BMG-niň tebigy heläkçilikleriň töwekgelçiligini azaltmak boýunça III Bütindünýä maslahaty geçirildi.


Halkara meseleleriň Tokionyň we Aşgabadyň syýasy-diplomatik gün tertibiniň agramly bölegini düzýändigini bellemek gerek. Bu BMG-niň we beýleki abraýly halkara guramalaryň çäklerindäki hyzmatdaşlyga degişlidir. Türkmenistan we Ýaponiýa ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmek, Merkezi Aziýada ýadro ýaraglaryndan azat zolagy döretmek, energetika we ulaglar, ekologiýa ulgamlarynda sebit taslamalaryny ilerletmek arkaly Owganystany ykdysady taýdan dikeltmäge ýardam etmek, Durnukly ösüşiň maksatlaryny amala aşyrmak boýunça tagallalary birleşdirmek meseleleri babatda ýakyn garaýyşlara eýerýär.


Ýaponiýa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyçlaryny işjeň goldady. Şolar boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalary — “Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygy üpjün etmekde onuň hyzmaty”, «Durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny», “Türkmenistanyň Hemişelik Bitaraplygy” atly Kararnamalar kabul edildi.



Häzirki dünýä ösüşiniň möhüm meseleleri boýunça bilelikde işlemegiň, dürli ugurlarda özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ýollaryny gözläp tapmagyň baý tejribesi “Merkezi Aziýa + Ýaponiýa” hyzmatdaşlygynyň çäklerinde toplanyldy, Türkmenistan onda 2015 — 2016-njy ýyllarda başlyklyk etdi.


2015-nji ýylda Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abeniň ýurdumyza resmi saparynyň barşynda gazanylan täze möhüm ylalaşyklar iki ýurduň ýakynlaşmak meýlini berkitdi. Şol saparyň çäklerinde Aşgabatda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň we belent mertebeli ýapon myhmanynyň, şeýle hem ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň, Ýaponiýanyň hökümet wekiliýetiniň agzalarynyň hem-de iri işewürliginiň wekilleriniň gatnaşmagynda türkmen-ýapon işewürler maslahaty geçirildi.


Umuman, ýokary derejedäki gepleşikleriň jemleri boýunça hem-de maslahatyň çäklerinde bilelikdäki taslamalary, şol sanda umumy bahasy 18 milliard dollardan geçýän döwrebap gazy gaýtadan işleýän we himiýa toplumlaryny, Lebap welaýatynda gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmagyň taslamalaryny amala aşyrmaga gönükdirilen ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi.


“Türkmengaz” döwlet konserniniň hem-de “Itochu Corporation”, “JGC Corporation”, “Mitsubishi Corporation”, “Chiyoda Corporation”, “Sojitz Corporation” (Ýaponiýa), “Çalyk” we “Rönesans” (Türkiýe) kompaniýalar konsorsiumynyň arasyndaky “Galkynyş” gaz känini özleşdirmegiň çäklerinde desgalary gurmagyň taslamasy hakynda Çarçuwaly ylalaşyk şol uly toplumda aýratyn orun eýeleýär.


Mälim bolşy ýaly, dünýäde iri bu gaz käni Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan halkara gaz geçirijisi üçin çig mal binýadyna öwrüler. Aziýanyň ösüş banky ýeňillikli karzlary bermegiň hasabyna bu taslama uly goldaw berýär, Ýaponiýa onuň esasy paýdarlarynyň hataryna girýär.


Häzir Türkmenistanda ýurdumyzyň öňden gelýän işewür hyzmatdaşlary bolup durýan iri ýapon kompaniýalary üstünlikli işleýärler. Dünýä belli ýapon nyşanlary, ýapon önüm öndürijileriniň önümleri türkmen bazarynda uly orun eýeleýär. “Komatsu” we “Itochu Corporation” ýapon kompaniýalary bilen köpýyllyk netijeli hyzmatdaşlygy, ilkinji nobatda, ýurdumyzyň ähli iri gurluşyklarynda ulanylýan ýokary öndürijilikli awtoulag, ýol-gurluşyk we ýer gazyjy tehnikalary getirmek babatda, şeýle hem ýangyç-energetika, ulag ulgamlarynda, suw we oba hojalygynda hyzmatdaşlygy mysal hökmünde görkezmek bolar.


Himiýa senagaty hem özara bähbitli hyzmatdaşlygyň geljegi uly bolan ugry bolup durýar. Onuň ösdürilmegine döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow aýratyn üns berýär. 2014-nji ýylyň oktýabrynda Mary şäherinde ammiak we karbamid öndürýän zawodlar toplumy ulanmaga berildi. Onuň taslamasyny düzmek, enjamlaryny getirmek hem-de tehniki maslahat işlerini “Kawasaki Plant Systems Ltd” hem-de “Sojitz Corporation” ýapon kompaniýalary amala aşyrdylar. Toplumyň kuwwaty bir ýylda ammiagyň 400 müň tonnasyna hem-de karbamidiň 640 müň tonnasyna deňdir.


“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygar astynda geçýän 2018-nji ýyl hem şanly wakalara beslenýär. Ýurdumyzyň günbatarynda “Garabogazkarbamid” zawody ulanmaga berildi, bu ýerde her ýylda tebigy gazyň 1 milliard kub metre golaýy gaýtadan işlener hem-de karbamid dökünleriniň 1 million 155 müň tonnasy öndüriler. Bu iri maýa goýum taslamasy “Mitsubishi Corporation” (Ýaponiýa) hem-de “Gap Inşaat” (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumy tarapyndan amala aşyryldy. “Türkmenhimiýa” döwlet konserni bilen baglaşylan şertnamanyň bahasy ABŞ-nyň 1 milliard 570 million dollaryndan gowrakdyr. Taslamany maliýeleşdirmäge Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky we onuň hyzmatdaşlary gatnaşdylar.


Ýakynda, bir hepde mundan öň bolsa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Gyýanly şäherçesinde polimer zawodynyň açylyş dabarasy boldy. Sebitde iri gazhimiýa toplumy «Türkmengaz” döwlet konserniniň buýurmasy boýunça “LG International Corporation” hem-de “Hyundai Engineering Co., Ltd” koreý kompaniýalary, “Çalyk Holding” türk kompaniýasy tarapyndan bina edildi. Bu kompaniýalar iri düzüm taslamalaryny amala aşyrmakda ýurdumyzyň öňden gelýän hyzmatdaşlary bolup durýar. Zawodyň gurluşygyna “TOYO Engineering Corporation” ýapon kompaniýasy hem gatnaşdy, Gyýanlydaky polimer zawody onuň üçin Türkmenistanda ilkinji iri möçberli gurluşyk boldy.



Täze senagat desgasynyň önümçilik kuwwatlyklary tebigy gazyň 5 milliard kub metrini gaýtadan işlemäge niýetlenendir. Kärhanada oturdylan ýokary tehnologiýaly enjamlar her ýylda ýokary hilli polietileniň 386 müň tonnasyny hem-de polipropileniň 81 müň tonnasyny öndürmäge mümkinçilik berer.


Umumy bahasy ABŞ-nyň 3 milliard 400 million dollaryndan gowrak bolan bu taslama 2014-nji ýylda eksport-karz agentlikleri tarapyndan maliýeleşdirilen Ýewropanyň we Ýewraziýanyň iň gowy taslamalarynyň onusynyň biri hökmünde “TXF” guramasynyň (Beýik Britaniýa) ýörite sylagyna mynasyp boldy. Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky (JBIC), Koreýanyň eksport-import banky hem-de Ýaponiýanyň, Germaniýanyň, Fransiýanyň, Koreýanyň, Hytaýyň, Italiýanyň, Awstriýanyň we Şweýsariýanyň şu taslamany maliýeleşdirmek boýunça oňa gatnaşýan maliýe edaralarynyň bileleşigi bilen gol çeken karz ylalaşyklarynyň umumy bahasy ABŞ-nyň 2,5 milliard dollaryndan hem geçýär.


Häzirki wagtda Ahal welaýatynda “Kawasaki” ýapon kompaniýasynyň hem-de “Rönesans Holding” türk kompaniýasynyň gatnaşmagynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň gurluşygy batly depginlerde dowam edýär. Onuň gurluşygy milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gözegçiliginde alnyp barylýar. Täze tehnologiýalar bilen üpjün edilen kärhana her ýylda tebigy gazyň 1 milliard 782 million kub metrini gaýtadan işlär hem-de «Euro — 5» ölçegi boýunça ýokary ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän A — 92 belgili benziniň 600 müň tonnasyny çykarar. Taslamanyň umumy bahasy ABŞ-nyň 1 milliard 700 million dollaryna deňdir. Ol ýapon tarapynyň maýalarynyň hem-de “Türkmengaz” döwlet konserniniň serişdeleriniň hasabyna amala aşyrylýar.


Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň, Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň hem-de beýleki maliýe edaralarynyň arasynda 2018-nji ýylyň iýul aýynda ýene-de bir karz ylalaşygyna — umumy bahasy 13 milliard ýapon ýeninden hem-de ABŞ-nyň 152 million dollaryndan gowrak bolan ylalaşyga gol çekildi. Bu serişdeler Lebap welaýatynda gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmak üçin goýberildi. “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasynyň hem-de “Sumitomo Corporation” ýapon kompaniýasynyň arasynda degişli şertnama baglaşyldy. Elektrik stansiýany “Mitsubishi Hitachi Power Systems, Ltd” kompaniýasynyň öndüren enjamlary bilen üpjün etmek meýilleşdirilýär.


JBIC-niň resmi wekilleriniň belleýşi ýaly, bu taslamalaryň amala aşyrylmagy ýangyç-energetika toplumyny ösdürmegiň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň esasynda önüm öndürýän, dünýä bazarlarynda uly islege eýe bolan önümleri çykarýan täze döwrebap önümçilikleri gurmagyň hasabyna Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň has-da sazlaşykly ösmegine hyzmat eder. Şonuň bilen birlikde, JBIC şol karzlar arkaly Türkmenistanyň nebitgaz pudagynda ýapon kompaniýalary üçin täze işewürlik mümkinçiliklerini döretmäge çalyşýar, şeýtmek bilen, ýapon senagatynyň halkara bäsleşige ukyplylygyny berkitmäge ýardam edýär.


Türkmenistanyň milli ykdysadyýetini döwrebaplaşdyrmaga we diwersifikasiýalaşdyrmaga tarap ugur almak bilen, Ýaponiýanyň ylym-bilim ulgamynda hem-de ýokary tehnologiýalar pudagynda toplan öňdebaryjy tejribesine uly gyzyklanma bildirýändigini bellemek gerek. Bu möhüm ugurda gatnaşyklary ösdürmäge üns bermek bilen, taraplaryň ikisi hem güýçlerini we bähbitlerini özara birleşdirmegiň ileri tutulýan ugurlaryny bellediler.


Täze tehnologiýalary we öňdebaryjy ylmy-tehniki gazanylanlary ornaşdyrmak boýunça bilelikdäki işler bu sanawda aýratyn orun eýeleýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen Aşgabatda döredilen döwrebap Tehnopark — ylmy-barlag edaralarynyň birnäçesini öz içine alýan iri toplum munuň üçin ajaýyp mümkinçilikleri döredýär.


Işgärleri taýýarlamak, şol sanda türkmen ýokary okuw mekdeplerinde ýapon hünärmenleriniň bilim bermeginiň, dürli ugurlar boýunça işgärler üçin hünäri kämilleşdirmegiň we tejribe alyşmagyň hasabyna işgärleri taýýarlamak babatda netijeli hyzmatdaşlyk ýola goýuldy. 2013-nji ýylda Sukuba şäheriniň uniwersitetiniň hem-de Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň arasynda ylymlary alyşmak we hyzmatdaşlyk hakynda ylalaşyga, 2015-nji ýylda bolsa, Türkmenistanyň halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň hem-de Tokionyň daşary ýurt dilleri uniwersitetiniň arasynda akademiki alyşmalar we hyzmatdaşlyk boýunça ylalaşyga gol çekildi. Iki ýyl mundan öň paýtagtymyzda açylan Oguzhan adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti hem Sukuba uniwersiteti bilen özara gatnaşyklaryny işjeň berkidýär.


Ýaponiýa bilen däbe öwrülen dostlukly gatnaşyklary ösdürmegiň çäklerinde ýapon diliniň öwrenilmegine uly ähmiýet berilýär. Bu dil boýunça sapaklar diňe diller boýunça ýokary okuw mekdeplerinde däl-de, eýsem, tehniki-ykdysady we beýleki ugurly ýokary okuw mekdeplerinde, şeýle hem aýry-aýry umumy bilim berýän mekdeplerde hem ýola goýuldy. Eýýäm birnäçe ýyl bäri türkmen ýaşlary talyplar üçin dostlukly gatnaşyklary berkitmek boýunça “MIRAI” ýapon maksatnamasyna gatnaşýarlar, ol tutuş dünýäden talyplary birleşdirýär hem-de olara ylmy-barlaglaryň dürli amaly görnüşlerinde gymmatly tejribe alyşmaga mümkinçilik berýär.


Şunuň bilen birlikde, medeniýet we sungat ulgamynda gatnaşyklar görnetin işjeňleşýär, yzygiderli geçirilýän çäreler, sergiler, Ýaponiýanyň günleri, kinolaryň görkezilmegi, döredijilik duşuşyklary we wekiliýetleri alyşmak ýaly yzygiderli geçirilýän çäreler munuň subutnamasy bolup durýar. Bular döredijilik işgärleriniň wekilleriniň arasyndaky gatnaşyklary berkitmäge hyzmat edýär hem-de iki doganlyk ýurduň halklarynyň has-da ýakynlaşmagyna we özara baýlaşmagyna örän oňaýly täsirini ýetirýär.


Özara gatnaşyklaryň geljegi uly ugurlarynyň ýene-de biri syýahatçylyk bolup, onuň ösdürilmegine şertleriň ençemesi, şol sanda tutuş dünýäden syýahatçylaryň uly gyzyklanmasy, şeýle hem Türkmenistanyň çägindäki täsin tebigy we taryhy-medeni ýadygärlikleriň bolmagy oňaýly täsirini ýetirýär.


Şeýlelikde, ýapon işewür we syýasy toparlarynyň netijeli gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrmak boýunça anyk teklipler bilen berkidilýän hoşniýetli erk-isleg we özara gyzyklanma Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň gatnaşyklaryny has-da işjeňleşdirmek hem-de köpugurly hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin binýat bolup hyzmat edýär, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow şonda tagallalary birleşdirmegiň ägirt uly mümkinçiliklerini görýär.